Ngày mai, Thứ 4 (30/7) được Liên hợp quốc chọn là ngày "Thế giới phòng, chống mua bán người". Việt Nam cũng lấy ngày 30/7 hàng năm là "Ngày toàn dân phòng, chống mua bán người". Mục đích là để nâng cao nhận thức và kêu gọi cộng đồng cùng chung tay phòng, chống loại tội phạm nguy hiểm này.
Theo Cục Cảnh sát Hình sự, Bộ Công an, 6 tháng đầu năm nay, đã xác định có 100 nạn nhân trong các đường dây mua bán người, 22 vụ án, 72 đối tượng đã bị khởi tố. Trong đó số vụ tội phạm mua bán người xuyên quốc gia chiếm gần một nửa, với thủ đoạn dụ dỗ "việc nhẹ lương cao". Có ít nhất 10 vụ, 25 đối tượng, 28 nạn nhân. Chủ yếu mua bán người trên các tuyến, địa bàn biên giới giáp Trung Quốc, Campuchia, Lào.
Lợi dụng chính sách, thủ tục xuất nhập cảnh, các đối tượng người nước ngoài câu kết với đối tượng người Việt Nam để tổ chức đưa người ra nước ngoài lao động. Sau đó, thu giữ giấy tờ, hộ chiếu, không làm các thủ tục cư trú.
Thậm chí, nhiều lao động bị mua bán qua nhiều đối tượng, bị cưỡng bức lao động, bóc lột tình dục, bạo hành, cưỡng ép tham gia nhiều đường dây tội phạm xuyên quốc gia.
Chuyện gì đã thực sự xảy ra với những nạn nhân trong những đường dây mua bán người xuyên quốc gia?
Cạm bẫy trong các đường dây mua bán người
Trên mạng xã hội, không khó để tìm thấy những hội nhóm tìm kiếm việc làm hay những bài đăng tuyển lao động, tiền lương từ 900 USD - 1.000 USD, tương đương từ 20 - hơn 26 triệu đồng Việt Nam.
Các đối tượng hứa công việc nhàn hạ, làm đầu bếp hoặc làm văn phòng. Nhiều lao động đã tin theo và sập bẫy.
Sau đó, các đối tượng sẽ đặt vé máy bay hoặc hướng dẫn các cách thức di chuyển. Khi sang đến nơi, người lao động mới tá hỏa mình đã bị lừa.
Không phải văn phòng, công việc bàn giấy hay đầu bếp. Nơi làm việc là 1 khu vực biệt lập, hàng rào dây thép gai, có nhiều người canh gác, người lao động không được ra ngoài khu vực này.
Đây là cuộc sống của những lao động những ngày đầu tiên. Nhiều lao động bị các đối tượng cưỡng ép vào các đường dây tội phạm, trong đó có những đường dây lừa đảo xuyên quốc gia.
Theo điều tra của lực lượng công an, nhiều nạn nhân trong các đường dây mua bán người khi không chấp nhận làm việc như các đối tượng sắp xếp sẽ có 2 lựa chọn.
Phải gọi điện về cho gia đình chuyển những khoản tiền chuộc vài trăm triệu đồng. Nếu không sẽ bị bán tiếp sang các khu vực khác, qua những băng nhóm tội phạm khác.
Có những lao động tìm cách bỏ trốn sẽ phải đối diện với rất nhiều rủi ro khi trong tay không có giấy tờ tùy thân, phải tiếp tục tìm cách về nước theo con đường bất hợp pháp. Thậm chí, đã có người phải bỏ mạng trên đường trốn chạy.
Bên trong những ổ nhóm mua bán người, lừa đảo xuyên quốc gia
Theo Bộ Công an, dọc biên giới Việt Nam giáp một số quốc gia như Trung Quốc, Campuchia, Lào, hiện có hàng chục nghìn lao động Việt Nam lao động trái phép. Nhiều đường dây mua bán người đã tìm kiếm, tuyển mộ và bán người lao động vào những khu vực này.
Tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia, khu vực giáp tỉnh Tây Ninh là nơi được xác định có các công ty hoạt động cờ bạc, và nhiều mô hình hoạt động lừa đảo như: khu TiTan King, khu Kim Sa, khu Venus, khu Tam Thái Tử…Sơ đồ hoạt động của nhiều tổ chức lừa đảo do nhóm đối tượng người Trung Quốc cầm đầu.
Bên trong những khu nhà biệt lập. Mỗi ổ nhóm tội phạm là 1 khu vực riêng biệt.
Để phục vụ cho hoạt động lừa đảo, các nhóm đối tượng tuyển dụng lao động từng quốc gia để lừa đảo người dân quốc gia đó.
Thiếu tá Đoàn Văn Linh, Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an cho biết: “Ở khu vực biên giới, người ta sẵn sàng chở sang bên kia, giao cho bên tuyển dụng đưa đến các công ty lừa đảo rồi ký kết hợp đồng. Khi ký xong thì họ đánh đập, thúc ép làm việc, hoặc bán sang bên khác. Và sau mỗi lần bán thì số tiền chuộc lại tăng lên hàng trăm, hàng nghìn USD”.
Tại tuyến biên giới Việt Nam - Lào, đặc khu Kinh tế Tam giác Vàng thuộc tỉnh Bò Kẹo cũng thu hút 1 lượng lớn người lao động từ nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc, theo Bộ Công an, vẫn còn tình trạng nhập cảnh, cư trú trái phép sử dụng hộ chiếu giấy tờ giả, hoạt động đưa người di cư trái phép, mua bán người và tội phạm xuyên quốc gia có chiều hướng phức tạp trở lại.
“Khi mà đưa tới căn phòng, thì có tầm 100 bạn ngồi trước máy tính. Đầu tiên họ chưa ra chỉ tiêu thì bọn em vẫn còn thoải mái. Từ tháng thứ hai trở đi là họ sẽ ra chỉ tiêu, một tháng phải lừa được 1-1,2 tỷ. Nếu không đạt là họ sẽ chích điện, đánh đập”, một nạn nhân kể lại.
Một thực tế rất đau xót trong nhiều đường dây lừa đảo xuyên quốc gia được triệt phá gần đây, đã xác định nhiều lao động từ nạn nhân mua bán người trở thành đối tượng tội phạm lừa đảo.
Nhiều đối tượng cho biết, vì không thể chịu đựng được cảnh tra tấn, đánh đập nên đã chấp nhận làm theo chỉ tiêu mà các đối tượng đưa ra.
Được trở về quê hương, các nạn nhân nay là đối tượng phải đối diện với sự trừng phạt của pháp luật. Nhưng có nhiều người còn không còn cơ hội trở về.
Bộ Công an và Bộ Ngoại giao Việt Nam từng rất nhiều lần khuyến cáo công dân Việt Nam nâng cao cảnh giác trước những lời mời chào ra nước ngoài làm "việc nhẹ, lương cao".
Người dân cần tìm hiểu kỹ về nội dung, chế độ, địa điểm dự kiến làm việc để tránh sa vào các "bẫy" lừa đảo, trở thành người cư trú, làm việc bất hợp pháp ở nước ngoài.
Tuyệt đối không tin vào những thông tin tuyển dụng việc làm trên các trang mạng xã hội không rõ nguồn gốc để tránh rơi vào những đường dây mua bán người.
Nguyễn Phượng
Theo phóng sự VTV
