Bắt đầu từ năm 2027, Trung Quốc sẽ chính thức cấm sử dụng tay nắm cửa dạng thụt vào vận hành bằng điện, thiết kế đang ngày càng phổ biến trên các mẫu xe hiện đại, đặc biệt là xe điện. Quyết định này được đưa ra sau hàng loạt vụ tai nạn nghiêm trọng, trong đó người ngồi trong xe và lực lượng cứu hộ không thể mở cửa sau va chạm, dẫn đến hậu quả chết người.
Theo quy định mới, tất cả các mẫu xe lưu hành tại Trung Quốc sẽ bắt buộc phải có tay nắm cửa cả bên trong lẫn bên ngoài với cơ chế mở cơ học. Điều này nhằm đảm bảo cửa xe vẫn có thể mở được ngay cả khi hệ thống điện bị ngắt hoặc thân xe bị hư hại nghiêm trọng sau tai nạn.
Dấu hiệu đầu tiên cho thấy sự thay đổi này xuất hiện vào giữa tháng 12, khi Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc đưa nội dung cấm tay nắm cửa điện thụt vào vào dự thảo quy định mới. Theo đó, mọi mẫu xe chở khách có khối lượng dưới 3,5 tấn đều phải sử dụng tay nắm cửa duy trì được chức năng cơ học sau va chạm.
Quy định này được xem là tin tích cực đối với lực lượng cứu hộ, những người ngày càng gặp khó khăn khi tiếp cận hành khách bên trong các mẫu xe điện đời mới sau tai nạn.
Trong những năm gần đây, tay nắm cửa thụt vào điều khiển điện mà vốn nổi tiếng trên các dòng xe JLR Range Rover, hay như trên Tesla Model S hay BYD Seal, đã trở thành dấu ấn thiết kế của nhiều mẫu xe điện tại Trung Quốc. Các dạng tay nắm bấm nút trên Model 3 và Model Y của Tesla cũng thuộc cùng nhóm thiết kế này.
Lý do chính khiến các hãng xe ưa chuộng kiểu tay nắm này là yếu tố khí động học, giúp giảm lực cản gió và cải thiện đôi chút tầm hoạt động. Tuy nhiên, kể từ năm 2024, số lượng khiếu nại liên quan đến loại tay nắm này đã tăng lên đáng kể. Không chỉ dễ gặp trục trặc sau tai nạn, chúng còn hoạt động kém trong điều kiện thời tiết lạnh.
Đáng chú ý, đã xảy ra một số vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan trực tiếp đến tay nắm cửa thụt vào. Ngày 13/10, những người ngồi trong một chiếc xe gặp nạn tại Thành Đô đã tử vong vì nhân chứng không thể mở cửa xe. Một vụ tai nạn khác tại thành phố Đồng Lăng cũng khiến ba người thiệt mạng. Theo Sixth Tone, cả hai vụ việc đều liên quan đến mẫu Xiaomi SU7 Ultra.
Một nguồn tin am hiểu vụ việc chia sẻ rằng hệ thống mở cửa bên trong của mẫu xe này sử dụng nút bấm, không thể hoạt động khi xe bị ngắt điện. Tay nắm cửa cơ học bên trong lại được đặt ở vị trí khó nhận biết, khiến ngay cả khi lực lượng cứu hộ phá kính xe cũng không thể tiếp cận để mở cửa.
Thực tế, từ tháng 9 năm ngoái đã xuất hiện nhiều đồn đoán về việc Trung Quốc sẽ cấm tay nắm cửa dạng này. Dù các nhà sản xuất thường quảng bá thiết kế tay nắm phẳng giúp tăng hiệu quả khí động học, lợi ích thực tế lại rất hạn chế. Các nghiên cứu cho thấy mức giảm hệ số cản gió chỉ khoảng 0,005–0,01, tương đương tiết kiệm khoảng 0,6 kWh cho mỗi 100 km di chuyển.
Việc Trung Quốc áp dụng lệnh cấm được dự báo sẽ tạo ra tác động toàn cầu. Quốc gia này hiện đã vượt Nhật Bản để trở thành nước xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới. Khi các thương hiệu nội địa buộc phải thay đổi thiết kế tại thị trường trong nước, nhiều khả năng họ cũng sẽ áp dụng tiêu chuẩn này cho các mẫu xe xuất khẩu.
Tương tự, các hãng xe phương Tây đang bán xe tại Trung Quốc có thể sẽ phải điều chỉnh thiết kế toàn cầu để phù hợp với quy định mới, đồng thời tối ưu hóa chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng.
Khôi Nguyên
