PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi Dinh dưỡng và Kiểm soát Béo phì (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), cho biết tổ yến, đông trùng hạ thảo đang được quảng cáo “thổi phồng” công dụng là “thần dược”. Người tiêu dùng không nên đặt quá nhiều kỳ vọng vào giá trị “thần dược” của những sản phẩm này.
Không thể phủ nhận từ xa xưa, tổ yến hay đông trùng hạ thảo là những sản phẩm tự nhiên, khan hiếm, thường được xem là “quý” nên gắn với hình ảnh bồi bổ sức khỏe. Các sản phẩm này được sử dụng trong y học cổ truyền để bổ dưỡng, nâng cao thể trạng.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, tổ yến và đông trùng hạ thảo phần lớn được nuôi trồng công nghiệp, không còn hiếm như trước. Vì vậy, việc đánh giá giá trị dinh dưỡng cần dựa trên thành phần khoa học, thay vì truyền miệng.
“Trên nhãn thành phần của yến sào hay các sản phẩm đông trùng hạ thảo, nếu đọc kỹ, sẽ thấy hàm lượng các chất dinh dưỡng đặc biệt không nhiều như nhiều người kỳ vọng. Những sản phẩm này có thể hỗ trợ phần nào, nhưng không thể coi là thuốc hay giải pháp thay thế cho chế độ ăn uống cân bằng và điều trị y tế”, PGS Hưng nhấn mạnh.
Theo vị chuyên gia, khái niệm “bổ” cần được hiểu đúng. Một thực phẩm được coi là có lợi cho sức khỏe phải dựa trên liều lượng sử dụng, tần suất và có nghiên cứu khoa học chứng minh hiệu quả rõ ràng. Việc sử dụng tùy tiện, theo cảm tính hoặc theo lời quảng cáo có thể không mang lại lợi ích như mong đợi.
Cẩn trọng với chất lượng và nguồn gốc
Một vấn đề khác được PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng lưu ý là quy trình nuôi trồng, chế biến và kiểm nghiệm chất lượng. Người tiêu dùng khó có thể tự đánh giá được sản phẩm có được sản xuất đúng quy chuẩn hay không, đặc biệt với các mặt hàng có giá trị cao.
“Chúng ta chỉ có thể đặt niềm tin vào các doanh nghiệp, thương hiệu uy tín, có công bố rõ ràng về nguồn gốc, kiểm định chất lượng và thông tin trên nhãn mác. Việc đọc kỹ thành phần, hạn sử dụng và hướng dẫn dùng là điều cần thiết trước khi mua và biếu tặng”, PGS Hưng khuyến cáo.
Theo chuyên gia dinh dưỡng, không phải mọi đối tượng đều phù hợp để sử dụng các sản phẩm như yến hay đông trùng hạ thảo. Một số chế phẩm yến trên thị trường có hàm lượng đường khá cao, có thể không phù hợp với người cần kiểm soát đường huyết, người mắc đái tháo đường hoặc thừa cân, béo phì.
“Muốn sử dụng an toàn, cần biết rõ nên dùng bao nhiêu, dùng trong bao lâu và người được biếu có bệnh nền gì hay không. Nếu không có thông tin đầy đủ, tốt nhất nên tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng”, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng nói.
Việc biếu quà Tết là nét đẹp văn hóa, thể hiện tình cảm và sự quan tâm giữa các thế hệ. Tuy nhiên, quà Tết không nhất thiết phải là những sản phẩm đắt tiền hay được gắn mác “bổ dưỡng cao cấp”.
“Những thực phẩm tự nhiên, lành mạnh, phù hợp với thể trạng và nhu cầu của người nhận có khi lại thiết thực hơn. Giá trị của món quà nằm ở sự quan tâm và hiểu biết, chứ không chỉ ở giá tiền hay hình thức”, PGS Hưng chia sẻ.
Theo chuyên gia, thay vì chạy theo xu hướng và quảng cáo, người tiêu dùng nên hướng tới những lựa chọn an toàn, minh bạch về nguồn gốc, có lợi cho sức khỏe lâu dài. Đó cũng là cách để món quà Tết thực sự mang đúng ý nghĩa chúc sức khỏe và bình an cho người thân trong năm mới.
Ngọc Minh
