Nhà máy điện hạt nhân Xudapu đang được xây dựng tại tỉnh Liêu Ninh và được coi là một trong những dự án năng lượng hạt nhân hợp tác lớn nhất giữa Nga và Trung Quốc. Hai tổ máy phát điện thứ 4 và thứ 4, mỗi tổ máy được trang bị lò phản ứng VVER-1200, đang được xây dựng theo thiết kế của Nga. Tập đoàn Rosatom chịu trách nhiệm thiết kế tổ hợp hạt nhân, cung cấp thiết bị chính, và giám sát việc lắp đặt và vận hành thử.
Bước ngoặt tại "hòn đảo hạt nhân" tổ máy số 3
Mới đây, một trong những giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình xây dựng Tổ máy số 3 thuộc Nhà máy điện hạt nhân Xudapu (tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc) đã chính thức hoàn thành. Dự án đã tiếp nhận toàn bộ hệ thống kiểm tra và điều khiển cốt lõi dành cho khu vực "đảo hạt nhân" - trung tâm vận hành nhạy cảm và quan trọng nhất của một nhà máy điện nguyên tử.
Toàn bộ gói giải pháp công nghệ cao này được phát triển và chế tạo bởi Viện Nghiên cứu Khoa học Chuyên dụng về Thiết bị Đo đạc (SNIIP), một đơn vị thành viên có uy tín cao thuộc cơ cấu của Rosatom.
Đối với một lò phản ứng hạt nhân, hệ thống kiểm tra và điều khiển được ví như "hệ thần kinh trung ương". Nó chịu trách nhiệm giám sát liên tục các thông số kỹ thuật, tự động hóa các quy trình vận hành và kích hoạt hệ thống an toàn ngay lập tức khi có sai lệch.
Đại diện SNIIP cho biết, doanh nghiệp này không chỉ chịu trách nhiệm sản xuất các tổ hợp phần cứng - phần mềm chuyên dụng mà còn trực tiếp thực hiện công tác giám sát lắp đặt và hoàn tất các thủ tục bàn giao thiết bị kỹ thuật nghiêm ngặt cho phía đối tác Trung Quốc. Hiện tại, các kỹ sư hai nước đang khẩn trương tiến hành giai đoạn hiệu chỉnh và chạy thử nghiệm nhằm đưa hệ thống vào trạng thái sẵn sàng vận hành an toàn tuyệt đối.
Chiến lược "một khuôn mẫu, nhiều công trình"
Sự kiện bàn giao tại Xudapu không phải là một dự án đơn lẻ, mà nằm trong một chiến lược quy mô lớn hơn của Nga tại thị trường đại lục. Theo thông tin từ Rosatom, các hạng mục kỹ thuật tương tự hiện cũng đang được triển khai đồng thời cho Tổ máy số 4 của chính nhà máy Xudapu, cũng như Tổ máy số 8 của Nhà máy điện hạt nhân Tianwan - một biểu tượng hợp tác năng lượng hạt nhân khác giữa Moscow và Bắc Kinh.
Giám đốc điều hành của SNIIP, ông Alexey Nikitin, nhấn mạnh rằng doanh nghiệp đang áp dụng một phương thức tiếp cận thống nhất mang tính chuẩn hóa cho chuỗi dự án sử dụng công nghệ lò phản ứng VVER-1200 tại Trung Quốc. Việc chuẩn hóa cấu trúc phần cứng và phần mềm trên cùng một nền tảng lò phản ứng thế hệ 3+ giúp tối ưu hóa tiến độ thi công, giảm thiểu rủi ro vận hành và tận dụng tối đa kinh nghiệm thực địa giữa các công trường.
Cách tiếp cận này mang lại lợi thế kép: Phía Trung Quốc tiếp nhận một công nghệ đã được kiểm chứng về độ tin cậy, trong khi các kỹ sư Nga có thể đẩy nhanh tốc độ cấu hình hệ thống nhờ tính đồng bộ cao của các giải pháp kỹ thuật đã hoàn thiện trước đó.
Trục năng lượng chiến lược Nga - Trung
Nằm tại tỉnh Liêu Ninh, Nhà máy điện hạt nhân Xudapu hiện là một trong những dự án hợp tác quy mô lớn và trọng điểm nhất giữa Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử. Trong khuôn khổ thỏa thuận, Nga chịu trách nhiệm thiết kế toàn bộ khu vực đảo hạt nhân, cung cấp các thiết bị chính yếu mang tính sống còn, đồng thời cử chuyên gia theo sát toàn bộ quá trình lắp đặt và thử nghiệm kỹ thuật.
Cả Tổ máy số 3 và số 4 tại đây đều được thiết kế dựa trên công nghệ lò phản ứng nước áp lực VVER-1200 do Nga phát triển. Đây là công nghệ lò phản ứng thế hệ 3+ tiên tiến nhất hiện nay, sở hữu các hệ thống an toàn chủ động và thụ động đa tầng, có khả năng chống chịu tốt trước các tác động cực đoan từ bên ngoài.
Việc bàn giao thành công "trái tim số" cho Tổ máy số 3 tại Xudapu là một bước đi vững chắc, bảo đảm tiến độ đưa dòng điện hạt nhân an toàn vào lưới điện Trung Quốc đúng kỳ hạn. Trong bối cảnh cả hai quốc gia đều đang tăng tốc tìm kiếm các giải pháp năng lượng sạch bền vững, những dự án hợp tác sâu về mặt công nghệ gốc như thế này sẽ tiếp tục là chất keo định hình mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Moscow và Bắc Kinh trong nhiều thập kỷ tới.
Thùy Anh (Theo The First Technical)
