Làn sóng Trí tuệ Nhân tạo năm 2026 tại Việt Nam không còn dừng lại ở những kỳ vọng suông hay các dự án thử nghiệm mang tính phong trào, mà đã chính thức trở thành động lực kinh tế đo lường được bằng những con số tăng trưởng cụ thể.
Trong bức tranh chuyển đổi mạnh mẽ đó, ông Eric Yeo, Tổng giám đốc AWS Việt Nam, đã có những chia sẻ tại sự kiện Cloud Day and AI Day Hà Nội về tầm nhìn đưa Việt Nam thành trung tâm AI của ASEAN.
“Việt Nam đang dần hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm AI của ASEAN vào năm 2030”, ông Eric Yeo phát biểu.
Tự viết câu chuyện khởi nghiệp AI
Xuyên suốt các phát biểu chiến lược của mình, Eric Yeo kiên định khẳng định Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm AI của khu vực ASEAN vào năm 2030. Quan trọng hơn, câu chuyện AI của Việt Nam đã chính thức chuyển dịch từ giai đoạn nhận thức thử nghiệm sang giai đoạn tạo ra tác động thực tế tới từng doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.
“Câu chuyện AI của Việt Nam đã chính thức chuyển dịch từ giai đoạn 'thử nghiệm' sang 'tạo tác động thực tế'", Tổng giám đốc AWS Việt Nam thừa nhận.
Dưới góc nhìn của người đứng đầu AWS Việt Nam, Việt Nam là một quốc gia của những nhà kiến tạo nhờ sở hữu tinh thần xây dựng tự nhiên cùng mật độ khởi nghiệp thuộc hàng cao nhất khu vực.
“Việt Nam không cần chạy theo bất kỳ ai. Việt Nam đang tự viết nên câu chuyện khởi nghiệp AI đầy động lực trong khu vực”, ông Eric Yeo khẳng định.
Dữ liệu từ báo cáo nghiên cứu độc quyền "Unlocking Vietnam's AI Potential 2026" do AWS ủy quyền cho Strand Partners khảo sát 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp và 1.000 người dân đã minh chứng rõ nét cho nhận định này.
Hiện có 26% doanh nghiệp Việt Nam, tương đương khoảng 245.000 đơn vị, đã chủ động đưa AI vào vận hành thực tế, tăng vọt so với mức 18% của năm trước.
Bối cảnh thị trường ghi nhận sự bứt phá thần tốc khi trung bình mỗi giờ có thêm 8 doanh nghiệp mới lần đầu tiên ứng dụng AI vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Giá trị kinh tế mang lại là hết sức thiết thực với 72% doanh nghiệp ghi nhận tăng năng suất lao động và 64% báo cáo tăng trưởng doanh thu trực tiếp từ AI với mức tăng trung bình đạt 15%.
Sự phát triển này đang được dẫn dắt bởi hai lực lượng tiên phong hoàn toàn mới. Lực lượng đầu tiên là làn sóng startup AI-Native, những doanh nghiệp sinh ra trong kỷ nguyên AI với mức tăng trưởng doanh thu trung bình đạt 147% mỗi năm. Khả năng cán mốc doanh thu trên 1 triệu USD của nhóm này cao gấp 4,8 lần so với các doanh nghiệp truyền thống.
Minh chứng điển hình được Eric Yeo trích dẫn là Diaflow, nền tảng điều phối AI agent do các kỹ sư Việt phát triển trên Amazon Bedrock. Mặc dù xuất phát từ Việt Nam, Diaflow đã chinh phục thị trường toàn cầu khi có tới 75% trong số 40.000 người dùng đến từ Mỹ, khẳng định tinh thần "Make in Vietnam, Scale Global".
Lực lượng thứ hai chính là làn sóng Agentic AI hay AI tác tử. Dù tỷ lệ nhận biết mới ở mức 38%, nhóm doanh nghiệp sớm triển khai Agentic AI đã gặt hái thành quả vượt trội với 81% tăng năng suất, 68% cải thiện vận hành và 61% ra quyết định nhanh hơn.
Điển hình như Chứng khoán Kỹ thương (TCBS) khi tất cả các nhân sự ở TCBS đều được cung cấp công cụ AI phù hợp với công việc, trong đó Kiro được trang bị cho 100% nhân viên, giúp rút ngắn 25% thời gian phát triển phần mềm, đạt 70% mã nguồn AI được duyệt ngay lần đầu và trình làng dịch vụ iPO trực tuyến chỉ trong một quý.
Bên cạnh những điểm sáng, Eric Yeo cũng thẳng thắn chỉ ra các rào cản thực tế khi 61% doanh nghiệp vẫn dậm chân ở bước thử nghiệm, 46% lúng túng do thiếu khung đo lường ROI tin cậy và 54% đối mặt với tình trạng thiếu hụt kỹ năng số.
Từ thực trạng đó, Tổng giám đốc AWS Việt Nam đưa ra một tuyên bố cốt lõi mang tính định hình tương lai nguồn nhân lực: kỹ năng AI quan trọng nhất trong 5 năm tới không phải là viết code thuần túy, mà chính là năng lực phán đoán.
“Kỹ năng AI quan trọng nhất trong 5 năm tới không phải là viết code thuần túy, mà là Năng lực Phán đoán", ông Eric Yeo nói.
Theo báo cáo của Strand Partners, có 62% lãnh đạo doanh nghiệp đồng tình rằng tư duy phản biện cùng khả năng kiểm chứng, đánh giá đầu ra của AI mới là chìa khóa then chốt. Tương lai của công việc không phải là cuộc đối đầu giữa con người và AI, mà là năng lực của con người trong việc đặt câu hỏi, kiểm soát và điều phối các hệ thống AI.
Tóm lại theo TGĐ Eric Yeo, những doanh nghiệp chuyển đổi bài bản từ thử nghiệm sang triển khai rộng khắp trên nền tảng đám mây vững chắc, hành lang pháp lý minh bạch và nguồn nhân lực phù hợp sẽ nắm giữ lợi thế cạnh tranh lớn nhất./
Vũ Hoàng
