Theo Nghị định số 271/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 3/7/2026, từ năm học 2029-2030, học sinh trên cả nước sẽ được miễn phí sách giáo khoa. Tuy nhiên, ngay từ năm học 2026-2027, nhiều địa phương đã chủ động triển khai chính sách này sớm hơn nhờ có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa.
Tính đến ngày 16/7/2026, cả nước đã có 7 địa phương công bố miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ năm học 2026-2027, gồm xã Hòa Vang (TP Đà Nẵng), tỉnh Quảng Ninh, TP.HCM, tỉnh Cà Mau, phường Đồng Xoài (TP. Đồng Nai), xã Bù Đăng (TP. Đồng Nai) và TP Huế. Mỗi địa phương xây dựng lộ trình và phạm vi triển khai riêng, phù hợp với điều kiện thực tế.
7 địa phương triển khai miễn phí sách giáo khoa trước lộ trình chung
Tại xã Hòa Vang (TP. Đà Nẵng), khoảng 7.000 học sinh các cấp sẽ được mượn miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, đáp ứng 100% nhu cầu trên địa bàn. Trước đó, trong năm học 2025-2026, địa phương đã triển khai mô hình "Tủ sách dùng chung", cho hơn 1.200 học sinh mượn sách miễn phí nhằm huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích tinh thần tiết kiệm và chống lãng phí.
Tỉnh Quảng Ninh cũng thực hiện chính sách cho mượn miễn phí sách giáo khoa đối với học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp THPT đang theo học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Năm học 2026-2027, toàn tỉnh có 229 cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên với hơn 293.000 học sinh, học viên được hưởng chính sách này.
Tại TP.HCM, kế hoạch ban đầu là miễn phí cho mượn sách giáo khoa đối với học sinh lớp 1, lớp 6 và lớp 10; riêng học sinh có hoàn cảnh khó khăn và học sinh là người dân tộc thiểu số sẽ được cấp miễn phí sách giáo khoa. Sau đó, thành phố sẽ mở rộng theo lộ trình để bao phủ toàn bộ các khối lớp vào năm 2029.
Tuy nhiên, ngày 17/7, tại buổi làm việc với Đoàn giám sát của Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội, Sở GD&ĐT TP.HCM cho biết thành phố đang dự kiến triển khai miễn phí sách giáo khoa theo hình thức mượn - trả để tái sử dụng nhiều lần đối với tất cả học sinh phổ thông và người học có nhu cầu ngay từ năm học 2026-2027. Chính sách áp dụng cho các chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên cấp THCS, THPT và xóa mù chữ, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 567 tỷ đồng.
Tại Cà Mau, khoảng 157.670 học sinh tiểu học sẽ được miễn phí sách giáo khoa trước từ năm học 2026-2027. Chính sách sẽ mở rộng sang bậc THCS từ năm học 2027-2028 và THPT từ năm học 2028-2029, bảo đảm đến năm học 2029-2030 tất cả học sinh đều được miễn phí sách giáo khoa.
Trong năm học 2026-2027, phường Đồng Xoài (TP. Đồng Nai) sẽ miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 10 thông qua đề án "Thư viện sách giáo khoa dùng chung - cấp phát sách giáo khoa miễn phí". Trong khi đó, xã Bù Đăng (TP Đồng Nai) sẽ cấp miễn phí sách giáo khoa cho 5.250 học sinh từ lớp 1 đến lớp 9 bằng nguồn kinh phí từ ngân sách địa phương.
Riêng TP. Huế triển khai trên quy mô lớn khi cấp phát miễn phí toàn bộ sách giáo khoa và tài liệu giáo dục địa phương cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 đang học tại các trường công lập, ngoài công lập, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục phổ thông. Sách được sử dụng theo hình thức mượn - trả hằng năm thông qua hệ thống thư viện trường học. Tổng kinh phí dự kiến thực hiện chính sách khoảng 52,8 tỷ đồng.
Quy trình mượn - trả sách giáo khoa được thực hiện như thế nào?
Theo Điều 8 Nghị định số 271/2026/NĐ-CP, việc miễn phí sách giáo khoa được triển khai theo hình thức Nhà nước đầu tư mua sắm sách để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục, từ đó tổ chức cho học sinh mượn và hoàn trả sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ.
Cụ thể:
- Nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục, phục vụ học sinh mượn sử dụng trong năm học hoặc học kỳ theo quy định của nhà trường.
- Các cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức việc cho mượn và thu hồi sách sau khi kết thúc thời gian sử dụng, đồng thời kiểm kê, bảo quản để tiếp tục sử dụng cho các năm học tiếp theo.
- Việc quản lý sách giáo khoa được thực hiện thông qua hệ thống số đăng ký hoặc phần mềm quản lý thư viện; nhà trường có trách nhiệm kiểm kê định kỳ hằng năm nhằm xác định số lượng sách còn sử dụng được và nhu cầu bổ sung.
- Nhà nước khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức cung cấp tài liệu học tập số nhằm hỗ trợ người học tiếp cận tài liệu thuận lợi hơn, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục.
Theo VietnamPlus, Thanh Niên, Tuổi Trẻ
Nhật Linh
