Một trong những quốc gia châu Âu sở hữu hệ thống tên lửa đất đối không (SAM) Patriot trong kho vũ khí của mình vốn chưa từng chuyển giao bất kỳ thành phần nào của hệ thống này hay đạn tên lửa đi kèm – nhưng hiện nay đang xuất hiện những dấu hiệu cho thấy họ có thể đã âm thầm cung cấp các tên lửa PAC-3 MSE cho Ukraine.
Những tín hiệu từ Warsaw
Đang có những đồn đoán rằng Ba Lan có thể đã chuyển giao một số lượng nhất định tên lửa MSE (Missile Segment Enhancement) cho Ukraine để trang bị cho các hệ thống Patriot.
Đây là dòng tên lửa được thiết kế chuyên biệt để đánh chặn các mục tiêu tên lửa đạn đạo. Hiện tại, Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng loại tên lửa này, một cuộc khủng hoảng càng trở nên gay gắt hơn sau khi Hoa Kỳ phát động Chiến dịch Epic Fury tại Iran.
Đáng chú ý, trong cuộc họp của Nhóm Tiếp xúc Quốc phòng Ukraine (Ramstein) mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov đã gửi lời cảm ơn các đồng minh vì sự hỗ trợ đối với hệ thống Patriot cũng như việc cung cấp đạn tên lửa. Điều bất ngờ là Ba Lan cũng nằm trong danh sách các quốc gia được vinh danh. Chi tiết này đã được chuyên trang quân sự Defence 24 đặc biệt lưu tâm.
Thực tế là Ba Lan chưa từng gửi các hệ thống Patriot của mình sang Ukraine, và trước đó cũng chưa từng công khai thông báo về việc chuyển giao tên lửa cho các hệ thống này. Do đó, ấn phẩm này nhận định rằng Warsaw có thể đã bí mật chuyển một số lượng nhất định tên lửa PAC-3 MSE dưới dạng viện trợ.
Kho vũ khí Patriot của Ba Lan
Cần nhắc lại rằng Ba Lan hiện sở hữu 2 khẩu đội Patriot. Quốc gia này đã đặt mua các hệ thống trên vào năm 2018 với trị giá 4,75 tỷ USD trong khuôn khổ giai đoạn đầu của chương trình Wisła. Các hệ thống này chỉ mới chính thức đi vào hoạt động đầy đủ từ năm ngoái. Đi kèm với 2 khẩu đội Patriot là 208 quả tên lửa PAC-3 MSE đã được bàn giao – đây chính là "xương sống" cho kho đạn Patriot đang biên chế trong quân đội Ba Lan.
Cần lưu ý rằng 208 quả tên lửa là một con số khá khiêm tốn. Vì vậy, nếu Ba Lan quyết định chuyển giao một phần cho Ukraine, số lượng chắc chắn sẽ không lớn. Tuy nhiên, trong bối cảnh Ukraine đang khan hiếm cả tên lửa CRI lẫn MSE, thì dù chỉ mười quả tên lửa nhận được từ Ba Lan cũng mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng, giúp đánh chặn tới mười tên lửa đạn đạo mà Nga liên tục phóng ra để tấn công lãnh thổ Ukraine.
Các giả thuyết khác
Khả năng Ba Lan bí mật cung cấp tên lửa MSE cho Ukraine hiện vẫn dừng lại ở mức giả định. Cần xét đến yếu tố Ba Lan có lẽ sẽ chỉ nhận được lô tên lửa tiếp theo khi 12 hệ thống mới bắt đầu được bàn giao theo một hợp đồng khác.
Thỏa thuận thứ hai về việc cung cấp hệ thống Patriot đã được Ba Lan ký kết vào năm 2023, thuộc giai đoạn hai của chương trình Wisła, với giá trị thương vụ lên tới 9,3 tỷ USD. Việc bàn giao các hệ thống này dự kiến bắt đầu từ năm 2027. Điểm đặc biệt của 12 hệ thống này là chúng sẽ đi kèm với radar LTAMDS thế hệ mới, giúp khắc phục nhược điểm quan trọng của các dòng radar cũ sử dụng trên các phiên bản Patriot đời đầu.
Cũng có khả năng Bộ trưởng Mykhailo Fedorov gửi lời cảm ơn Ba Lan vì một số hỗ trợ kỹ thuật liên quan đến hệ thống Patriot, hoặc vì Ba Lan đã tài trợ ngân sách để mua tên lửa thông qua sáng kiến PURL (Prioritized Ukraine Requirements List - Danh sách yêu cầu ưu tiên của Ukraine) – vốn là thông tin chưa được công bố chính thức.
Một chi tiết đáng chú ý là Ba Lan đã có khả năng nội địa hóa một phần quy trình sản xuất tên lửa PAC-3 MSE. Cụ thể, vào năm ngoái, nước này đã bắt đầu sản xuất các container vận chuyển và phóng cho loại tên lửa này.
Quốc Vinh (Theo Defense Express)
