Ngày 11/9, Giải hạng Nhất quốc gia 2026-2027 khởi tranh. Hai ngày sau, FC Thái Nguyên sẽ có trận đấu đầu tiên trên sân nhà, tiếp đón Quy Nhơn United. Với một đội bóng mới xuất hiện, sự chú ý đương nhiên nằm ở lực lượng, mục tiêu và những gì diễn ra trên sân cỏ. Nhưng trước tiếng còi khai cuộc, Thái Nguyên đã có một "trận đấu" khác đáng chú ý hơn: làm thế nào để xây dựng một đội bóng thực sự thuộc về địa phương.
Tại lễ ra mắt FC Thái Nguyên cuối tháng 8, 32 đơn vị, doanh nghiệp đã cam kết đồng hành với tổng số tiền trên 115 tỷ đồng. Trong đó, T&T Group đóng góp 26 tỷ đồng. Con số ấy đáng chú ý, nhưng điều đáng nói hơn lại nằm ở câu chuyện phía sau nó.
Bởi nếu chỉ có một doanh nghiệp bỏ tiền duy trì đội bóng, Thái Nguyên có thể có một đội bóng chuyên nghiệp. Nhưng khi ngày càng nhiều doanh nghiệp cùng tham gia, đội bóng bắt đầu có cơ hội trở thành một phần của đời sống thể thao địa phương.
Bước đi tiên phong
FC Thái Nguyên được hình thành trên cơ sở tiếp nhận đội Trẻ Hà Nội vừa giành quyền thi đấu tại Giải hạng Nhất. Cùng với suất thi đấu, địa phương được chuyển giao lực lượng cầu thủ, ban huấn luyện và nền tảng chuyên môn để có thể bước vào mùa giải mới.
Trong quá trình ấy, T&T Group tiếp tục hỗ trợ nguồn lực cho một số hạng mục cấp thiết, trong thời gian địa phương hoàn tất các thủ tục bố trí ngân sách. Tại lễ ra mắt đội bóng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Dương Văn Lượng dành một phần đáng kể trong bài phát biểu để cảm ơn T&T Group và cá nhân ông Đỗ Quang Hiển.
Ông nhấn mạnh đây không đơn thuần là việc chuyển giao một câu lạc bộ bóng đá, mà còn là sự trao gửi niềm tin, nguồn lực, kinh nghiệm và tâm huyết, mở ra cơ hội để bóng đá Thái Nguyên phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bài bản và bền vững hơn. Đáng chú ý, trong phát biểu ấy có một từ mang ý nghĩa đặc biệt: niềm tin.
Niềm tin không thể đo bằng một con số cụ thể. Nhưng ở Thái Nguyên, nó đang bắt đầu được thể hiện bằng việc hàng chục doanh nghiệp cùng cam kết dành nguồn lực cho đội bóng.
Đây không phải câu chuyện mới với T&T Group. Cuối năm 2019, bóng đá nữ Thái Nguyên từng đứng trước nguy cơ giải thể vì khó khăn kinh phí. Thu nhập thấp khiến một số cầu thủ phải tạm rời sân cỏ để tìm công việc khác. T&T Group xuất hiện ở thời điểm ấy và tài trợ toàn diện cho đội bóng, đồng thời cải thiện chế độ để các cầu thủ có thể tiếp tục theo đuổi sự nghiệp.
Ba năm sau, Thái Nguyên T&T trở thành đội tiên phong trả phí chuyển nhượng trong bóng đá nữ Việt Nam. Đến năm 2024, đội bóng tiếp tục tạo dấu ấn khi chiêu mộ những tuyển thủ hàng đầu như Trần Thị Kim Thanh, Nguyễn Thị Bích Thùy, Trần Thị Thu và bổ nhiệm Quả bóng vàng Việt Nam Văn Thị Thanh làm HLV trưởng. Thái Nguyên T&T sau đó lần đầu giành huy chương đồng quốc gia. T&T Group cũng tiếp tục ký gói tài trợ 45 tỷ đồng cho 5 năm tiếp theo.
Nhìn xuyên suốt hành trình ấy, có thể nhận ra một điểm chung: T&T thường bước vào khi bóng đá Thái Nguyên đứng trước những bài toán khó và chưa có nhiều nguồn lực sẵn sàng đồng hành. Năm 2019 là câu chuyện tồn tại của đội nữ. Năm 2022, thị trường chuyển nhượng bóng đá nữ vẫn còn sơ khai. Đến năm 2026, Thái Nguyên tiếp tục đứng trước bài toán xây dựng một đội bóng nam chuyên nghiệp mang tên địa phương.
T&T đã đi trước trong cả hành trình ấy. Nhưng điều đáng nói là sau nhiều năm, T&T không còn phải làm tất cả.
Khi đội bóng không còn là chuyện của riêng một doanh nghiệp
Bóng đá chuyên nghiệp có nhiều mô hình vận hành khác nhau. Tuy nhiên, những đội bóng có nền tảng bền vững thường không thể chỉ dựa vào một cá nhân hay một nguồn tài chính duy nhất.
J.League của Nhật Bản là một ví dụ. Triết lý phát triển của giải đấu từ lâu nhấn mạnh mối quan hệ giữa câu lạc bộ với địa phương, người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Kashima Antlers là trường hợp đáng tham khảo. Tiền thân của đội bóng là CLB Sumitomo Metal. Khi bước vào bóng đá chuyên nghiệp năm 1991, công ty vận hành Kashima Antlers được thành lập với sự góp vốn của 5 chính quyền đô thị trong khu vực Kashima cùng 43 doanh nghiệp địa phương. Đội bóng vì thế không chỉ thuộc về một doanh nghiệp mà trở thành một phần của cộng đồng.
Ở Đức, nguyên tắc 50+1 lại tạo ra một cách tiếp cận khác, khi hội viên câu lạc bộ giữ đa số quyền biểu quyết và hạn chế khả năng một nhà đầu tư bên ngoài kiểm soát hoàn toàn đội bóng.
Tổng Giám đốc Mai Xuân Sơn (comple đen) đại diện cho Tập đoàn T&T Group trao tài trợ 26 tỷ đồng cho bóng đá Thái Nguyên. Ảnh: T&T.
Thái Nguyên đương nhiên không đi theo nguyên xi bất kỳ mô hình nào kể trên. Nhưng điểm chung đáng suy ngẫm là: càng nhiều người cảm thấy mình có trách nhiệm với đội bóng, nền tảng tồn tại của đội bóng càng rộng. Đó cũng chính là ý nghĩa lớn hơn của xã hội hóa thể thao.
Xã hội hóa không đơn giản là tìm một doanh nghiệp đủ mạnh để chi phần lớn tiền cho đội bóng. Nếu mọi hoạt động vẫn phụ thuộc vào một nguồn lực duy nhất, nền móng dài hạn vẫn chưa thực sự vững chắc. Mức độ cao hơn là khi doanh nghiệp, chính quyền, người hâm mộ và cộng đồng địa phương cùng coi đội bóng là một phần trong đời sống của mình.
Khi ấy, đội bóng không chỉ được nuôi bằng tiền. Nó được nuôi bằng sự quan tâm, trách nhiệm và niềm tự hào của cả cộng đồng.
Từ người mở đường đến những người cùng bước
Ngày 13/9, FC Thái Nguyên sẽ bước vào trận đấu đầu tiên trên sân nhà gặp Quy Nhơn United. Từ thời điểm đó, những cam kết trên giấy sẽ phải được chứng minh bằng thực tế. Đội bóng sẽ được đánh giá bằng kết quả thi đấu, cách vận hành, số lượng khán giả đến sân, công tác đào tạo trẻ và khả năng tạo ra bản sắc riêng.
Hơn 115 tỷ đồng được cam kết tại lễ ra mắt cũng mới chỉ là điểm khởi đầu. Nhưng trước trận đấu đầu tiên, một nền tảng khác đã xuất hiện: sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Đây có lẽ mới là thành quả đáng chú ý nhất trong câu chuyện bóng đá nam Thái Nguyên lúc này.
Từ nền móng do T&T Group tạo ra, đã có hàng chục doanh nghiệp của Thái Nguyên cùng chung tay tạo nên khoản tài trợ 115 tỷ đồng cho CLB hạng Nhất này. Ảnh: T&T.
Bảy năm trước, T&T Group bước vào bóng đá nữ Thái Nguyên khi đội bóng đứng trước nguy cơ không thể tiếp tục tồn tại. Bảy năm sau, quanh một đội bóng nam vừa thành lập đã có hàng chục doanh nghiệp muốn góp sức.
Một doanh nghiệp có thể tài trợ cho một đội bóng. Một ông bầu có thể tạo ra một đội bóng mạnh. Nhưng để từ một nguồn lực ban đầu hình thành thành một phong trào chung tay rộng hơn, cần một thứ khó định lượng hơn tiền bạc: niềm tin.
Bầu Hiển từng nói: “Làm thể thao là để cống hiến”. Hai thập kỷ trước, ông bước vào bóng đá bằng việc gây dựng Hà Nội T&T từ giải hạng Ba, trước khi đội bóng trở thành Hà Nội FC ngày nay. Hai mươi năm sau, tại Thái Nguyên, cách tiếp cận có phần khác. T&T Group đi trước, đặt nền móng, chuyển giao nguồn lực và kinh nghiệm. Sau đó, chính quyền, doanh nghiệp và các nguồn lực tại địa phương bắt đầu cùng bước vào.
Nếu mô hình ấy có thể đứng vững trong những năm tới, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở việc Thái Nguyên có thêm một đội bóng chuyên nghiệp. Quan trọng hơn, bóng đá địa phương có thể hình thành một nền tảng phát triển rộng hơn, nơi đội bóng không phụ thuộc hoàn toàn vào một nguồn lực duy nhất.
Và khi ấy, dấu ấn của bầu Hiển và T&T Group không chỉ nằm ở những gì họ đã trao cho bóng đá Thái Nguyên. Giá trị lớn hơn có thể là việc họ đã đi trước để mở đường, rồi tạo ra niềm tin để những người khác cùng chung tay.
Vô Danh
