Chiều 16/7, Công an phường Hà Đông (Hà Nội) cho biết đã phối hợp với một cửa hàng vàng trên phố Quang Trung ngăn chặn thành công một vụ lừa đảo bằng hình thức giả danh công an. Nạn nhân là V.L.B.V., nữ sinh lớp 12, trú tại phường Thanh Liệt (Hà Nội).
Theo cơ quan công an, V. nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là cán bộ công an, thông báo em có liên quan đến một đường dây ma túy lớn vừa bị triệt phá. Để tăng sức thuyết phục, các đối tượng đọc chính xác nhiều thông tin cá nhân của nữ sinh và gia đình, đồng thời liên tục gây áp lực, khẳng định những người bị bắt đã khai tên em. Mặc dù nhiều lần giải thích bản thân không liên quan, nữ sinh vẫn bị các đối tượng đe dọa sẽ bắt giữ cả gia đình nếu không hợp tác.
Trong trạng thái hoảng loạn, V. đã dùng xà beng phá két sắt của gia đình, lấy 24 chỉ vàng, 3 chiếc nhẫn, một dây chuyền vàng cùng gần 90 triệu đồng tiền mặt, tổng giá trị gần 700 triệu đồng, mang đến cửa hàng vàng để bán.
May mắn, nhân viên cửa hàng nhận thấy khách hàng còn rất trẻ, có biểu hiện bất thường nên đã báo công an. Lực lượng chức năng nhanh chóng có mặt, giải thích thủ đoạn lừa đảo và ngăn chặn việc chuyển tiền cho các đối tượng.
Lực lượng chức năng nhanh chóng có mặt, giải thích thủ đoạn lừa đảo và ngăn chặn việc chuyển tiền cho các đối tượng.
Sự việc khép lại mà không có thiệt hại về tài sản. Nhưng với nhiều bậc phụ huynh, đây cũng là một lời cảnh báo đáng suy ngẫm: điều đáng sợ nhất không chỉ là thủ đoạn của kẻ lừa đảo ngày càng tinh vi mà còn là việc nhiều học sinh vẫn chưa được trang bị đủ kỹ năng để đối diện với những tình huống tương tự.
Đừng quên dạy con kĩ năng sống
Thực tế, chiêu thức giả danh công an, viện kiểm sát hay cơ quan điều tra không phải mới. Điều khiến các đối tượng thành công là chúng đánh vào tâm lý sợ hãi, thiếu kinh nghiệm và sự cả tin của người trẻ. Chúng thường yêu cầu nạn nhân tuyệt đối giữ bí mật, không được kể với bố mẹ, đồng thời tạo cảm giác rằng mọi việc phải giải quyết ngay lập tức nếu không sẽ phải chịu hậu quả rất nghiêm trọng.
Trong trạng thái bị dồn ép liên tục, nhiều học sinh không còn đủ bình tĩnh để phân tích đúng sai. Các em có xu hướng làm theo hướng dẫn vì tin rằng đó là cách duy nhất để bảo vệ bản thân và gia đình.
Chính vì vậy, điều cha mẹ cần dạy con trước tiên không phải là ghi nhớ từng kịch bản lừa đảo, bởi thủ đoạn có thể thay đổi liên tục. Quan trọng hơn là giúp con hình thành những "nguyên tắc an toàn" khi gặp người lạ trên điện thoại hoặc mạng xã hội.
Chẳng hạn, trẻ cần hiểu rằng không một cơ quan công an, viện kiểm sát hay tòa án nào làm việc qua điện thoại rồi yêu cầu chuyển tiền để chứng minh vô tội. Khi có người tự xưng là cán bộ điều tra, việc đầu tiên cần làm là kết thúc cuộc gọi và báo ngay cho cha mẹ hoặc người giám hộ.
Bên cạnh đó, cha mẹ cũng nên thống nhất với con một nguyên tắc đơn giản: bất kỳ ai yêu cầu giữ bí mật với gia đình, thúc giục chuyển tiền gấp hoặc dọa bắt giữ nếu không làm theo đều cần được xem là dấu hiệu nguy hiểm.
Một kỹ năng khác cũng rất quan trọng là tạo cho con thói quen "dừng lại 5 phút". Khi rơi vào tình huống khiến bản thân hoảng sợ, thay vì phản ứng ngay, hãy tắt điện thoại, hít thở, tìm đến người lớn đáng tin cậy để hỏi ý kiến. Chỉ vài phút bình tĩnh cũng có thể giúp tránh được những quyết định khiến cả gia đình phải trả giá.
Không ít phụ huynh cho rằng con mình ngoan, nghe lời sẽ ít gặp rủi ro. Tuy nhiên, trong nhiều vụ việc gần đây, chính những học sinh chăm chỉ, ít va chạm xã hội lại trở thành mục tiêu vì các em có xu hướng tin tưởng người lớn và dễ bị áp lực từ những lời đe dọa mang tính pháp lý.
Vì thế, thay vì chỉ dặn con "đừng nghe người lạ", cha mẹ nên thường xuyên trò chuyện về các tình huống thực tế, cùng con đóng vai xử lý các cuộc gọi giả mạo hoặc những tin nhắn đáng ngờ. Khi trẻ được luyện tập nhiều lần, khả năng nhận diện và phản ứng sẽ tốt hơn rất nhiều.
Vụ việc của nữ sinh Hà Nội kết thúc may mắn nhờ sự tỉnh táo của nhân viên cửa hàng vàng và sự can thiệp kịp thời của lực lượng công an. Thế nhưng không phải trường hợp nào cũng có cái kết như vậy.
Trong thời đại mà các chiêu trò lừa đảo liên tục biến đổi, số tiền trong két sắt có thể được bảo vệ bằng khóa, nhưng sự an toàn của con trẻ lại phụ thuộc rất nhiều vào những bài học kỹ năng sống mà cha mẹ trang bị mỗi ngày. Đó có lẽ mới là "tấm két" vững chắc nhất để bảo vệ cả gia đình trước những cái bẫy ngày càng tinh vi.
Hiểu Đan
