Một cuộc trò chuyện trên mạng xã hội có thể diễn ra hoàn toàn bình thường, nhưng người dùng vẫn có nguy cơ mất tiền nếu tài khoản bị đối tượng xấu âm thầm kiểm soát.
Sau khi theo dõi nội dung trao đổi, đối tượng có thể giả danh một trong các bên, đưa ra thông tin thanh toán mới và khiến người còn lại chuyển tiền vào tài khoản của kẻ lừa đảo.
Thủ đoạn này được ví như một “kẻ đứng giữa”: Đối tượng không nhất thiết phải trực tiếp tạo ra một cuộc trò chuyện giả mà lợi dụng chính cuộc trao đổi thật giữa các bên để can thiệp, đánh tráo thông tin và chuyển hướng dòng tiền.
Theo Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Phú Thọ, để thực hiện thủ đoạn trên, các đối tượng thường bắt đầu bằng việc tìm cách chiếm quyền truy cập tài khoản mạng xã hội của nạn nhân.
Đối tượng có thể sử dụng nhiều hình thức tấn công phi kỹ thuật như giả danh người quen, quản trị viên nhóm, nhân viên hỗ trợ hoặc đại diện các dịch vụ trực tuyến để dụ người dùng truy cập đường link, quét mã QR hoặc cung cấp thông tin xác thực.
Khi có được quyền truy cập, đối tượng có thể âm thầm theo dõi tài khoản mà không khiến chủ tài khoản nhận ra ngay. Chúng tìm hiểu các mối quan hệ, nội dung trao đổi, cách thức giao tiếp cũng như thời điểm các bên phát sinh giao dịch.
Từ những thông tin này, đối tượng có thể nắm được ai đang giao dịch với ai, số tiền dự kiến chuyển và phương thức thanh toán được thống nhất. Đây là thời điểm chúng can thiệp để đánh tráo thông tin.
Chẳng hạn, khi các bên đang chuẩn bị thanh toán, đối tượng có thể giả danh một trong những người tham gia cuộc trò chuyện và thông báo thay đổi tài khoản nhận tiền, yêu cầu sử dụng phương thức thanh toán khác hoặc đưa ra lý do tài khoản cũ gặp sự cố.
Do yêu cầu được đưa ra ngay trong cuộc trò chuyện thật và phù hợp với nội dung trao đổi trước đó, người nhận có thể không phát hiện bất thường. Nếu không xác minh lại, họ có thể chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản do kẻ lừa đảo cung cấp.
Điểm đáng chú ý của thủ đoạn này là đối tượng không nhất thiết phải dựng lên toàn bộ một kịch bản lừa đảo mới. Chúng lợi dụng chính thông tin có được từ cuộc trao đổi thật để can thiệp vào một khâu quan trọng của giao dịch, khiến nạn nhân khó nhận biết hơn.
Không chỉ gây thiệt hại về tài sản, việc một tài khoản mạng xã hội bị xâm nhập còn có thể kéo theo nguy cơ lộ lọt nhiều thông tin khác. Các đối tượng có thể tiếp cận thông tin cá nhân, người thân, đồng nghiệp, khách hàng, đối tác và lịch sử trao đổi của nạn nhân.
Từ một tài khoản bị kiểm soát, chúng tiếp tục giả danh chủ tài khoản để liên hệ với những người trong danh bạ, lợi dụng các mối quan hệ có sẵn nhằm thực hiện những hành vi lừa đảo khác.
Để hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân, Công an tỉnh Phú Thọ khuyến cáo người dân không thực hiện giao dịch tài chính chỉ dựa trên yêu cầu qua tin nhắn mạng xã hội.
Đặc biệt, khi nhận được thông báo thay đổi tài khoản nhận tiền, người dân cần chủ động xác minh lại thông tin thông qua một kênh liên lạc độc lập và đáng tin cậy. Không nên tiếp tục giao dịch chỉ vì yêu cầu được gửi từ chính tài khoản mà mình vẫn thường xuyên liên hệ.
Người dùng cũng cần tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin xác thực hoặc quyền truy cập tài khoản cho người khác. Các đường link, mã QR và tệp tin không rõ nguồn gốc cũng cần được kiểm tra kỹ trước khi truy cập hoặc sử dụng.
Bên cạnh đó, người dân nên thường xuyên kiểm tra thiết bị và các phiên đăng nhập trên tài khoản mạng xã hội, kích hoạt xác thực nhiều lớp và chủ động đăng xuất những phiên đăng nhập bất thường.
Cơ quan Công an cũng lưu ý người dân không nên chỉ dựa vào giọng nói hoặc hình ảnh qua cuộc gọi để xác thực danh tính. Công nghệ giả mạo ngày càng tinh vi khiến việc nghe giọng nói hoặc nhìn hình ảnh không còn là căn cứ đủ để xác định chắc chắn người đang trao đổi là chính chủ.
Trong trường hợp phát hiện tài khoản có dấu hiệu bị xâm nhập hoặc nghi ngờ đã chuyển tiền cho đối tượng lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để được hỗ trợ xử lý giao dịch.
Đồng thời, cần lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, thông tin tài khoản nhận tiền và các dữ liệu liên quan để phục vụ việc xác minh. Việc trình báo ngay cơ quan Công an nơi gần nhất cũng giúp cơ quan chức năng có thêm thông tin để kịp thời xử lý vụ việc.
Theo Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Phú Thọ
Huỳnh Duy
