Vừa qua bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố, tiếp nhận 1 bệnh nhi nam, C. H. H (15,5 tuổi, ngụ tại phường Bình Hưng Hoà, Thành phố Hồ Chí Minh. Khai thác bệnh sử ghi nhận khởi bệnh 01 ngày khi trẻ đang ở nhà, đột ngột yếu tay chân, không đi lại được, được đến bệnh viện địa phương sơ cứu, chuyển bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố. Trước đó trẻ có chơi đá banh chiều hôm trước. Tiền căn trẻ bị 01 lần triệu chứng tương tự cách đây khoảng 6 tháng, đột ngột liệt mềm 1 ngày, tự hồi phục, không đi khám bệnh.
Tại đây, ghi nhận tỉnh táo, thở kiểu bụng, SpO2: 93%, mạch 61 lần/phút, huyết áp 110/70 mmHg, tim nghe nhịp tim không đều, liệt mềm tứ chi, sức cơ 2 tay 2/5, 2 chân 1/5, đồng tử 2 bên 2mm phả xạ ánh sáng dương tính. Xét nghiệm điện giải đồ ghi nhận có tình trạng hạ kali máu nặng 1,5mmol/L (bình thường kali máu 4-5 mmol/L), đo điện tâm đồ ghi nhận nhịp xoang chậm, không đều, sóng T xẹp. Các xét nghiệm máu đánh giá tình trạng nhiễm trùng, chức năng các cơ quan gan, thận, tim, cơ vân, tuyến giáp, chẩn đoán hình ảnh khác đều trong giới hạn bình thường. Trẻ được chẩn đoán liệt chu kỳ hạ kali máu, được xử trí truyền kali chloride 1mmol/kg truyền tĩnh mạch 2 giờ (pha loãng với glucose 5% nồng độ 80 mmol/L), sau đó bù kali qua dịch pha truyền tĩnh mạch và qua đường uống.
Kết quả qua gần 1 tuần điều trị, tình trạng trẻ cải thiện dần, tỉnh táo sức cơ tứ chi phục hồi khá tốt 4/5-5/5, đi lại được. Trẻ được xuất viện, hướng dẫn chế độ ăn, chế độ sinh hoạt, tư vấn di truyền và hẹn tái khám. Đây là trường hợp trẻ mắc bệnh lý hiếm gặp được cứu sống.
Trẻ được chẩn đoán liệt chu kỳ hạ kali máu và được xử trí khẩn bằng truyền kali chloride tĩnh mạch (1 mmol/kg trong 2 giờ, pha loãng với glucose 5%), sau đó tiếp tục bù kali qua đường truyền và đường uống.
Sau gần 1 tuần điều trị, tình trạng trẻ cải thiện rõ rệt: Tỉnh táo, sức cơ tứ chi phục hồi tốt (4/5 - 5/5), có thể đi lại bình thường. Trẻ được xuất viện, được hướng dẫn chế độ ăn, sinh hoạt, tư vấn di truyền và hẹn tái khám. Đây là một trường hợp bệnh lý hiếm gặp nhưng đã được phát hiện và điều trị kịp thời, giúp trẻ hồi phục hoàn toàn.
Liệt chu kỳ do hạ kali máu - Cảnh báo căn bệnh hiếm, với tần suất khoảng 1/100.000 người
Theo BS.CKII Nguyễn Minh Tiến (Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố), liệt chu kỳ do hạ kali máu là bệnh hiếm gặp, với tần suất khoảng 1/100.000 người. Bệnh gây ra các cơn yếu cơ đột ngột, thường ảnh hưởng toàn bộ cơ thể nhưng không gây mất ý thức. Một số yếu tố có thể khởi phát cơn gồm:
-Tập thể dục cường độ nặng
- Ăn nhiều carbohydrate (đường, tinh bột)
- Căng thẳng (stress)
- Nhịn ăn kéo dài
- Thời tiết lạnh
Các cơn có thể xuất hiện vài tuần đến vài tháng một lần, kéo dài từ vài giờ đến vài ngày.
Điều trị như thế nào?
Theo BS Tiến, trong cơn cấp: Bổ sung kali (đường uống hoặc truyền tĩnh mạch trong trường hợp nặng) nhằm đưa nồng độ kali về mức bình thường. Trường hợp nặng có thể gây suy hô hấp, rối loạn nhịp tim cần xử trí khẩn cấp tại cơ sở y tế.
Phòng ngừa các đợt tái phát
- Hạn chế vận động gắng sức
- Ăn chế độ ít carbohydrate
- Bổ sung thực phẩm giàu kali
- Điều trị bệnh lý tuyến giáp nếu có
- Tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ
Thực phẩm giàu kali nên bổ sung:
- Trái cây: Chuối, bơ, dừa, cam, xoài, kiwi, nho khô…
- Rau củ: Khoai tây, bí đỏ, cà chua, bông cải, các loại đậu…
- Đạm: Cá hồi, thịt bò, hải sản…
- Khác: Sữa, bơ đậu phộng, ngũ cốc nguyên hạt…
Theo BS.CKII Nguyễn Minh Tiến, người bệnh cần thông báo cho bác sĩ khi thực hiện thủ thuật hoặc phẫu thuật để được theo dõi và kiểm soát nồng độ kali phù hợp, tránh các biến chứng nguy hiểm.
“Khi trẻ có biểu hiện yếu cơ đột ngột, khó vận động, đặc biệt sau vận động mạnh hoặc kèm các dấu hiệu bất thường, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời”, chuyên gia cho biết thêm.
Tuấn Minh
