Trong năm 2025, dòng tiêm kích chiếm ưu thế trên không tầm xa Su-35 của Nga đã đạt được bước ngoặt lớn trên thị trường xuất khẩu toàn cầu. Các tài liệu rò rỉ từ chính phủ Nga cho thấy 48 chiếc đã được đặt hàng để tái trang bị cho Không quân Iran, cùng 6 chiếc khác dành cho Ethiopia.
Kết hợp với việc bàn giao 18 máy bay cho Algeria từ tháng 2 cùng năm, tổng đơn hàng xuất khẩu được xác nhận trong năm 2025 đã tăng gấp 5 lần — từ 24 chiếc bán cho Trung Quốc trước đó lên 96 chiếc cho 4 quốc gia khác nhau. Trong bối cảnh ngành quốc phòng Nga đang mở rộng đáng kể quy mô sản xuất Su-35, giới quan sát đồn đoán rằng Triều Tiên có thể là khách hàng tương lai của dòng máy bay này.
Sự trỗi dậy của mối quan hệ đối tác chiến lược chặt chẽ giữa hai nước có thể dẫn đến việc Moscow tìm kiếm những cách thức phù hợp để cung cấp vũ khí cho nước láng giềng.
Sự quan tâm đặc biệt từ Bình Nhưỡng
Giới chức Triều Tiên đã thể hiện sự quan tâm đến việc mua các chiến đấu cơ của Nga trong nhiều năm qua. Vào tháng 9/2023, phái đoàn Triều Tiên đã trực tiếp kiểm tra các cơ sở sản xuất và buồng lái của tiêm kích Su-57 tại Nhà máy Máy bay Komsomolsk-on-Amur, đồng thời theo dõi chuyến bay thử nghiệm của một chiếc Su-35 mới xuất xưởng.
Khi Nga ngày càng phụ thuộc vào sự hỗ trợ của Triều Tiên cho các nỗ lực quân sự tại Ukraine và cuộc đối đầu với NATO, khả năng Nga bù đắp chi phí cho các trang thiết bị quan trọng của Triều Tiên không chỉ bằng chuyển giao công nghệ mà còn bằng các hợp đồng bán tiêm kích đã được các nhà phân tích đặt ra mạnh mẽ.
Mặc dù thông tin từ tình báo Hàn Quốc cho rằng Triều Tiên từng muốn mua Su-35 từ giữa những năm 2010 vẫn chưa được xác nhận, nhưng thực tế cho thấy nước này đang rất cần hiện đại hóa không quân.
Dù Triều Tiên tự sản xuất được nhiều loại vũ khí hàng không để nâng cấp các dòng MiG-29 và Su-25, nhưng các phương án cho một chương trình hiện đại hóa tham vọng hơn sẽ vẫn bị hạn chế trừ khi họ mua được các máy bay chiến đấu từ nước ngoài.
Mắt xích yếu nhất trong hệ thống phòng thủ "tự lực cánh sinh"
Triều Tiên hiện sở hữu một trong những ngành công nghiệp quốc phòng tự lực nhất thế giới, đáp ứng gần như mọi nhu cầu của Quân đội Nhân dân Triều Tiên (KPA) — từ tàu ngầm hạt nhân tiên tiến, tàu khu trục cho đến các dòng xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại nhất. Bất chấp những thành công đáng kể trong việc hiện đại hóa KPA suốt 15 năm qua, Không quân vẫn là quân chủng kém tiên tiến nhất và đang bị áp đảo hoàn toàn về mặt công nghệ.
Mặc dù mạng lưới tên lửa đất đối không (SAM) của Triều Tiên thuộc hàng đáng gờm và dày đặc nhất thế giới, liên tục được hiện đại hóa thông qua việc thử nghiệm các loại tên lửa và hệ thống phụ mới, nhưng sự thiếu vắng các tiêm kích hiện đại vẫn là một khiếm khuyết lớn trong hệ thống phòng thủ vốn dĩ đang ở mức hàng đầu thế giới của quốc gia này.
Bài toán kinh tế và hiệu quả vận hành
Mặc dù Su-35 có chi phí vận hành cao do kích thước lớn, nhưng sự già nua của tất cả các dòng tiêm kích hiện có của Triều Tiên khiến chi phí bảo trì của chúng tăng vọt, dù đó là những thiết kế nhẹ và dễ bảo dưỡng hơn. Việc cho nghỉ hưu từ 2 đến 4 tiểu đoàn tiêm kích đời cũ như MiG-19 hoặc MiG-21 có thể tạo ra khoản tiết kiệm đủ để tài trợ cho việc duy trì một tiểu đoàn Su-35 trong biên chế.
Giá mua dòng tiêm kích này cũng tương đối "vừa túi tiền": một tiểu đoàn gồm 12-14 chiếc có giá khoảng 1 tỷ USD, trong khi kim ngạch nhập khẩu quốc phòng của Nga từ Triều Tiên ước tính đạt khoảng 10-20 tỷ USD mỗi năm. Do đó, Su-35 là một lựa chọn cực kỳ khả thi về tài chính và sẽ mang lại hiệu quả vận hành cao hơn nhiều so với các dòng máy bay lỗi thời đang trang bị cho phần lớn các đơn vị không quân Triều Tiên hiện nay.
"Trạm cảm biến" trên không và bước đệm cho tương lai
Một nhược điểm lớn của Su-35 là dù nó đủ khả năng đối đầu sòng phẳng với các dòng tiêm kích tiên tiến của châu Âu nhờ lợi thế hiệu suất đáng kể, nhưng tại Đông Á — nơi các tiêm kích thế hệ thứ năm được triển khai rộng rãi — dòng máy bay "thế hệ 4++" này sẽ gặp bất lợi ngay từ ngày đầu xuất xưởng.
Tuy nhiên, Không quân Triều Tiên có thể hóa giải điều này bằng cách triển khai Su-35 như một hệ thống hỗ trợ cho các lưới lửa phòng không mặt đất. Với bộ cảm biến cực lớn và hiện đại, Su-35 sẽ giúp gia tăng đáng kể khả năng nhận biết tình huống cho toàn mạng lưới.
Ngoài ra, Su-35 có thể được mua với số lượng nhỏ như một giải pháp tạm thời để phi công làm quen với các khí tài hàng không hiện đại, trước khi tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57M1 sẵn sàng vào đầu những năm 2030.
Sự hiện diện của Su-57 như một lựa chọn tinh vi hơn vẫn là yếu tố chính làm giảm sức hút của Su-35 đối với các khách hàng tiềm năng. Lợi thế lớn nhất của Su-35 so với "đàn em" thế hệ 5, ngoài chi phí thấp, chính là việc nó có thể được bàn giao nhanh chóng hơn rất nhiều.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
