Đòn giáng tỷ đô
Cuộc thử nghiệm thành công ngày 12/5 vừa qua đối với tên lửa hành trình liên lục địa tầm xa hạng nặng RS-28 "Sarmat" phóng từ giếng ngầm của Nga đang đặt ra những thách thức lớn về mặt tài chính cho dự án phòng thủ tên lửa quốc gia "Golden Dome" ("Vòm Vàng") của Mỹ. Theo các ước tính mới nhất, chi phí dự kiến cho hệ thống phòng thủ tương lai này của Hoa Kỳ đã tăng lên gấp 6 đến 7 lần.
Dự án "Golden Dome" do Tổng thống Donald Trump khởi xướng với mục tiêu thiết lập một hệ thống phòng thủ thế hệ mới nhằm bảo vệ toàn diện lãnh thổ lục địa Mỹ trước các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và vũ khí siêu thanh, hoạt động cả trong bầu khí quyển lẫn không gian cận vũ trụ.
Tờ Svpressa của Nga mô tả đây giống như một cú đòn giáng mạnh vào ngân sách Mỹ chỉ bằng một quả tên lửa đạn đạo liên lục địa duy nhất. Sự xuất hiện của tên lửa Sarmat đã tạo ra một áp lực kinh tế rất lớn đối với ngân sách quốc phòng Mỹ khi Washington đang phải cân đối giữa chi phí duy trì khổng lồ và mục tiêu chiến lược không thể bỏ dở.
Khi mới công bố cách đây một năm, chính quyền Tổng thống Donald Trump dự kiến mức kinh phí cho dự án này là 175 tỷ USD. Con số này ban đầu thu hút sự chú ý của dư luận trong bối cảnh nước Mỹ từng chi khoảng 600 tỷ USD cho các hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia trước đó nhưng chưa đạt được hiệu suất tối ưu như kỳ vọng.
Tuy nhiên, các chuyên gia am hiểu ngành công nghiệp quốc phòng Hoa Kỳ nhận định, ngân sách 175 tỷ USD công bố ban đầu thực tế chỉ đủ trang trải cho giai đoạn nghiên cứu khoa học, thiết kế thử nghiệm ban đầu, xây dựng các mô hình thuyết trình kỹ thuật số và các chi phí vận hành sơ khởi.
Trên thực tế, định mức tài chính cho dự án liên tục được điều chỉnh tăng. Để giải trình cho sự gia tăng này, Lầu Năm Góc đã viện dẫn các báo cáo về chuỗi thử nghiệm vũ khí thành công từ Nga, Trung Quốc, Iran và Triều Tiên.
Trong đó bao gồm các thử nghiệm của Nga đối với tên lửa hành trình liên lục địa động cơ hạt nhân "Burevestnik", tên lửa siêu thanh phóng từ trên không "Zircon", và tên lửa hành trình siêu thanh X-99 tích hợp trên máy bay ném bom chiến lược cải tiến Tu-160M "Thiên nga trắng".
Vừa hoài nghi vừa lo sợ
Bước ngoặt khiến ngân sách dự án tăng vọt trùng hợp với thời điểm Trung tâm Tên lửa Quốc gia mang tên Viện sĩ V.P. Makeev của Nga công bố thử nghiệm thành công lần thứ hai hệ thống RS-28 "Sarmat".
Đây là tổ hợp được đánh giá có năng lực hoạt động như một hệ thống ném bom quỹ đạo. Tên lửa này có khả năng mang theo 16 đầu đạn siêu thanh dẫn đường độc lập "Avangard" với vận tốc từ 20 đến 27 Mach (tương đương 24.739,2 – 33.397,9 km/h), sở hữu động năng và sức tàn phá lớn ngay cả khi không trang bị đầu đạn hạt nhân, tạo ra thách thức đánh chặn đối với mọi hệ thống phòng thủ hiện tại.
Trước động thái của Nga, các chuyên gia quân sự Mỹ một mặt bày tỏ sự hoài nghi về tính xác thực và hiệu suất thực tế của vũ khí này qua các video công bố, mặt khác vẫn thừa nhận đây là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.
Hạch toán mới nhất từ các chuyên gia Lầu Năm Góc cho biết, tổng chi phí cho các biện pháp triển khai ban đầu của hệ thống "Golden Dome" hiện đã được đẩy lên mức 1.200 tỷ USD. Đây được dự báo chưa phải là con số cuối cùng do tính chất phức tạp của chương trình.
Dự án hiện được giao cho các tập đoàn công nghiệp quốc phòng hàng đầu của Mỹ thực hiện, bao gồm Northrop Grumman, Lockheed Martin, Raytheon và Palantir. Riêng hạng mục thiết bị đánh chặn đặt ngoài không gian SBI (Space-Based Interceptors) dự kiến sẽ cần tới 7.800 đơn vị – một khối lượng công việc khổng lồ khi các thiết bị này hiện vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện thiết kế trên giấy tờ.
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
