Trang Thông tin Chính phủ mới đây đăng tải cảnh báo về nguy cơ lộ, lọt dữ liệu cá nhân từ trào lưu sử dụng AI tạo ảnh theo phong cách “thập niên 80” đang được nhiều người hưởng ứng trên mạng xã hội. Cụ thể theo nội dung cảnh báo, những bức hình mang màu sắc hoài niệm, được AI tạo ra từ ảnh chân dung của người dùng, nhìn qua chỉ là một trào lưu giải trí. Tuy nhiên, thao tác tải ảnh của bản thân lên một ứng dụng hoặc nền tảng AI đồng nghĩa người dùng đang chuyển dữ liệu đó cho một bên khác xử lý.
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Quảng Ninh, cho biết khi tải ảnh chân dung lên các ứng dụng AI không rõ nguồn gốc, người dùng có thể vô tình cung cấp dữ liệu khuôn mặt cho bên thứ ba. Hình ảnh sau đó có nguy cơ bị thu thập, lưu trữ hoặc sử dụng vào những mục đích mà chủ nhân khó kiểm soát.
Đây không phải cảnh báo xuất hiện riêng với trào lưu mới nhất. Trước đó, tháng 6/2026, Công an tỉnh Nghệ An cũng từng lưu ý về nguy cơ tương tự khi mạng xã hội xuất hiện trend tạo ảnh “bước ra từ trang cá nhân”. Cơ quan này khuyến cáo dữ liệu khuôn mặt được đưa lên những ứng dụng AI không rõ nguồn gốc có thể bị thu thập, lưu trữ hoặc sử dụng ngoài mục đích mà người dùng mong muốn.
Ảnh Thông tin Chính phủ
Điều đáng nói là khi một trào lưu lan nhanh, người dùng thường chỉ quan tâm sản phẩm AI tạo ra có đẹp hay không mà ít để ý ảnh gốc của mình được xử lý thế nào sau khi bấm nút tải lên.
Một bức ảnh có thể chứa nhiều thông tin hơn người dùng nghĩ
Rủi ro không chỉ nằm ở khuôn mặt. Những thông tin vô tình xuất hiện trong khung hình như căn cước công dân, ngày tháng năm sinh, địa chỉ nơi ở, nơi làm việc, trường học hay biển số xe cũng có thể trở thành nguồn dữ liệu cho các đối tượng xấu.
Chẳng hạn, một bức ảnh selfie chụp tại bàn làm việc có thể vô tình để lộ thẻ nhân viên; ảnh chụp tại nhà có giấy tờ cá nhân nằm phía sau; trong khi ảnh bên cạnh phương tiện có thể cho thấy rõ biển số xe. Khi toàn bộ bức hình được tải lên một nền tảng trực tuyến, không chỉ khuôn mặt mà những chi tiết xuất hiện trong ảnh cũng được chuyển đi cùng lúc.
Rủi ro càng đáng chú ý trong bối cảnh công nghệ giả mạo bằng AI ngày càng tinh vi. Ngày 8/9, Bộ Công an cảnh báo 25 kịch bản lừa đảo trên không gian mạng trong năm 2026, trong đó có riêng nhóm thủ đoạn sử dụng AI, Deepfake và DeepVoice. Các đối tượng có thể tạo hình ảnh, video hoặc giọng nói giả mạo người thân, bạn bè, lãnh đạo cơ quan để vay tiền hoặc yêu cầu chuyển khoản khẩn cấp.
Việc tạo ảnh với các ứng dụng AI trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết (Ảnh minh họa)
Điều này không có nghĩa cứ tải một bức ảnh lên công cụ AI là người dùng lập tức mất tài khoản hay tiền trong ngân hàng. Nguy cơ nằm ở chỗ dữ liệu cá nhân, nếu rơi vào tay không phù hợp hoặc bị kết hợp với những nguồn thông tin khác, có thể trở thành “nguyên liệu” cho hành vi giả mạo.
Từ ngày 1/1/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 đã có hiệu lực. Luật xác định dữ liệu sinh trắc học là dữ liệu về thuộc tính vật lý, đặc điểm sinh học cá biệt và ổn định của một người dùng để xác định người đó, đồng thời đặt ra các yêu cầu bảo vệ đối với loại dữ liệu này.
Người thường dùng ứng dụng tạo ảnh AI cần lưu ý điều gì?
Từ những nguy cơ trên, cơ quan Công an khuyến cáo người dân trước hết không tùy tiện cung cấp ảnh chân dung, dữ liệu khuôn mặt cho các ứng dụng AI không rõ nguồn gốc. Đây cũng là nguyên tắc quan trọng với bất kỳ trào lưu tạo ảnh, đổi khuôn mặt hay dựng video AI nào xuất hiện sau này, chứ không chỉ riêng trend “thập niên 80”.
Trước khi cài đặt hoặc sử dụng một ứng dụng, người dùng cần kiểm tra các quyền mà phần mềm yêu cầu được truy cập, đồng thời đọc điều khoản sử dụng và chính sách của nhà cung cấp. Với những công cụ chỉ dùng để chỉnh hoặc tạo ảnh nhưng lại yêu cầu truy cập hàng loạt dữ liệu không cần thiết trên thiết bị, người dùng nên cân nhắc kỹ trước khi chấp thuận.
Cơ quan Công an cũng khuyến cáo hạn chế chia sẻ hình ảnh chứa dữ liệu cá nhân, giấy tờ tùy thân lên mạng xã hội; chỉ sử dụng những nền tảng uy tín, có chính sách bảo mật rõ ràng. Công an tỉnh Nghệ An đặc biệt lưu ý không cấp quyền truy cập toàn bộ thư viện ảnh khi không thực sự cần thiết.
Một nhóm hình ảnh khác cần được thận trọng hơn là ảnh của trẻ em. Theo cảnh báo từ Công an thành phố Quảng Ninh, người dân không nên sử dụng hình ảnh trẻ em, nhất là ảnh riêng tư, nhạy cảm, chỉ để chạy theo các xu hướng trên mạng.
Các công cụ AI đang giúp việc tạo ra một bức ảnh mới trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, trước khi nhấn nút tải lên, người dùng nên tự hỏi ba điều: mình đang đưa dữ liệu gì, cho nền tảng nào và nền tảng đó sẽ làm gì với dữ liệu ấy.
Thu Phương
