Ban đầu, Apple Mac mini M4 chỉ được xem là một chiếc máy tính để bàn nhỏ gọn, đúng chất “máy nền” cho người dùng phổ thông: đủ mạnh, gọn gàng, giá dễ tiếp cận. Nhưng rồi, chỉ trong một thời gian ngắn, sản phẩm này bất ngờ rơi vào tình trạng khan hàng tại nhiều thị trường.
Nguyên nhân không đến từ chiến dịch quảng cáo mới của Apple, cũng không phải vì thiếu linh kiện. Mọi chuyện bắt đầu khi người dùng phát hiện ra một điều tưởng như rất bình thường: Mac mini M4 có thể chạy AI cục bộ một cách hiệu quả, rẻ và yên tĩnh hơn hầu hết các lựa chọn khác.
Câu chuyện xoay quanh một công cụ AI mang tên OpenClaw, trước đây được biết đến với những cái tên như Clawdbot hay Moltbot. Đây là một AI agent có thể hoạt động hoàn toàn trên máy cá nhân, đảm nhiệm các tác vụ như tóm tắt email, sắp xếp thông tin, hỗ trợ lập trình hay tự động hóa công việc hàng ngày. Điều khiến OpenClaw trở nên đặc biệt không nằm ở khả năng “thông minh” vượt trội, mà ở chỗ nó không cần kết nối cloud để hoạt động liên tục.
Khi OpenClaw được phát hành, nhiều người dùng bắt đầu thử nghiệm chạy công cụ này trên các cấu hình máy khác nhau. Kết quả khá bất ngờ. Những chiếc PC cùng tầm giá thường gặp điểm nghẽn hiệu năng, tiêu thụ điện lớn hoặc phát ra tiếng ồn đáng kể khi chạy AI 24/7. Trong khi đó, Mac mini M4 lại xử lý công việc một cách trơn tru, gần như im lặng và ổn định.
Điểm mấu chốt nằm ở kiến trúc Apple Silicon. Chip M4 với bộ nhớ hợp nhất cho phép CPU, GPU và các khối xử lý khác chia sẻ dữ liệu nhanh chóng, giảm độ trễ – yếu tố đặc biệt quan trọng khi chạy AI cục bộ. Nhờ sự tích hợp chặt chẽ này, Mac mini M4 tránh được những nút thắt mà các hệ thống dùng linh kiện rời thường gặp phải trong cùng phân khúc giá.
Từ đó, cách nhìn về Mac mini M4 bắt đầu thay đổi. Thay vì là một chiếc máy để bàn “bình thường”, nó được giới công nghệ gọi là phần cứng lý tưởng cho AI cá nhân. Với kích thước chỉ khoảng 5x5 inch, thiết bị này có thể được đặt gọn trong góc nhà, chạy 24/7 như một “bộ não AI” riêng, không cần màn hình, không cần bàn phím, và cũng không cần gửi dữ liệu lên máy chủ bên ngoài.
Một công ty Trung Quốc đã thiết lập cả trang trại Mac Mini M4, mỗi thiết bị cài AI Agent được xem như một nhân viên làm việc 24/7
Một yếu tố khác khiến nhu cầu tăng vọt là bài toán chi phí. Với mức giá niêm yết 599 USD, thậm chí có thời điểm giảm còn 549 USD, Mac mini M4 cho phép người dùng sở hữu hạ tầng AI của riêng mình chỉ với một khoản chi trả một lần. So với việc trả phí thuê bao hàng tháng cho các dịch vụ AI đám mây, đây được xem là lựa chọn tiết kiệm về lâu dài, đồng thời mang lại cảm giác kiểm soát và riêng tư cao hơn.
Chính sự kết hợp giữa giá bán, hiệu năng và khả năng chạy AI cục bộ đã khiến Mac mini M4 trở thành “món hàng phải có” đối với những người quan tâm đến AI tự vận hành. Các báo cáo từ thị trường cho thấy phần lớn đơn đặt hàng tập trung vào phiên bản M4 tiêu chuẩn, chứ không phải bản M4 Pro đắt tiền hơn. Điều này cho thấy người mua không tìm kiếm sức mạnh tối đa, mà là một nền tảng đủ tốt để chạy AI một cách bền bỉ và tiết kiệm.
Tất nhiên, câu chuyện không hoàn toàn màu hồng. Việc chạy AI cục bộ cũng kéo theo những lo ngại về bảo mật, bởi các công cụ như OpenClaw cần quyền truy cập sâu vào hệ thống và dữ liệu cá nhân. Tuy vậy, đối với nhiều người dùng, việc dữ liệu nằm trên máy của mình vẫn dễ chấp nhận hơn so với việc đưa toàn bộ thông tin lên cloud.
Apple dường như không chủ động tạo ra cơn sốt này. Mac mini M4 được giới thiệu như một bản nâng cấp phần cứng thông thường, và sự khan hàng hiện tại giống như hệ quả ngoài dự tính. Nhưng trong bức tranh rộng hơn, hiện tượng này phản ánh một xu hướng rõ ràng: người dùng đang muốn “sở hữu AI”, thay vì chỉ sử dụng AI như một dịch vụ thuê ngoài.
Nguyễn Hải
