Trong các tiểu thuyết của Kim Dung, có không ít tình tiết khiến người đọc bức bối, thậm chí phẫn nộ, nhưng chính những điều đó lại khiến tác phẩm trở nên ám ảnh và khó quên. Điển hình như trong Thần điêu hiệp lữ, chi tiết Tiểu Long Nữ bị Chân Chí Bính (bản gốc là Doãn Chí Bình, sau này Kim Dung sửa tên) làm nhục đã khiến vô số độc giả tức giận, bất bình.
Thế nhưng, so với sự day dứt của người đọc, thái độ của Tiểu Long Nữ vốn là người trong cuộc lại vô cùng bình thản. Nàng dường như có thể tha thứ cho kẻ đã hủy hoại mình. Vì sao lại như vậy?
Sự giằng xé trong nội tâm Tiểu Long Nữ
Tiểu Long Nữ có hận Chân Chí Bính hay không? Câu trả lời chắc chắn là có. Thậm chí có thể nói, nỗi hận ấy không hề dễ tiêu tan. Bởi điều nàng hận không chỉ là Chân Chí Bính, mà còn là chính bản thân mình trong khoảnh khắc năm xưa.
Khi bị xâm hại, Tiểu Long Nữ không biết kẻ ra tay là ai. Trong mắt nàng khi đó, những người đàn ông xuất hiện chỉ có Âu Dương Phong và Dương Quá. Kẻ làm nhục nàng lại không có râu, vì thế nàng lầm tưởng đó chính là Dương Quá. Do hiểu lầm ấy, nàng không những không phản kháng mà còn nảy sinh cảm xúc, thậm chí vô thức đáp lại. Nguyên tác miêu tả rằng, "nàng dần hết sợ hãi, dục niệm âm thầm sinh ra, tưởng là Dương Quá trêu đùa mình, cảm nhận đôi tay kia ngày càng táo bạo, giúp mình cởi áo… Nàng vừa kinh vừa thẹn, lại vừa vui mừng, chỉ mong hai người hợp làm một, thần hồn mê đắm."

Khi sự thật kẻ hãm hại Tiểu Long Nữ không phải Dương Quá mà là Chân Chí Bính và nàng không thể chấp nhận nổi. (Ảnh: Sohu)
Chính vì vậy, Tiểu Long Nữ mới dành cho Dương Quá sự dịu dàng sâu đậm. Và cũng bởi thế, khi nghe Dương Quá nói không muốn cưới nàng, nàng mới đau đớn đến tột cùng.
Nhưng khi sự thật được phơi bày và kẻ đó không phải Dương Quá mà là Chân Chí Bính và nàng không thể chấp nhận nổi. Nỗi phẫn uất và căm hận trong lòng là điều không cần phải bàn cãi. Nếu khi ấy có thể lập tức giết Chân Chí Bính, có lẽ nàng sẽ không do dự. Thế nhưng khi đuổi tới Trùng Dương cung, nàng lại chần chừ. Dù có đủ lý do, đủ phẫn nộ, cuối cùng nàng vẫn không ra tay.
Sau đó, Chân Chí Bính tự đâm vào kiếm mà chết. Tiểu Long Nữ cùng Dương Quá rời khỏi Trùng Dương cung, chuyện ấy dường như khép lại. Nhưng với độc giả, đó vẫn là một nút thắt khó nuốt trôi.
Nỗi uất ức không thể nói của Dương Quá
Trước mặt quần hùng thiên hạ, Tiểu Long Nữ công khai vạch trần tội ác của Chân Chí Bính. Lời nói ấy không chỉ lột trần bộ mặt đạo mạo giả dối của hắn, mà còn đồng nghĩa với việc nàng tự tay xé nát thanh danh của chính mình. Trong sách viết: nàng nhìn Chân Chí Bính máu me đầy người, sắc mặt trắng bệch, lòng tuyệt vọng, run giọng nói với Dương Quá rằng mình bị điểm huyệt, mất đi sự trong sạch, dù có khỏi thương cũng không thể cùng chàng thành hôn; nhưng hắn đã liều mạng cứu nàng, mong Dương Quá đừng làm khó thêm, tất cả đều do số mệnh nàng bạc bẽo.
Rõ ràng, Tiểu Long Nữ nói những lời ấy là để giải thích với Dương Quá, cũng là mong nhận được một lời an ủi. Chỉ cần Dương Quá nói một câu "không sao đâu", hay đơn giản là gọi nàng một tiếng "cô cô", có lẽ cũng đủ để nàng vơi bớt đau lòng.

Phản ứng của Dương Quá không biểu lộ cảm xúc, chỉ nói một câu: "Cô cô, chúng ta đi thôi", rồi đưa nàng rời khỏi nơi thị phi. (Ảnh: Sohu)
Thế nhưng phản ứng của Dương Quá lại vô cùng bình tĩnh. Chàng không biểu lộ cảm xúc, chỉ nói một câu: "Cô cô, chúng ta đi thôi", rồi đưa nàng rời khỏi nơi thị phi.
Trong lòng Dương Quá chắc chắn không hề bình thản. Việc sau này chàng vẫn cưới Tiểu Long Nữ cho thấy chàng không hề bận tâm đến chuyện trinh tiết. Nhưng sự bình tĩnh lúc ấy, xét cho cùng, là để bảo vệ nàng. Dương Quá hiểu rằng nếu mình thể hiện sự để ý, đó sẽ là một nhát dao nữa đâm vào lòng Tiểu Long Nữ. Vì thế, chàng chọn cách kìm nén.
Tiểu Long Nữ đã buông bỏ, Dương Quá lại càng không dám níu giữ nỗi đau ấy. Nhưng có những điều, Dương Quá chưa chắc đã nhìn thấu. Còn những bậc tiền bối từng trải, lại sớm hiểu rõ tất cả.
Khưu Xứ Cơ – người nhìn thấu Tiểu Long Nữ
Về sau, khi vợ chồng Dương Quá gặp Nhất Đăng đại sư, vị cao tăng này chỉ nghe Tiểu Long Nữ nói vài câu đã nhận ra khí chất đặc biệt nơi nàng là giọng nói ôn hòa, tâm trạng bình thản, đạt đến mức thấu đạt số phận, coi nhẹ sinh tử, điều mà ngay cả những nhà sư khổ tu hàng chục năm cũng chưa chắc đạt được.
Trước cả Nhất Đăng, Khưu Xứ Cơ đã sớm nhìn thấu Tiểu Long Nữ. Ngay phần mở đầu Ỷ Thiên Đồ Long Ký, Kim Dung nhắc đến việc Khưu Xứ Cơ từng viết một bài từ ca ngợi Tiểu Long Nữ như Cô Xạ chân nhân, tư chất thanh cao, khí chất siêu phàm. Bài từ ấy mang tên Vô tục niệm.

Kim Dung nhắc đến việc Khưu Xứ Cơ từng viết một bài từ ca ngợi Tiểu Long Nữ như Cô Xạ chân nhân, tư chất thanh cao, khí chất siêu phàm. (Ảnh: Sohu)
Chỉ riêng cái tên đã nói lên tâm trí của Tiểu Long Nữ: không vướng bụi trần, không chấp niệm thế gian. Với nàng, lòng đã như gương sáng. Chân Chí Bính vì tội lỗi của mình mà tự chuốc lấy kết cục. Mọi chuyện đều đã qua, không còn gì đáng để bận tâm.
Dương Quá có hiểu hết hay không, cũng không còn quan trọng. Bởi Tiểu Long Nữ yêu chàng, chàng cũng yêu nàng. Dù trong lòng còn bao nhiêu khúc mắc, Dương Quá cũng sẽ không nhắc lại chuyện cũ, chỉ lặng lẽ ở bên nàng, cùng nàng sống một đời vô tục niệm, trở thành đôi thần điêu hiệp lữ đúng nghĩa.
Nguyệt Phạm
Theo Sohu, Sina, 163
