Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai đã cấp cứu thành công trường hợp bé trai bị ngộ độc thuốc hạ sốt paracetamol do sử dụng quá liều.
Theo thông tin từ báo Đồng Nai, ngày 22/3, bé T.T.N. (34 tháng tuổi, phường Trảng Dài, tỉnh Đồng Nai) đã nhập viện trong tình trạng suy gan, lơ mơ, ngủ gà do hôn mê gan.
Trước đó, bé N. đã sốt ngày thứ 5, kèm theo ho, sổ mũi. Gia đình đã đưa bé đi khám tại một phòng khám tư và được kê đơn thuốc uống. Đáng chú ý, trước 2 ngày nhập viện, gia đình đã tự ý tăng liều dùng và số lần sử dụng thuốc paracetamol khi thấy bé N. còn sốt. Đến khi thấy con ngủ nhiều, sốt cao, gia đình mới đưa bé vào bệnh viện cấp cứu.
Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thị Kiều Trang, Phụ trách Khoa Hồi sức - tích cực - chống độc, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai cho hay: Bé N. được chuyển vào khoa điều trị vì nhiễm trùng huyết, tổn thương gan mức độ nặng, suy gan cấp, hôn mê gan do ngộ độc paracetamol.
“Chúng tôi đo được tổng liều tích lũy của loại thuốc này là 325 mg/kg, trong khi 150mg/kg đã là quá liều. Trước tình trạng của bé, chúng tôi phải thay huyết tương, lọc máu và sử dụng kháng sinh để cứu sống bé N.” - bác sĩ Trang chia sẻ.
Biểu hiện ngộ độc paracetamol
Ngộ độc paracetamol có xu hướng tăng lên ở nước ta. Đây là một loại ngộ độc dễ gặp nhưng dễ bị bỏ sót, chẩn đoán chậm trễ đặc biệt khi bệnh nhân lạm dụng paracetamol để tự điều trị với mức độ quá liều lặp lại nhiều lần. Ngộ độc biểu hiện chính là viêm gan do hoại tử tế bào gan, có thể dẫn tới suy gan, suy thận cấp, suy hô hấp, suy tuần hoàn nếu không được can thiệp kịp thời sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng, thậm chí dẫn đến tử vong.
Nếu được chẩn đoán sớm, điều trị đầy đủ và kịp thời bằng thuốc giải độc đơn giản N-acetylcystein (NAC) cũng có thể dễ dàng cứu sống bệnh nhân.
Diễn biến của ngộ độc paracetamol
Ngộ độc paracetamol có biểu hiện ban đầu rất nghèo nàn, rất dễ bị qua, do đó đòi hỏi sự cảnh giác và chẩn đoán sàng lọc kịp thời. Sau 1-3 ngày các biểu hiện ngộ độc mới có thể biểu hiện rõ với bệnh cảnh chủ yếu là viêm gan, suy gan. Các biểu hiện ngộ độc có thể chia thành 4 giai đoạn: .
Giai đoạn 1: Thường xuất hiện < 24 giờ. Trẻ mệt mỏi, buồn nôn, nôn, khó chịu, vã mồ hôi, đau bụng, chán ăn và thường rối loạn ý thức.
Giai đoạn 2: Từ 24-48 giờ sau uống thuốc. Ngoài triệu chứng của giai đoạn 1, các triệu chứng về gan nặng lên, trẻ đau hạ sườn phải, tăng cảm giác đau, gan to, vàng da, có thể tiểu ít, tăng Bilirubin, men gan và giảm đông máu.
Giai đoạn 3: Thường 72-96 giờ: Đây là giai đoạn toàn phát với các biểu hiện dữ dội nhất của ngộ độc: Trẻ mệt, buồn nôn và nôn, khó chịu. Suy gan với vàng da, gan to, giảm Glucose máu, rối loạn đông máu, bệnh não do gan. Suy thận và bệnh cơ tim với biểu hiện suy tim và rối loạn nhịp tim.
Giai đoạn 4: Từ 7-8 ngày sau uống. Trẻ có thể bình phục hoặc tiến triển tử vong do suy gan toàn bộ, tăng amoniac máu, xuất huyết, hạ đường máu và suy thận. Ngộ độc Paracetamol có thể biểu hiện triệu chứng ức chế thần kinh trung ương, sốc, hạ nhiệt độ và toan chuyển hóa.
Paracetamol sử dụng để hạ sốt với liều điều trị thường có tính an toàn cao. Nhưng nếu dùng quá liều có thể dẫn tới hoại tử gan cấp và gây tử vong. Khi thấy trẻ bị sốt, đó là một phản ứng miễn dịch của cơ thể với các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus. Trong trường hợp trẻ sốt < 38,5 độ C cho trẻ mặc quần áo mỏng, rộng, ở nơi thoáng mát, uống nước nhiều, chườm khăn nước ấm trán, nách bẹn và lau người...Chỉ dùng hạ sốt khi trẻ sốt ≥38, 5 độ C hoặc ≥38, 0 độ C ở trẻ có tiền sử co giật do sốt để tránh những biến chứng nguy hiểm như co giật, mê sảng...
Bác sĩ Trang khuyến cáo, các bậc phụ huynh cần sử dụng thuốc hạ sốt đúng liều lượng và số lần sử dụng/ngày theo hướng dẫn của bác sĩ. Mặc dù là loại thuốc hạ sốt thông thường, paracetamol vẫn gây ra tình trạng suy gan cấp khi sử dụng quá liều. Thuốc paracetamol sử dụng cho trẻ theo cân nặng, chỉ từ 10-15mg/kg/lần, 4-6 giờ/lần khi cần, tối đa không quá 60mg/kg/ngày. Nếu trẻ còn sốt, phụ huỳnh cần lau mát, hạ nhiệt, không tự ý tăng liều để tránh trường hợp đáng tiếc có thể xảy ra.
Nguyễn Phượng (Tổng hợp)
