Chính phủ vừa ban hành Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình. Nghị định có hiệu lực từ 15/12/2025, đánh dấu bước siết chặt quan trọng nhằm bảo vệ quyền con người, trật tự xã hội và môi trường gia đình an toàn, văn minh.
Ép con học quá sức, cô lập tinh thần: Bị phạt đến 10 triệu đồng
Nghị định nhấn mạnh việc bảo vệ sức khỏe tinh thần và quyền phát triển toàn diện của các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em.
Theo đó, hành vi ngăn cản các mối quan hệ xã hội hợp pháp hoặc cô lập, gây áp lực tinh thần đối với thành viên gia đình sẽ bị phạt từ 5 đến 10 triệu đồng.
Những hành vi kỳ thị về hình thể, giới tính, năng lực, hoặc ngăn cản việc thực hiện quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên trong gia đình như giữa ông bà – cháu, cha mẹ – con, vợ – chồng… cũng bị xử phạt ở mức 5 đến 10 triệu đồng.
Đáng chú ý, hành vi cưỡng ép trẻ em hoặc thành viên gia đình học tập quá sức có thể bị phạt tới 10 triệu đồng, nhằm ngăn chặn tình trạng áp lực học hành thái quá.
Ngoài ra, hành vi bắt trẻ chứng kiến bạo lực hoặc tiếp xúc với hình ảnh, âm thanh kích động bạo lực sẽ bị phạt nặng hơn, từ 10 đến 20 triệu đồng, thể hiện quyết tâm bảo vệ trẻ em khỏi những tác động tâm lý tiêu cực.
Xúc phạm, lăng mạ thành viên gia đình: Phạt đến 20 triệu đồng
Nghị định mới đặc biệt nhấn mạnh việc bảo vệ danh dự, nhân phẩm các thành viên trong gia đình và xử lý nghiêm các hành vi bạo lực tinh thần.
Theo đó, hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm trong gia đình có thể bị phạt từ 5 đến 20 triệu đồng, trong khi lăng mạ, chì chiết cũng bị xử phạt ở mức 5 đến 10 triệu đồng.
Các trường hợp tiết lộ hoặc phát tán thông tin riêng tư nhằm xúc phạm nhân phẩm, danh dự bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng, thể hiện thái độ cứng rắn đối với các hành vi xâm phạm đời tư.
Ngoài ra, hành vi đe dọa xâm hại sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình sẽ bị phạt từ 2 đến 5 triệu đồng; trường hợp đánh đập, xâm hại sức khỏe nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt 5 đến 10 triệu đồng.
Quy định này khẳng định quyết tâm ngăn ngừa bạo lực gia đình, không chỉ ở khía cạnh thể chất mà cả tinh thần.
Hành hạ, bỏ mặc người thân: Phạt tới 20 triệu đồng
Nghị định quy định rõ việc xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi bạo lực thể chất và bỏ mặc người thân trong gia đình. Theo đó, những hành vi hành hạ, ngược đãi như bắt nhịn ăn, nhịn uống, buộc sống trong điều kiện khắc nghiệt có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng.
Tương tự, việc sử dụng công cụ, vật dụng để gây thương tích cho thành viên gia đình, dù chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, cũng bị xử phạt ở mức 10 – 20 triệu đồng.
Đáng chú ý, hành vi bỏ mặc, không chăm sóc phụ nữ mang thai, trẻ em dưới 36 tháng tuổi, người già yếu hoặc người khuyết tật, cũng như không thực hiện trách nhiệm giáo dục trẻ em trong gia đình, có thể bị phạt tới 20 triệu đồng.
Đặc biệt, hành vi cô lập, giam cầm thành viên gia đình được xem là vi phạm nghiêm trọng và sẽ bị phạt nặng từ 20 đến 30 triệu đồng, thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong việc bảo vệ quyền được sống an toàn và nhân phẩm của từng thành viên trong gia đình.
Việc ban hành Nghị định 282/2025 khẳng định quyết tâm của Nhà nước trong việc bảo vệ phụ nữ, trẻ em và người yếu thế; đồng thời nâng cao nền tảng đạo đức, văn hóa ứng xử trong gia đình và xã hội. Các quy định mới không chỉ tăng mức phạt mà còn mở rộng phạm vi các hành vi bị xử phạt, đặc biệt hướng đến phòng ngừa bạo lực tinh thần — một dạng bạo lực lâu nay khó nhận diện nhưng để lại hậu quả nghiêm trọng.
Nghị định được kỳ vọng góp phần xây dựng gia đình Việt Nam hạnh phúc, văn minh, qua đó tạo nền tảng cho trật tự và phát triển xã hội.
Thái Hà
