Thần đồng nổi tiếng từ khi mới lên 5
Tôn Thiên Xương sinh năm 1994 tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc), trong một gia đình có truyền thống hiếu học. Bố mẹ đều là công chức, còn ông bà từng làm giáo viên. Chính môi trường giáo dục trong gia đình đã nuôi dưỡng niềm yêu thích học tập của cậu từ rất sớm.
Ngay từ khi còn nhỏ, Tôn Thiên Xương đã bộc lộ khả năng học tập vượt trội. Mới 8 tháng tuổi, cậu đã có thể đọc những từ đơn giản trên tiêu đề báo. Gần 2 tuổi, Thiên Xương nhận biết được khoảng 2.000 chữ Hán. Đến 3 tuổi, cậu thuộc hơn 280 bài thơ cổ, còn năm 5 tuổi đã có thể giao tiếp tiếng Anh thành thạo.
Trong suốt thời thơ ấu, Thiên Xương đọc hơn 4.000 đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực như văn học, thiên văn học, hội họa, âm nhạc, lập trình, khoa học - công nghệ... Ngoài ra, cậu còn biết chơi cờ, vẽ tranh, đánh bóng bàn, bóng rổ và trượt patin.
Do cho rằng giáo dục không nên gò bó trẻ trong khuôn khổ trường lớp, bố mẹ Thiên Xương quyết định tự dạy con tại nhà. Cậu chỉ học mẫu giáo 3 ngày rồi nghỉ, sau đó cũng chỉ đến trường trung học cơ sở khoảng một tuần trước khi quay về học tại nhà vì chương trình được cho là quá đơn giản.
Gia đình tin rằng mục tiêu của giáo dục là giải phóng tư duy, không phải ép trẻ chạy theo thi cử. Dưới sự hướng dẫn của bố mẹ, Thiên Xương vẫn đạt nhiều thành tích nổi bật dù không học theo lộ trình truyền thống. Năm 6 tuổi, cậu giành giải Nhất cuộc thi hùng biện tiếng Anh dành cho học sinh THCS cấp thành phố.
Đến năm 10 tuổi, Thiên Xương vượt qua kỳ thi tiếng Anh trình độ CET-4 của Trung Quốc, vốn thường dành cho sinh viên đại học. Cậu còn đoạt giải Nhì Cuộc thi Vật lý trẻ toàn quốc lần thứ nhất và được nhà khoa học nổi tiếng Hà Tộ Hưu đánh giá cao. Thiên Xương cũng đọc thuộc nhiều tác phẩm kinh điển như Luận ngữ, Tư trị thông giám, Sử ký...
Năm 11 tuổi, cậu bắt đầu đặt mục tiêu thi đại học. Để có môi trường học tập bài bản hơn, bố mẹ đưa Thiên Xương vào học tại một trường trung học tư thục. Trong hai năm học tại đây, hơn một nửa thời gian cậu vẫn tự học.
Năm 2006, ở tuổi 12, Thiên Xương lần đầu dự kỳ thi tuyển sinh đại học và đạt 594,5 điểm nhưng chưa đủ để vào ngôi trường mơ ước là Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc. Không nản chí, cậu học lại thêm một năm tại một trường THPT trọng điểm.
Năm 2007, Thiên Xương đạt 659 điểm trong kỳ thi đại học, đủ điều kiện trúng tuyển cả Đại học Thanh Hoa lẫn Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc. Cuối cùng, dưới sự ủng hộ của gia đình, cậu quyết định theo học tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc khi mới 13 tuổi, trở thành một trong những sinh viên nhỏ tuổi nhất của trường và được truyền thông ca ngợi là "thần đồng thi đại học".
Hào quang vụt tắt sau khi vào đại học
Tuy nhiên, việc bước chân vào môi trường đại học lại trở thành bước ngoặt lớn trong cuộc đời Thiên Xương.
Lần đầu tiên sống trong một môi trường quy tụ rất nhiều học sinh xuất sắc trên khắp cả nước, cậu không còn là "người đặc biệt" như trước. Theo nhiều bài viết về cuộc đời Thiên Xương, chính sự thay đổi này khiến cậu dần mất đi cảm giác vượt trội từng có.
Bước vào tuổi thiếu niên, Thiên Xương cũng bắt đầu tận hưởng cuộc sống tự do hơn. Thay vì dành toàn bộ thời gian cho việc học, cậu tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa như chơi tennis, bóng đá và theo đuổi nhiều sở thích cá nhân. Việc phân tán thời gian khiến kết quả học tập sa sút đáng kể.
Lẽ ra ở tuổi 18, Thiên Xương đã có thể tốt nghiệp đại học hoặc tiếp tục học cao hơn. Thế nhưng, do không theo kịp chương trình và kết quả học tập không đạt yêu cầu, cậu không thể tốt nghiệp đúng hạn. Mãi đến năm 2013, Thiên Xương mới hoàn thành chương trình đại học.
Sau khi tốt nghiệp, anh không tiếp tục học thạc sĩ. Điểm trung bình không cao khiến Thiên Xương bỏ lỡ nhiều cơ hội theo đuổi con đường nghiên cứu. Theo nhiều nguồn tin tại Trung Quốc, việc dành quá nhiều thời gian cho các sở thích cá nhân khiến anh không thể cân bằng giữa học tập và cuộc sống.
Hiện nay, ở tuổi ngoài 30, Tôn Thiên Xương vẫn được cho là chưa tìm được hướng đi rõ ràng cho sự nghiệp. Từ một thần đồng nổi tiếng khắp Trung Quốc, anh trở thành trường hợp khiến nhiều người tiếc nuối.
Không ít ý kiến cho rằng môi trường giáo dục quá tự do trong gia đình đã giúp Thiên Xương phát triển tài năng từ nhỏ nhưng cũng khiến anh gặp khó khăn khi bước vào môi trường cạnh tranh khốc liệt ở đại học.
Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng sự sa sút của Thiên Xương không nên chỉ quy về phương pháp giáo dục, bởi quá trình trưởng thành của một người còn chịu tác động từ nhiều yếu tố như tâm lý, môi trường sống và khả năng thích nghi.
Câu chuyện của Tôn Thiên Xương vì thế vẫn được nhiều người nhắc đến như một ví dụ cho thấy tài năng thiên bẩm có thể giúp một người xuất phát sớm hơn người khác, nhưng để đi đường dài vẫn cần sự kiên trì, khả năng tự quản lý bản thân và định hướng rõ ràng trong từng giai đoạn của cuộc sống.
Theo Sohu
Nhật Linh
