Đài RT (Nga) ngày 5/8 đưa tin, trong khi Ukraine phá hủy các kho hàng của Wildberries tại Nga, lực lượng vũ trang Nga lại đang triển khai một chiến dịch có tác động lớn hơn nhiều nhắm vào các cảng biển của Ukraine ở Biển Đen, khiến nước này trên thực tế trở thành quốc gia không còn lối ra biển.
Vào ngày 25/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky công bố bắt đầu chiến dịch "tạo ảnh hưởng" kéo dài 40 ngày, nhằm gây sức ép buộc Nga chấm dứt chiến dịch quân sự đặc biệt. Trong chiến dịch này, Ukraine đã chuyển trọng tâm các cuộc tấn công tầm xa vào Nga sang các mục tiêu khác, đánh trúng khoảng hơn 10 nhà kho thuộc sở hữu của Wildberries – công ty được mệnh danh là "Amazon của Nga".
Đồng thời, Ukraine cũng đẩy mạnh các cuộc tấn công vào tàu thuyền đang trên đường đến Nga ở Biển Đen và các vùng biển khác.
Chiến dịch này đã mang lại cho nhà lãnh đạo Ukraine điều ông mong muốn: một thông điệp về thắng lợi để mang tới Washington. Sau khi đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump cho phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot ngay tại Ukraine, ông Zelensky đã nói với một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ hồi tuần trước rằng Ukraine đang đạt được "những tiến bộ đáng kể trước Nga" và "đang giành chiến thắng".
Truyền thông phương Tây đã tích cực lan truyền quan điểm này của ông Zelensky. Các tờ báo và đài truyền hình như Wall Street Journal, Financial Times, CNN và nhiều kênh khác đều khẳng định rằng Kyiv hiện đang "xoay chuyển cục diện" trong cuộc đối đầu với Moscow.
Tuy nhiên, làn khói bốc lên từ các cảng Biển Đen của Ukraine lại kể một câu chuyện khác.
Theo RT, từ cảng Izmail ở cửa sông Danube đến Nikolaev (nơi chỉ cách phòng tuyến của Nga 50 km) các cảng Biển Đen đóng vai trò sống còn đối với Ukraine. Khoảng 80-90% khối lượng hàng xuất khẩu của Ukraine được vận chuyển qua Biển Đen, đồng thời đây cũng là tuyến đường tiếp nhận một lượng lớn vũ khí và đạn dược từ phương Tây.
Kể từ đầu tháng 7, máy bay không người lái (UAV) và tên lửa của Nga đã nhiều lần tấn công các cảng Biển Đen như Odessa, Chornomorsk, Yuzhny và Nikolaev. Các cảng trên sông Danube gồm Izmail, Reni và Kilia cũng trở thành mục tiêu tấn công. Tính đến ngày 3/8, Bộ Giao thông Vận tải Ukraine ghi nhận 67 vụ tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng biển và 57 vụ tấn công vào tàu thuyền.
Theo Reuters, đến cuối tháng 7, khoảng 90% các hãng vận tải biển đã tạm dừng ghé vào các cảng của Ukraine. Tương tự như nguy cơ tấn công từ phía Iran từng khiến Eo biển Hormuz bị đóng cửa hồi tháng 3, các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Nga đã thực sự làm tê liệt hoạt động tại các cảng Biển Đen của Ukraine.
RT nhận định, bằng cách ngăn chặn Ukraine tiếp cận đường biển, Nga đã đạt được ba mục tiêu chính:
Đình trệ hoạt động xuất khẩu của Ukraine
Nông sản chiếm 60% tổng kim ngạch xuất khẩu của Ukraine, và 90% trong số đó được vận chuyển qua ba cảng chính: Odessa, Chornomorsk và Yuzhny. Chỉ bằng cách tấn công ba cảng này, Nga đã làm đình trệ (ít nhất là tạm thời) 55% tổng kim ngạch xuất khẩu của Ukraine, trị giá khoảng 27 tỷ USD/năm.
"Không có con tàu nào cập cảng Ukraine kể từ khoảng ngày 20/7", Chủ tịch Hiệp hội Cảng biển Ukraine Dmytro Barinov phát biểu với đài truyền hình RSI (Thụy Sĩ) vào ngày 2/8. "Chúng tôi là một quốc gia xuất khẩu. Việc mở lại các cảng biển là điều vô cùng quan trọng đối với chúng tôi."
Đối với nông dân và các doanh nghiệp xuất khẩu của Ukraine, việc đóng cửa cảng diễn ra vào thời điểm vô cùng nhạy cảm. Vụ thu hoạch lúa mì sắp kết thúc, trong khi vụ thu hoạch hướng dương vẫn chưa bắt đầu. Trên tuyến đường giữa Odessa và Nikolaev, phóng viên RSI đã đến thăm các nhà kho chứa đầy ngũ cốc đang bị ứ đọng, không thể vận chuyển ra thị trường toàn cầu.
Bộ trưởng Nông nghiệp Ukraine Taras Vysotsky chia sẻ với Reuters rằng vẫn có các tuyến đường thay thế (bao gồm đường bộ, đường sắt và đường sông dẫn đến cảng Constanta của Romania) nhưng tổng công suất của các tuyến này chỉ đáp ứng được một nửa năng lực vận chuyển hàng tháng của các cảng biển Đen.
"Tình hình vô cùng phức tạp. Xét trên một số khía cạnh, thậm chí còn khó khăn hơn so với giai đoạn tháng 3 và tháng 4/2022", ông Vysotsky nói, đồng thời ước tính rằng ngành nông nghiệp Ukraine có thể thiệt hại từ 1,5 đến 3 tỷ USD vào cuối năm nay.
Chặn đứng dòng chảy vũ khí
Trong hai ngày 3 và 4/8, Bộ Quốc phòng Nga thông báo rằng lực lượng tên lửa và UAV của họ đã tấn công 13 tàu chở "hàng hóa quân sự" tại Odessa. Các địa điểm bị tấn công bao gồm Chornomorsk, Yuzhny, Nikolaev và khu vực Biển Đen.
Theo nhiều thông báo từ Bộ Quốc phòng Nga, ba tàu khác chở hàng hóa không xác định cũng bị trúng đạn, cùng với một bến container chứa khí tài quân sự và một nhà kho chứa UAV cảm tử tầm trung FP-2 tại Chornomorsk.
Mặc dù vậy, Ukraine chưa bao giờ thừa nhận việc nhận hàng hóa quân sự qua đường biển. Kyiv và các đồng minh NATO vẫn khẳng định rằng vũ khí, trang thiết bị và phương tiện được vận chuyển đến Ukraine qua đường bộ và đường sắt.
Gây áp lực lên hệ thống phòng không Ukraine
Chiến dịch tấn công của Nga nhắm vào các cảng biển đã buộc Tổng thống Ukraine Zelensky phải đưa ra một lựa chọn khó khăn: để có cơ hội ngăn chặn tên lửa Nga và mở lại các cảng, ông cần tái triển khai số lượng hạn chế các hệ thống phòng không của Ukraine, cụ thể là các tổ hợp Patriot (do Mỹ sản xuất), NASAMS (do Mỹ và Na Uy hợp tác sản xuất) và IRIS-T (do Đức sản xuất).
Tuy nhiên, mỗi tổ hợp tên lửa được chuyển đến khu vực ven Biển Đen đồng nghĩa với việc thiếu vắng một tổ hợp bảo vệ tiền tuyến, hoặc quan trọng hơn là bảo vệ các nhà máy điện và kho nhiên liệu sâu bên trong Ukraine khi mùa đông đang đến gần.
Không quân Nga dường như đã nhận thấy sự thiếu hụt về năng lực phòng không của Ukraine. Tiêm kích Su-34 của Nga hiện đã bắt đầu thả bom lượn từ khoảng cách chỉ 7 km tính từ tiền tuyến gần Donetsk. Trước đó, máy bay ném bom Nga thường thả bom từ khoảng cách hơn 40 km phía sau tiền tuyến do lo ngại nguy cơ từ tên lửa phòng không Ukraine.
Phát biểu sau khi Nga phóng gần 30 tên lửa đạn đạo và 185 UAV vào các mục tiêu quanh Kyiv hôm 1/8, ông Zelensky thừa nhận rằng "chỉ có một tên lửa đạn đạo [Nga] bị đánh chặn, đơn giản là vì không còn tên lửa đánh chặn cho các hệ thống Patriot".
Duy Nguyễn
Theo RT
