Chi phí làm sổ đỏ sẽ tăng từ 2026?
Theo khoản 1 Điều 257 Luật Đất đai 2024, bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành theo Luật Đất đai 2013 tiếp tục được áp dụng đến hết ngày 31/12/2025. Trong thời gian này, nếu giá đất tại địa phương có biến động lớn hoặc không còn phù hợp với thực tế, UBND cấp tỉnh được phép điều chỉnh bảng giá đất theo quy định mới nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và điều kiện thị trường.
Cùng với đó, Công văn 5774 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, đánh giá việc áp dụng bảng giá đất. Nếu tại khu vực, vị trí cụ thể, giá đất trong bảng giá đất hiện hành chưa sát với giá thị trường thì UBND cấp tỉnh có quyền quyết định điều chỉnh để áp dụng trong giai đoạn chuyển tiếp đến hết ngày 31/12/2025.
Như vậy, bảng giá đất theo Luật Đất đai 2013 chỉ còn hiệu lực hơn một tháng nữa. Từ ngày 1/1/2026, các tỉnh, thành phố sẽ ban hành và áp dụng bảng giá đất mới theo Luật Đất đai 2024. Điểm đáng chú ý là bảng giá đất sẽ không còn được xây dựng theo chu kỳ 5 năm như trước, mà sẽ được điều chỉnh, sửa đổi và cập nhật hàng năm để bám sát biến động của thị trường.
Theo Luật Đất đai 2024, bảng giá đất mới được xây dựng chi tiết đến từng khu vực, từng vị trí. Tại những nơi đã có bản đồ địa chính số và cơ sở dữ liệu giá đất, giá đất sẽ được xác định đến từng thửa theo vùng giá trị và thửa đất chuẩn (Khoản 2 Điều 159).
Việc áp dụng các phương pháp kỹ thuật mới giúp bảng giá đất tiệm cận giá thị trường hơn, minh bạch hơn và hạn chế tình trạng chênh lệch lớn giữa giá Nhà nước và giá thực tế.
Tuy nhiên, chính sự tiệm cận này có thể khiến chi phí cấp sổ đỏ lần đầu tăng đáng kể, bởi các khoản tài chính bắt buộc như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (nếu có) và lệ phí trước bạ đều được tính dựa trên bảng giá đất.
Ngoài ra, giá đất cụ thể – được xác định theo các phương pháp so sánh, thặng dư, thu nhập – cũng không được thấp hơn bảng giá đất mới, khiến bảng giá đất trở thành “giá sàn” trong nhiều trường hợp.
Do đó, việc bảng giá đất tăng sẽ kéo theo toàn bộ chi phí tài chính liên quan đến cấp sổ đỏ lần đầu tăng theo. Nhiều chuyên gia cho rằng mức tăng có thể đáng kể tại các khu vực đô thị hóa nhanh, nơi bảng giá cũ hiện nay thấp hơn nhiều so với thị trường.
Trong bối cảnh đó, người dân có nhu cầu làm sổ đỏ lần đầu được khuyến nghị nên hoàn thành hồ sơ và thủ tục trước ngày 1/1/2026. Việc này giúp tránh nguy cơ chi phí đội lên khi bảng giá đất mới chính thức có hiệu lực và được cập nhật theo giá thị trường hằng năm.
11 trường hợp áp dụng bảng giá đất từ 01/01/2026
Theo khoản 1 Điều 159 Luật Đất đai 2024, từ 01/01/2026, bảng giá đất sẽ được áp dụng khi:
1 - Tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất ở của hộ gia đình, cá nhân hoặc đất chuyển mục đích sử dụng; 2 - Tính tiền thuê đất khi Nhà nước cho thuê đất thu tiền hằng năm; 3 - Tính thuế sử dụng đất; 4 - Tính thuế thu nhập từ việc chuyển quyền sử dụng đất với hộ gia đình, cá nhân
5 - Tính lệ phí trong quản lý và sử dụng đất đai; 6 - Tính tiền xử phạt khi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; 7 - Tính tiền bồi thường cho Nhà nước khi gây thiệt hại trong quản lý, sử dụng đất đai; 8 - Tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất theo hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất, thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê.
9 - Tính giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất với trường hợp đất đã được đầu tư hạ tầng kỹ thuật; 10 - Tính tiền sử dụng đất với trường hợp giao đất không thông qua đấu giá; 11 - Tính tiền sử dụng đất với trường hợp bán nhà ở thuộc sở hữu của nhà nước cho người đang thuê.
Thái Hà
