Có những người từng đứng trên đỉnh cao của kỳ vọng, là niềm tự hào của gia đình và quê hương, nhưng rồi lại gục ngã trước những áp lực, thất bại và khủng hoảng tâm lý mà ít ai nhìn thấy.
Câu chuyện của Lê Lực – cựu thủ khoa tỉnh Giang Tây (Trung Quốc), từng gây chấn động vì cướp ngân hàng khi đang là sinh viên đại học là một ví dụ khiến nhiều người không khỏi suy ngẫm về giá trị của thành công, thất bại và cơ hội được làm lại cuộc đời.
Từ thủ khoa được cả làng kỳ vọng đến những năm tháng khủng hoảng ở đại học
Lê Lực sinh năm 1987 tại một vùng quê thuộc tỉnh Giang Tây (Trung Quốc). Năm 2003, khi mới 16 tuổi, anh tham dự kỳ thi đại học và đạt 554 điểm, trở thành thủ khoa khối tự nhiên của huyện Thượng Lật.
Gia đình anh vô cùng tự hào. Dù kinh tế khó khăn, bố mẹ vẫn cố gắng vay mượn tiền để cho con trai theo học đại học. Ban đầu, Lê Lực đăng ký vào Đại học Hạ Môn theo diện sinh viên quốc phòng vì học phí thấp hơn, nhưng không đủ điều kiện về chiều cao. Cuối cùng, anh được nhận vào Đại học Khoa học và Công nghệ Bắc Kinh - một trường đại học trọng điểm của Trung Quốc.
Thế nhưng, cuộc sống đại học không giống như những gì chàng trai trẻ từng hình dung. Lê Lực nhập học khi mới 16 tuổi, cao khoảng 1,5m. Sự chênh lệch tuổi tác, hoàn cảnh kinh tế khó khăn cùng chứng nói lắp ngày càng nghiêm trọng khiến anh dần trở nên mặc cảm. Trong khi bạn bè hòa nhập với môi trường mới, anh ngày càng thu mình.
Tiền sinh hoạt mỗi tháng chỉ khoảng 500 NDT (khoảng 1,9 triệu đồng), khiến nam sinh thường xuyên phải từ chối các hoạt động cùng bạn bè. Thành tích học tập bắt đầu sa sút. Những môn học bị trượt ngày một nhiều hơn.
Đến năm thứ 3 đại học, Lê Lực xuất hiện các dấu hiệu của trầm cảm, rối loạn ám ảnh cưỡng chế và tự ti kéo dài. Anh vừa đi làm thêm, vừa cố gắng duy trì việc học nhưng tình hình ngày càng tệ hơn. Khi chuẩn bị tốt nghiệp, anh vẫn còn tới 17 môn chưa đạt yêu cầu.
Theo quy định của trường, Lê Lực được gia hạn thêm 2 năm để hoàn thành chương trình học. Tuy nhiên, sau 2 năm cố gắng, anh vẫn không đủ điều kiện tốt nghiệp và chỉ nhận được giấy chứng nhận hoàn thành chương trình học, thay vì bằng đại học chính thức.
Suốt thời gian đó, anh không dám nói sự thật với gia đình. Bố mẹ vẫn nghĩ con trai đã tốt nghiệp và đang làm việc ổn định ở Bắc Kinh.
Quyết định sai lầm khiến cuộc đời rẽ hướng
Áp lực tài chính, thất bại học tập, chuyện tình cảm không như mong muốn cùng những vấn đề tâm lý kéo dài khiến Lê Lực rơi vào tuyệt vọng.
Tháng 7/2009, anh để lại thư tuyệt mệnh cho gia đình. Trong thư, Lê Lực viết rằng mình mắc chứng trầm cảm nghiêm trọng, nói lắp và cảm thấy cuộc sống quá đau khổ.
Ngày 12/7/2009, anh mang dao đến một chi nhánh ngân hàng gần trường đại học, yêu cầu nhân viên giao ra 100.000 NDT (khoảng 389 triệu đồng theo tỷ giá hiện tại). Trong quá trình gây án, Lê Lực còn khống chế một khách hàng đang giao dịch.
Sau khi lấy được số tiền trên, anh nhanh chóng bị cảnh sát bắt giữ. Vụ việc gây chấn động dư luận Trung Quốc thời điểm đó bởi thủ phạm lại là một cựu thủ khoa từng được kỳ vọng rất lớn.
Năm 2010, tòa án tuyên phạt Lê Lực 10 năm tù giam cùng khoản tiền phạt 20.000 NDT (khoảng 77 triệu đồng). Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, các chuyên gia xác định anh mắc nhiều vấn đề tâm lý và thuộc nhóm có năng lực chịu trách nhiệm hình sự hạn chế.
Trong tù, Lê Lực được nhiều người giúp đỡ, một nữ thẩm phán từng trực tiếp xét xử vụ án nhiều lần tới thăm, tặng sách, hỗ trợ tâm lý và động viên anh vượt qua mặc cảm. Nhờ cải tạo tốt, Lê Lực được giảm án và ra tù sau hơn 7 năm chấp hành án.
Năm 2017, ở tuổi gần 30, anh quyết định quay trở lại trường phổ thông để ôn thi đại học. Kết quả, Lê Lực đạt 598 điểm và trúng tuyển vào Đại học Giao thông Tây An - trường đại học thuộc nhóm 985 danh giá của Trung Quốc. Hiện nay, sau khi tốt nghiệp, anh đã bắt đầu lại cuộc sống mới như bao người khác.
Câu chuyện của Lê Lực từng gây nhiều tranh cãi. Có người cho rằng nguyên nhân nằm ở hoàn cảnh khó khăn, có người cho rằng anh thiếu kỹ năng đối mặt với thất bại. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định bi kịch của nam sinh này phản ánh một thực tế đáng suy ngẫm rằng không ít học sinh giỏi lớn lên trong sự kỳ vọng quá lớn nhưng lại thiếu cơ hội học cách đối diện với vấp ngã.
Từ một thủ khoa được cả gia đình đặt nhiều hy vọng, rồi trở thành phạm nhân và cuối cùng quay lại giảng đường, hành trình của Lê Lực cho thấy thành công không phải lúc nào cũng đi theo đường thẳng. Điều quan trọng hơn cả có lẽ là khả năng đứng dậy sau những sai lầm và tìm cho mình cơ hội làm lại cuộc đời.
Theo Sohu, iFeng
Nhật Linh
