Mới đây, cộng đồng mạng được một phen tranh cãi trước hình ảnh bảng báo giá chi tiết của một "Cửa hàng làm bài tập hộ" được viết tay nắn nót trên giấy ô ly. Với đầy đủ các danh mục từ bài tập ngắn, bài tập dài đến các gói "combo siêu hời", chủ cửa hàng nhí này đã khiến người lớn phải ngả nghiêng vì đầu óc kinh doanh "không phải dạng vừa".
Nhìn vào bảng giá, người ta không khỏi bật cười trước sự chuyên nghiệp của bé: Tiếng Việt bài ngắn 6k, bài dài 10k; Lịch sử và Địa lý chỉ từ 3k-8k; đặc biệt bài văn "đảm bảo dài, hay, đẳng cấp" có giá 20k. Để tăng độ uy tín, chủ tiệm còn tự giới thiệu mình là "người giỏi nhất lớp". Tuy nhiên, đằng sau những con số ngây ngô ấy là một cuộc tranh luận nảy lửa giữa hai luồng quan điểm trái chiều.
Tranh cãi
Nhiều ý kiến lạc quan cho rằng đây là minh chứng cho một thế hệ trẻ năng động, biết quan sát và nắm bắt nhu cầu của "thị trường". Việc biết phân loại dịch vụ, lập bảng giá và thậm chí là thiết kế các gói combo cho thấy bé có tư duy logic và khả năng quản lý tốt. Thay vì xin tiền bố mẹ, việc trẻ muốn dùng kiến thức và thời gian của mình để đổi lấy thù lao (dù là để mua đồ ăn vặt) cho thấy ý thức sớm về giá trị của lao động. Ngoài ra, để cam kết bài văn "đẳng cấp", đứa trẻ cũng phải có sự tự tin nhất định vào năng lực học tập của bản thân.
Ở chiều ngược lại, không ít phụ huynh và chuyên gia bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về tính chất của "loại hình kinh doanh" này. Việc làm bài hộ bản chất là giúp bạn đối phó với thầy cô, trực tiếp phá vỡ sự công bằng trong học tập. Nếu không được chấn chỉnh, trẻ sẽ dễ hình thành tư duy "mọi thứ đều có thể mua được bằng tiền", kể cả kiến thức và đạo đức.
Khi trường học trở thành nơi giao dịch tiền bạc dựa trên sự gian dối, ý nghĩa của việc giáo dục nhân cách sẽ bị lu mờ. Bé "khách hàng" thì lười biếng, bé "chủ tiệm" thì trục lợi từ lỗ hổng của bạn, cả hai đều đang đi sai hướng. Việc một học sinh giỏi đi làm bài thuê cũng phản ánh áp lực bài vở quá lớn khiến những bạn học yếu hơn sẵn sàng chi tiền để "mua" sự yên ổn với thầy cô và cha mẹ.
Trước đó, một phụ huynh ở Hà Nội đã khơi nguồn tranh cãi khi chia sẻ chuyện con trai lớp 6 đã biết tận dụng bài tập về nhà để... kinh doanh.
Chuyện là khi con được cô giao bài về nhà, bà mẹ vẫn thấy con chăm chỉ làm bài, còn chụp ảnh gửi bài tập khi các bạn nhắn tin hỏi đáp án. Nhưng bất ngờ sau đó, chị phát hiện ra con trai mình thực ra đang bán đáp án thu tiền. "Theo quý vị và các bạn, tôi phải xử lý thế nào", phụ huynh này thắc mắc.
Bà mẹ cũng cho biết thêm con thích kinh doanh từ bé. Từ hồi cấp 1, con đã xin mẹ mua sticker để cắt nhỏ ra bán cho các bạn trên lớp. Tuy nhiên, chị cũng nhận thấy việc cho bạn chép bài tính phí có phần không phù hợp. Vì vậy, cần được sự tư vấn để hướng dẫn con đúng cách.
Cơ hội để dạy con bài học kinh doanh
Nhiều người khuyên, trong trường hợp này, phụ huynh nên giải thích để con hiểu làm như vậy là sai quy định nhà trường, để lại nhiều hệ lụy về lâu dài và cần chấm dứt.
Hành động này cho thấy con đang vì lợi ích kinh tế của bản thân mà tạo điều kiện cho bạn khác chây lười, vi phạm kỉ luật, thiếu trung thực với thầy cô và bạn bè. Xa hơn là gián tiếp lan truyền và cổ xuý tính thiếu kỉ luật, thiếu cố gắng, không dám chịu trách nhiệm, thành tích ảo, dễ bị ảo tưởng bản thân, không đối diện được với thực tế, tạo nên tính bất chấp kỉ luật để đạt lợi ích, mất đi sự trong sáng của tình bạn lứa tuổi học trò,…
Câu chuyện này là cơ hội để phụ huynh có bài học dạy con: Đó là có khả năng kinh doanh là tốt nhưng cần chọn lựa mặt hàng để kinh doanh, không buôn bán những sản phẩm, dịch vụ trái quy định của pháp luật (ở trường hợp này là trái nội quy của nhà trường).
Phụ huynh cũng có thể khuyến khích con mở lớp học nhóm với các bạn, vừa hướng dẫn các bạn cách làm bài - như vậy là giúp bạn; bên cạnh đó vẫn thu phí gọi là phí bánh kẹo nước uống bồi dưỡng cho "thầy giáo". Đây là một hình thức làm gia sư giúp con vừa củng cố kiến thức vừa gắn kết quan hệ bạn bè.
Hiểu Đan
