Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thông tin thuê bao chính chủ và ngăn chặn tối đa các nguy cơ mất an toàn thông tin, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN. Điểm mấu chốt được dư luận đặc biệt quan tâm trong văn bản này là quy định cưỡng bách người dân phải thực hiện xác thực lại dữ liệu sinh trắc học cá nhân mỗi khi chuyển SIM sang một thiết bị di động mới. Quy định này sẽ bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 15/6 tới.
Ba mốc thời gian nghiêm ngặt khi người dùng thay đổi điện thoại
Theo quy định tại Điều 8 của Thông tư này, hệ thống kỹ thuật của các nhà mạng sẽ tự động đưa vào diện giám sát ngay khi phát hiện thẻ SIM được lắp và sử dụng trên một chiếc điện thoại khác với thiết bị đăng ký ban đầu.
Quy trình chế tài và xử lý đối với việc thay đổi máy được thực hiện nghiêm ngặt theo tiến trình sau:
Thời hạn 2 tiếng đầu tiên: Ngay khi ghi nhận sự thay đổi thiết bị, các doanh nghiệp viễn thông phải có trách nhiệm rà soát và lập tức đình chỉ dịch vụ theo chiều gọi đi (bao gồm cả việc khóa cuộc gọi đi và chặn gửi tin nhắn SMS). Song song với đó, hệ thống phải phát ra thông báo yêu cầu chủ tài khoản thực hiện quét lại nhận diện khuôn mặt.
Thời hạn 30 ngày tiếp theo: Khách hàng có khoảng thời gian này để hoàn thành việc cập nhật dữ liệu khuôn mặt lên hệ thống của nhà mạng. Nếu quá thời hạn trên mà người dùng vẫn không bổ sung định danh (chấp nhận tình trạng SIM bị khóa 1 chiều), đơn vị viễn thông sẽ nâng mức xử lý lên khóa hai chiều (chặn toàn bộ việc nhận và gọi). Lúc này, nhà mạng sẽ gửi thông tin cảnh báo về nguy cơ bị hủy bỏ dịch vụ.
Thời hạn 5 ngày sau khi khóa 2 chiều: Nếu chủ thuê bao vẫn tiếp tục im lặng và không tiến hành xác thực lại theo đúng hướng dẫn, phía nhà mạng bắt buộc phải tiến hành các thủ tục thanh lý hợp đồng, đồng thời ngừng cung cấp dịch vụ viễn thông vĩnh viễn đối với số điện thoại đó.
Mục tiêu cốt lõi: Việc áp dụng biện pháp xác thực khuôn mặt khi chuyển đổi thiết bị được xem là một rào cản kỹ thuật quan trọng. Giải pháp này giúp triệt tiêu tình trạng mua bán và sử dụng SIM rác đã kích hoạt sẵn, đồng thời nâng cao mức độ bảo mật trong công tác quản lý viễn thông.
Phương thức chuẩn hóa thông tin đối với các khách hàng không sử dụng điện thoại thông minh
Để giải đáp thắc mắc về phương thức chuẩn hóa thông tin đối với các khách hàng không sử dụng điện thoại thông minh (smartphone), các quy định pháp lý hiện hành đã vạch rõ các giải pháp cụ thể.
Căn cứ vào Điều 4 thuộc Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN, quy trình đối soát dữ liệu khách hàng (bao gồm đầy đủ 4 hạng mục bắt buộc: số định danh cá nhân; họ và tên khai sinh; ngày tháng năm sinh; cùng dữ liệu sinh trắc học ảnh chân dung) chỉ được công nhận là hợp lệ khi thực hiện qua một trong bốn phương thức sau đây:
Trách nhiệm của nhà mạng và giải pháp cho người không dùng smartphone
Bên cạnh các hình thức trên, văn bản pháp luật cũng quy định rõ nghĩa vụ của các nhà mạng. Theo đó, đơn vị cung cấp dịch vụ viễn thông có trách nhiệm bảo quản, lưu trữ một cách trọn vẹn và chuẩn xác toàn bộ hồ sơ, chứng từ chứng minh quá trình xác thực thông tin khách hàng đã được thực hiện đúng luật. Việc lưu trữ này phải được duy trì liên tục suốt vòng đời hoạt động của số thuê bao, trừ các tình huống đặc biệt khác do luật định.
Giải pháp tối ưu cho người dùng điện thoại phổ thông: Từ các căn cứ trên, đối với những chủ thuê bao đang sử dụng điện thoại phổ thông (không có tính năng tải ứng dụng hay quét camera), người dân hoàn toàn có thể chọn hình thức trực tiếp. Khách hàng chỉ cần mang giấy tờ tùy thân đến các trung tâm giao dịch của nhà mạng hoặc các điểm bán hàng được ủy quyền chính thức để các nhân viên hỗ trợ thu thập dữ liệu và hoàn tất thủ tục định danh.
Thái Hà
