Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội (BHXH) và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Văn bản pháp lý này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/9/2026, thiết lập nhiều khung chế tài nghiêm khắc đối với cả người lao động và người sử dụng lao động.
Chế tài đối với vi phạm về thông tin và đăng ký lao động
Tại Điều 12 của Nghị định, cơ quan quản lý phân định rõ mức xử phạt đối với các hành vi không tuân thủ quy định về đăng ký hoặc cập nhật, điều chỉnh thông tin nhân sự. Các mức phạt cụ thể bao gồm:
Đối với người lao động: Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng nếu thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng lại có hành vi cố tình không cung cấp thông tin, cung cấp thiếu hoặc khai báo sai lệch dữ liệu làm căn cứ để đăng ký lao động.
Đối với người sử dụng lao động (Doanh nghiệp): Khi tiến hành nộp hồ sơ đăng ký hoặc điều chỉnh thông tin tham gia BHXH mà không thực hiện đăng ký, sửa đổi thông tin lao động tương ứng cho nhân sự, doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền theo quy mô số lượng người lao động bị ảnh hưởng:
Phạt tới 70 triệu đồng hành vi buôn bán dữ liệu thị trường lao động
Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Nghị định 283/2026/NĐ-CP là việc siết chặt quản lý dữ liệu cá nhân của người lao động. Theo khoản 4 Điều 10, cơ quan chức năng sẽ áp dụng mức phạt tiền từ 50 triệu đến 70 triệu đồng đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi sai phạm (trong trường hợp chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự), bao gồm:
Thực hiện hành vi gian lận, làm giả hồ sơ để hưởng các chính sách việc làm hoặc trong công tác đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia.
Lợi dụng việc cung ứng dịch vụ việc làm để gây phương hại đến chủ quyền, quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
Có hành vi thu mua, bán lại, trao đổi hoặc chiếm đoạt bất hợp pháp các nguồn dữ liệu nằm trong cơ sở dữ liệu về người lao động cũng như các thông tin thị trường lao động khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố công khai.
Quy định này nêu rõ, khung phạt từ 50 - 70 triệu đồng không đánh đại trà vào mọi hoạt động trao đổi thông tin nói chung, mà tập trung kiểm soát các nguồn thông tin độc quyền, thuộc cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa được phổ biến chính thức.
Ở mức độ nhẹ hơn, tại khoản 2 Điều 10, hành vi tự ý khai thác, chia sẻ hoặc sử dụng trái phép các nguồn dữ liệu người lao động và thông tin thị trường chưa công bố nêu trên cũng sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đến 40 triệu đồng.
Quy định về thời hiệu xử phạt hành chính
Bên cạnh các mức phạt, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP cũng chuẩn hóa thời hạn mà cơ quan chức năng được quyền ra quyết định xử phạt (thời hiệu xử phạt) kể từ thời điểm hành vi vi phạm xảy ra:
Thời hiệu 01 năm: Áp dụng đối với các hành vi vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực lao động và bảo hiểm xã hội.
Thời hiệu 02 năm: Áp dụng đối với các hành vi vi phạm hành chính liên quan đến mảng người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Thái Hà
