Ba giây với một người hỏng xe giữa đường
Đồng hồ trên táp lô báo 22 giờ 47. Tôi đang trên đường về sau đám cưới đứa em họ, đoạn quốc lộ nối hai thị trấn không có lấy một cột đèn. Vợ tôi ngủ ở ghế phụ, đầu nghiêng vào cửa kính. Con tôi ngủ trên ghế trẻ em phía sau, miệng còn dính chút kem từ tiệc cưới. Trong xe chỉ có tiếng điều hòa và một bài nhạc cũ để rất nhỏ.
Rồi phía trước có một đốm sáng chao qua chao lại.
Lại gần hơn, tôi thấy đó là đèn pin của một chiếc điện thoại. Một người đàn ông đứng sát mép đường, giơ tay vẫy. Cạnh anh ta là chiếc xe máy dựng nghiêng, yên xe bật lên. Hình như còn có ai đó ngồi bệt trên lề phía sau, tôi không nhìn rõ.
Chân tôi rời chân ga. Nó lơ lửng trên chân phanh chừng một giây.
Rồi nó quay lại chân ga.
Tôi không đánh lái tránh, cũng không tăng tốc. Tôi chỉ đi tiếp với đúng tốc độ cũ, khoảng sáu mươi cây số giờ, như thể chẳng có gì xảy ra. Trong gương chiếu hậu, đốm sáng nhỏ dần. Nó vẫn còn chao qua chao lại thêm vài lần, rồi khuất hẳn sau khúc cua.
Toàn bộ chuyện đó diễn ra trong khoảng ba giây. Vợ tôi không tỉnh giấc. Con tôi không cựa mình. Không ai trên xe biết vừa có chuyện gì. Chỉ có tôi biết.
Những lý do tôi tự kể cho mình nghe
Lý do đầu tiên đến rất nhanh, nhanh tới mức tôi nghĩ nó đã nằm sẵn ở đó từ trước. Trên xe có vợ và con. Đêm hôm, đường vắng, mình không biết người kia là ai. Tôi từng đọc không ít câu chuyện về chuyện giả vờ hỏng xe để chặn đường. Một người đàn ông có thể liều với chính mình, nhưng không ai có quyền liều với người đang ngủ ở ghế sau.
Lý do thứ hai là tôi không biết sửa xe máy. Dừng lại thì sao? Tôi sẽ đứng đó, soi đèn, gật gù, rồi cũng chẳng làm được gì hơn.
Lý do thứ ba là thế nào chẳng có xe khác đi qua. Một chiếc xe tải, một nhóm thanh niên đi xe máy, một ai đó rành chuyện này hơn tôi.
Lý do thứ tư làm tôi nhẹ người nhất. Khoảng năm cây số phía trước có một cây xăng. Tôi sẽ ghé vào, báo cho nhân viên ở đó, nhờ họ gọi người ra giúp. Nghĩ đến đó, tôi thấy mình là người tử tế theo một cách khôn ngoan hơn.
Rồi cây xăng hiện ra. Tôi tấp vào thật. Tôi mua một chai nước, trả tiền, nói cảm ơn, rồi lên xe đi tiếp.
Tôi không báo với ai cả.
Mãi tới lúc về nhà, đỗ xe xong, ngồi một mình trong khoang xe đã tắt máy, tôi mới hiểu ra một điều không dễ chịu. Những lý do kia đều đúng. Nhưng chúng không phải thứ khiến tôi đi tiếp. Chân tôi đã quyết định trước. Còn mấy lý do đó chỉ đến sau, như người dọn dẹp, để phần còn lại của tôi đỡ khó chịu.
Tôi cũng nghĩ tới cái khoang xe mình đang ngồi. Hồi còn đi xe máy, nếu ai đứng vẫy bên đường, tôi sẽ nghe được tiếng họ gọi. Tôi sẽ thấy rõ mặt họ, thấy họ mệt hay hoảng. Ngồi sau lớp kính, điều hòa mát, nhạc nhỏ, người đứng ngoài kia chỉ còn là một đốm sáng. Bỏ qua một đốm sáng dễ hơn nhiều so với bỏ qua một con người.
Câu hỏi tôi chưa trả lời được
Mấy ngày sau, tôi mở điện thoại tìm tin về đoạn đường đó. Có ai hỏng xe giữa đường đêm hôm ấy gặp chuyện gì không. Tôi không tìm thấy gì. Tôi thở ra nhẹ nhõm, rồi thấy xấu hổ đúng vì cái nhẹ nhõm ấy. Hóa ra thứ tôi cần không phải là biết họ có ổn không, mà là biết mình không phải chịu trách nhiệm.
Một tuần sau, tôi kể chuyện này với vợ. Tôi chờ cô ấy trách, hoặc ít ra là bênh tôi. Cô ấy không làm cả hai. Cô ấy chỉ im một lúc rồi nói, nếu anh dừng lại thì chắc em cũng sợ. Câu đó không làm tôi thấy nhẹ hơn. Nó chỉ cho tôi biết rằng nỗi sợ hôm ấy là thật, và nó không thuộc về riêng mình tôi.
Từ đó tới giờ, cốp xe tôi có thêm một chiếc đèn pin tử tế và một tấm biển cảnh báo phản quang. Trong điện thoại có thêm số của một bên cứu hộ. Tôi không chắc mình mua chúng để lỡ xe mình hỏng, hay để lần sau, nếu gặp lại một đốm sáng chao qua chao lại, tôi có thêm một lựa chọn nằm giữa dừng hẳn và đi tiếp.
Tôi vẫn hay nghĩ về người đàn ông đó. Anh ta có về được nhà không. Người ngồi bệt trên lề là ai. Đêm đó có chiếc xe nào dừng lại cho họ không, hay tất cả chúng tôi đều có một danh sách lý do giống hệt nhau.
Lần sau tôi có dừng không? Thật lòng, tôi không biết. Tôi chỉ biết ba giây ấy, lần tới, sẽ không còn trôi qua dễ dàng như trước nữa.
Và nếu bạn cũng từng có một đốm sáng nhỏ dần trong gương chiếu hậu của mình, có lẽ bạn hiểu tôi đang nói gì.
Minh Tâm
