Sát thủ trở lại
Sau khi trải qua quá trình nâng cấp toàn diện, tàu ngầm hạt nhân "Leopard" (Báo gấm) thuộc Đề án 971 đã chính thức tiến ra biển để thực hiện các cuộc thử nghiệm hoạt động của nhà máy.
Trong thời gian ngắn tới, "sát thủ đại dương" này sẽ trở lại đội hình chiến đấu của Hạm đội Phương Bắc. Cùng lúc đó, 6 chiếc tàu ngầm khác thuộc lớp này cũng đang được khẩn trương đại tu và hiện đại hóa tại các xưởng đóng tàu của Nga.
Các tàu ngầm thuộc Đề án 971 "Shchuka-B" — mà phương Tây thường gọi bằng cái tên định danh NATO là lớp "Akula" — bắt đầu được Liên Xô triển khai đóng từ những năm 1980.
Nhờ áp dụng những giải pháp thiết kế mang tính đột phá, các kỹ sư Liên Xô đã giảm được mức độ tiếng ồn của tàu xuống gấp 4 lần so với thế hệ tiền nhiệm lớp "Shchuka".
Đặc tính siêu êm này ngay lập tức khiến Lầu Năm Góc đứng ngồi không yên, bởi họ nhận ra các hệ thống tầm soát của mình hoàn toàn "mù" trước sự xuất hiện của dòng tàu ngầm này, ngay cả khi chúng áp sát sát sườn.
Minh chứng rõ nét nhất là vào năm 1987, các thủy thủ tàu ngầm Liên Xô đã tiếp cận và dùng kính tiềm vọng chụp lại toàn bộ hạ tầng cốt lõi của một trong những căn cứ hải quân tối mật nhất của Mỹ ở Bờ Đông.
Bước sang những năm 1990 và 2000, các tàu ngầm lớp này liên tục "xuất quỷ nhập thần", bất ngờ lộ diện ngay trong vùng đặc quyền 200 hải lý của Mỹ và Canada, khi thì áp sát bờ biển nước Anh, lúc lại áp sát đảo quốc Cuba. Đáng chú ý, sau mỗi lần làm đối phương báo động, chúng đều dễ dàng cắt đuôi các biên đội truy đuổi và "bốc hơi" vào lòng đại dương sâu thẳm.
Nỗi lo sợ của Washington là hoàn toàn có cơ sở, nhất là khi các tàu ngầm này được vũ trang bằng tên lửa hành trình chiến lược S-10 "Granat" mang đầu đạn nhiệt hạch.
Năm 1991, Quốc hội Mỹ đã phải tổ chức một phiên điều trần đặc biệt về mối đe dọa này. Phía Mỹ thậm chí đã đề nghị Nga giải mật kế hoạch đóng loạt tàu ngầm "Shchuka-B" và giới hạn sản lượng của chúng. Để đổi lấy sự nhượng bộ này, Washington hứa hẹn sẽ hỗ trợ kinh phí giúp Moscow chuyển đổi các nhà máy đóng tàu ngầm hạt nhân sang phục vụ mục đích kinh tế dân sự.
Nội lực quốc phòng đáng nể
Ban đầu, Liên Xô dự kiến đóng tổng cộng 25 tàu ngầm thuộc Đề án "Shchuka-B", nhưng do cuộc khủng hoảng kinh tế hậu Liên Xô, Nga chỉ hoàn thiện được 14 chiếc.
Chiếc cuối cùng mang tên K-335 "Gepard" (Báo săn) được bàn giao cho Hải quân Nga vào ngày 4/12/2001. Một chiếc khác là K-152 "Nerpa" (Hải cẩu) được hoàn thành muộn hơn và cho Hải quân Ấn Độ thuê dưới dạng hợp đồng cho vay, hiện tại con tàu đã được hoàn trả về lại Nga.
Tính đến nay, sau khi trừ đi các tàu đã loại biên, Hải quân Nga chỉ còn duy nhất 4 chiếc Đề án 971 đang trực chiến. Chiếc thứ 5 – "Leopard" – sẽ sớm tái ngũ sau nâng cấp, trong khi 6 chiếc khác vẫn đang nằm trong xưởng sửa chữa.
Điểm mấu chốt là, cũng giống như nhiều loại khí tài quân sự thời Xô Viết, dòng tàu ngầm này được thiết kế với tiềm năng dự trữ kỹ thuật rất lớn, cho phép chúng dễ dàng thích ứng với các công nghệ tương lai.
Mặc dù thông số kỹ thuật chính thức sau nâng cấp được bảo mật nghiêm ngặt, nhưng từ các nguồn tin quân sự thân cận, bức tranh toàn cảnh về sức mạnh mới của lớp tàu này đã dần lộ diện. Thay đổi mang tính bước ngoặt là việc tàu được trang bị hệ thống tên lửa hành trình "Kalibr-PL" có tầm bắn lên tới 2.500 km, bao gồm cả biến thể mang đầu đạn hạt nhân.
Nhiều nguồn tin cho biết, các tàu ngầm này sẽ sở hữu một phiên bản tên lửa đặc biệt với đầu đạn hạt nhân tăng cường lên tới 15 kiloton, sức công phá mạnh gấp 3 lần so với phiên bản "Kalibr" tiêu chuẩn.
Ngoài ra, các ống phóng ngư lôi của tàu không chỉ bắn ngư lôi thông thường mà còn có thể phóng các drone trinh sát ngầm có khả năng hoạt động ở chế độ thụ động để dò đường.
Bên cạnh hỏa lực mới, hệ thống tác chiến điện tử, hệ thống định vị và đặc biệt là hệ thống sonar của tàu cũng được lột xác hoàn toàn. Tổ hợp sonar cải tiến cho phép "Leopard" phát hiện và nhận dạng các tàu chiến của đối phương ở khoảng cách xa hơn đáng kể so với trước đây.
Đặc biệt, chiếc "Leopard" đang thử nghiệm vừa được khoác lên mình một lớp vỏ bọc hoàn toàn mới. Thay vì hợp chất cao su đặc biệt truyền thống, các kỹ sư Nga đã sử dụng hợp chất cao su butyl cấu trúc nano-polymer. Lớp phủ công nghệ cao này có khả năng hấp thụ triệt để sóng âm từ các hệ thống sonar của đối phương, biến chiếc tàu ngầm vốn đã siêu êm này trở thành một "bóng ma" thực sự dưới đáy đại dương.
Giới chuyên gia nhận định, gói nâng cấp toàn diện này đã nâng tầm các tàu ngầm Đề án "Shchuka-B" lên ngang hàng với các tàu ngầm thế hệ mới thuộc Đề án "Yasen-M", bởi hệ thống trang thiết bị giữa hai lớp tàu này hiện đã đạt mức đồng bộ hóa rất cao.
Dù Hải quân Nga đang có lộ trình chuyển giao hoàn toàn sang dòng tàu ngầm "Yasen-M" hiện đại, song các "mãnh thú" được tân trang như "Leopard", "Gepard", "Tigr" (Hổ), "Pantera" (Báo đen) và các thành viên khác thuộc gia đình 971 chắc chắn vẫn sẽ là xương sống của lực lượng dưới lòng biển trong nhiều thập kỷ tới.
Đặt trong bối cảnh nước Nga đang phải đối mặt với các lệnh bao vây, cấm vận kinh tế và chính trị tổng lực từ phương Tây, việc Moscow vẫn duy trì năng lực đóng mới cũng như nâng cấp sâu các tàu ngầm hạt nhân công nghệ cao là một minh chứng đanh thép cho nội lực quốc phòng, khơi dậy niềm tự hào và sự kính nể sâu sắc từ giới quan sát quốc tế.
Quốc Vinh (Theo TopWar)
