Nga dự định triển khai một nhà máy điện hạt nhân trên Mặt Trăng trong vòng mười năm tới và phát triển các hệ thống vận tải chạy bằng năng lượng hạt nhân cho du hành giữa các hành tinh. Một dự thảo sắc lệnh của tổng thống phác thảo chiến lược không gian đến năm 2036 đã được công bố.
Đối với Nga, quốc gia có lịch sử lâu đời và dẫn đầu thế giới về công nghệ hạt nhân mặt đất lẫn tàu phá băng nguyên tử, việc mang thế mạnh cốt lõi này lên không gian là một sự kế thừa mang tính logic cao. Thay vì đầu tư nghiên cứu các công nghệ lưu trữ năng lượng mới chưa được kiểm chứng, Moscow chọn cách tối ưu hóa vũ khí công nghệ mạnh nhất mà họ đang nắm giữ.
Tài liệu này phác thảo một loạt các sứ mệnh lên Mặt Trăng: Luna-26 sẽ được phóng vào năm 2028, Luna-27 vào năm 2029–2030, và ba tàu vũ trụ nữa sẽ được gửi đi vào năm 2032–2036 để thu thập mẫu đất. Một mục riêng được dành cho việc khám phá Sao Kim và Sao Hỏa bằng các tàu thăm dò không người lái, cũng như việc tìm kiếm và phát triển tài nguyên trên các tiểu hành tinh.
Việc tập trung vào năng lượng hạt nhân trong không gian được giải thích một cách đơn giản: heli-3, dự kiến sẽ được khai thác trên Mặt Trăng, được coi là nhiên liệu lý tưởng cho các lò phản ứng nhiệt hạch trong tương lai. Như Phó Tổng Giám đốc Roscosmos, Boris Glazkov, đã giải thích, chỉ cần một thìa cà phê đồng vị này cũng đủ để làm ấm Trái Đất trong một năm. Hiện tại, chương trình này dựa vào một lịch trình nghiêm ngặt cho các trạm tự động.
Nếu muốn xây dựng một căn cứ định cư lâu dài hay vận hành các tổ hợp máy móc khai thác mỏ công nghiệp, con người cần một nguồn năng lượng ổn định, liên tục và không phụ thuộc vào thời tiết vũ trụ. Một lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ, hoạt động dựa trên nguyên lý phân hạch, chính là lời giải duy nhất cho bài toán này. Nó có khả năng cung cấp dòng điện công suất megawatt ổn định bất kể ngày đêm, duy trì hệ thống sưởi ấm để bảo vệ các linh kiện điện tử nhạy cảm khỏi sự tàn phá của nhiệt độ cực hạn.
Chiến lược không gian đến năm 2036 của Nga đã phác thảo một lộ trình rõ ràng, dịch chuyển trọng tâm từ nghiên cứu quỹ đạo tầm thấp sang xây dựng nền kinh tế công nghiệp hạt nhân ngoài hành tinh. Dù phải đối mặt với nhiều thách thức lớn về mặt kỹ thuật lẫn ngân sách, việc kiên trì theo đuổi công nghệ hạt nhân vũ trụ cho thấy Nga quyết tâm giữ vững vị thế của một siêu cường không gian, sẵn sàng cho làn sóng thuộc địa hóa vũ trụ tiếp theo của nhân loại.
Thùy Anh
Theo The First Technical
