Đêm Chiang Mai, khi giấc mơ vừa nhen lên đã bị dập tắt
Tháng 12 năm 1995, đội tuyển Việt Nam của huấn luyện viên Karl-Heinz Weigang bước vào trận chung kết bóng đá nam SEA Games 18 trên sân 700 năm ở Chiang Mai. Vài ngày trước đó, Trần Minh Chiến ghi bàn thắng vàng hạ Myanmar ở bán kết, đưa bóng đá Việt Nam vào một trận tranh huy chương vàng khu vực lần đầu tiên kể từ ngày đất nước thống nhất, và cả nước tin rằng thời của mình đã tới.
Chín mươi phút sau đó, Thái Lan thắng 4-0. Sripan và Sritong-In mỗi người ghi một cú đúp ngay trên sân nhà. Ở vòng bảng cùng kỳ đại hội, Việt Nam cũng đã thua đội bóng ấy 1-3. Tấm huy chương bạc được mang về trong niềm tự hào có thật, nhưng bảng tỉ số để lại một thông điệp không cần diễn giải, rằng khoảng cách giữa hai nền bóng đá lúc đó không đo bằng vài đường chuyền.
Hàng Đẫy 1998, khoảnh khắc đẹp nhất và bài học đắt nhất
Ba năm sau, tại bán kết Tiger Cup 1998 trên sân Hàng Đẫy, thế hệ Hồng Sơn và Huỳnh Đức thắng Thái Lan 3-0. Đó vẫn là chiến thắng đậm nhất của Việt Nam trước đối thủ này ở sân chơi vô địch Đông Nam Á tính đến hôm nay. Khán đài Hàng Đẫy đêm đó là hình ảnh mà những người từng có mặt kể lại suốt nhiều năm sau.
Rồi trận chung kết diễn ra cũng trên sân đó, dưới cơn mưa, và Việt Nam thua Singapore 0-1 bởi pha ghi bàn bằng lưng của Sasikumar ở phút 70. Đánh bại được Thái Lan một lần không có nghĩa là đã trở thành đội bóng biết cách vô địch, và bóng đá Việt Nam mất thêm đúng một thập kỷ để hiểu điều đó.
Bốn trận chung kết, gần như cùng một kịch bản
Chung kết SEA Games 1999 tại Brunei, Việt Nam thua 0-2.
Chung kết SEA Games 2003 ngay trên sân Mỹ Đình, lứa Văn Quyến, Quốc Vượng, Tài Em chơi ngang ngửa suốt 90 phút. Văn Quyến gỡ hòa ở phút bù giờ hiệp hai, đẩy trận đấu vào hiệp phụ, để rồi Nattaporn ghi bàn thắng vàng ở phút 96 theo luật khi ấy còn áp dụng. Việt Nam thua 1-2 trước hàng vạn khán giả nhà, và trận đấu đó đến giờ vẫn nằm trong nhóm ký ức buồn nhất của người hâm mộ Việt Nam.
Chung kết SEA Games 2005 tại Philippines, Teeratep Winothai lập hat-trick, Việt Nam thua 0-3.
Xen giữa những trận chung kết ấy là bán kết Tiger Cup 2002, nơi Việt Nam lại nhận đúng tỉ số 0-4 như đêm Chiang Mai bảy năm trước. Bán kết AFF Cup 2007 thua tổng tỉ số 0-2. Mỗi lần hai đội gặp nhau ở vòng đấu loại trực tiếp, kết quả gần như đã được viết sẵn.
Những con số bây giờ ít người nhắc lại
Cú hat-trick của Teeratep Winothai trong trận chung kết SEA Games 2005 đến nay vẫn chưa cầu thủ nào cân bằng được ở một trận chung kết bóng đá nam SEA Games. Kỷ lục ấy được lập trên lưới của Việt Nam.
Ở cùng giai đoạn, Thái Lan giữ huy chương vàng bóng đá nam SEA Games 7 kỳ liên tiếp, từ 1995 đến 2007. Bốn trong số đó có Việt Nam đứng ở phía bên kia trận chung kết.
Ngay cả sau chức vô địch năm 2008, mạch trận vẫn chưa đổi chiều. Kể từ trận thắng 2-1 ở chung kết lượt đi AFF Cup 2008 cho tới trước kỳ ASEAN Cup 2024, đội tuyển Việt Nam trải qua 6 trận không thắng được Thái Lan ở các giải chính thức, gồm 3 trận hòa và 3 trận thua, chưa tính trận thắng 1-0 tại King’s Cup 2019 vốn là giải giao hữu.
Rajamangala 2008, vết nứt đầu tiên trên bức tường
Cuối tháng 12 năm 2008, Việt Nam sang Bangkok đá chung kết lượt đi AFF Cup và thắng 2-1 ngay tại Rajamangala. Trận lượt về trên sân Mỹ Đình, khi tất cả đã nghĩ tới hiệp phụ, Công Vinh bật lên đánh đầu ở phút bù giờ để ấn định tỉ số 1-1, đủ cho chức vô địch Đông Nam Á đầu tiên trong lịch sử.
Mười ba năm kể từ đêm Chiang Mai, và đó là lần đầu tiên Việt Nam thắng Thái Lan ở một trận đấu tranh danh hiệu.
Thammasat 2022, chương buồn của một giai đoạn đẹp
Giai đoạn được coi là thành công nhất của bóng đá Việt Nam hiện đại vẫn khép lại bằng một trận thua trước đúng đối thủ ấy. Bán kết AFF Cup 2020, Việt Nam thua tổng tỉ số 0-2. Chung kết AFF Cup 2022, hai đội hòa 2-2 tại Mỹ Đình rồi Việt Nam thua 0-1 trên sân Thammasat, và Park Hang-seo chia tay đội tuyển sau trận đấu đó.
Thế hệ vừa đưa Việt Nam đi xa nhất trong lịch sử vẫn phải rời sân Thái Lan với tư cách người thua cuộc, giống hệt các thế hệ trước họ.
Bốn năm gần đây, mọi thứ đảo chiều
Tháng 5 năm 2022 tại Mỹ Đình, Nhâm Mạnh Dũng đánh đầu ghi bàn duy nhất giúp U23 Việt Nam thắng 1-0, lần đầu tiên Việt Nam đánh bại Thái Lan trong một trận chung kết SEA Games.
Đầu tháng 1 năm 2025, đội tuyển Việt Nam thắng cả hai lượt chung kết ASEAN Cup 2024 với tổng tỉ số 5-3, trong đó có trận thắng ngược 3-2 ngay trên sân Rajamangala.
Tháng 12 năm 2025 tại Bangkok, U22 Việt Nam bị dẫn hai bàn chỉ sau hơn 30 phút ở chung kết SEA Games 33, rồi thắng ngược 3-2 để lấy huy chương vàng trên đất Thái.
Ba trận chung kết gặp Thái Lan trong bốn năm, thắng cả ba. Con số đó ở thập niên 1990 và 2000 là điều không ai dám hình dung.
Và bây giờ, người Thái đã đứng sẵn ở trận chung kết
Tối 18/8 trên sân Rajamangala, Thái Lan thua Singapore 1-2 ở bán kết lượt về ASEAN Cup 2026 nhưng vẫn đi tiếp với tổng tỉ số 4-3 sau hai lượt, nhờ chiến thắng 3-1 tại Jalan Besar bốn ngày trước đó. Đội bóng của huấn luyện viên Anthony Hudson giành vé vào chung kết thứ ba liên tiếp của giải đấu này.
Phía Việt Nam, tối 16/8 tại Kuala Lumpur, Xuân Son bay người đánh đầu ở phút 45+5 và Faris Danish phản lưới nhà ở phút 86, giúp đội khách thắng Malaysia 2-0 ở lượt đi.
Trận lượt về diễn ra tối qua 19/8 trên sân Mỹ Đình, thầy trò Kim Sang-sik một lần nữa chiến thắng đối thủ với hai bàn cách biệt để bước vào trận đấu mà cả khu vực đang chờ. Chung kết ASEAN Cup 2026 đá lượt đi ngày 22/8 và lượt về ngày 26/8.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ, Việt Nam sẽ bước vào trận chung kết với tư cách nhà đương kim vô địch. Thế mà ba mươi mốt năm trước, ở Chiang Mai, một tấm huy chương bạc đã đủ để cả nước ăn mừng.
HP
