Có một giai đoạn, tôi tin rằng mình đang “sống tối giản” một cách rất nghiêm túc. Tôi hạn chế mua sắm, tự nhủ phải dùng hết những gì đang có, tránh xa những món đồ xa xỉ. Mỗi lần từ chối một món đồ mới, tôi thấy mình đang tiến gần hơn tới việc tiết kiệm tiền và sống có ý thức hơn. Nhưng chỉ sau vài tháng, nhìn lại tủ đồ, góc phòng và cả tài khoản ngân hàng, tôi nhận ra: Mình đang sống tối giản nửa mùa, chẳng tiết kiệm hơn được mấy!
1. Mua đồ rẻ để “đỡ tốn” nhưng lại tốn hơn
Tôi từng nghĩ là đã sống tối giản thì không cần đồ đắt. Thế là tôi chọn những món rẻ nhất có thể, miễn là “có cái để dùng”. Một đôi giày rẻ, một chiếc áo giảm giá, một cái balo không thương hiệu. Nhưng vấn đề là những món đồ này nhanh hỏng, nhanh cũ, nhanh mất form. Tôi phải thay mới liên tục.
Tính ra sau vài lần mua đi mua lại, số tiền bỏ ra còn nhiều hơn nếu tôi đầu tư một món chất lượng ngay từ đầu. Tối giản không phải là chọn cái rẻ nhất, mà là chọn cái dùng được lâu nhất, điều này tôi nhận ra khá muộn.
2. Giữ đồ cũ vì “chưa đến lúc bỏ”
Một trong những hiểu lầm lớn nhất của tôi là: tối giản không đồng nghĩa với vứt bỏ, nên cứ giữ lại đã. Tôi giữ những chiếc áo không còn mặc, những món đồ “biết đâu sau này cần”, những thứ đã lâu không đụng tới nhưng vẫn tiếc. Kết quả là không gian sống chẳng gọn gàng hơn bao nhiêu, thậm chí còn chật chội theo cách rất âm thầm.
Tôi mất thời gian tìm đồ, mất năng lượng dọn dẹp, và đôi khi còn quên luôn mình đang có gì. Tối giản nửa mùa khiến tôi sống giữa một đống “có mà như không”.
3. Ngại mua đồ cần thiết
Vì ám ảnh “cắt giảm”, tôi bắt đầu trì hoãn việc mua những thứ thực sự cần. Một chiếc ghế làm việc thoải mái, một chiếc đèn đủ sáng, hay đơn giản là một bộ chăn ga mới.
Tôi tự nhủ: “Cái cũ vẫn dùng được mà”. Nhưng “dùng được” không có nghĩa là “dùng tốt”. Việc cố gắng tiết kiệm ở những chỗ không nên tiết kiệm khiến chất lượng sống giảm đi rõ rệt. Tôi làm việc kém tập trung hơn, ngủ không ngon, và lúc nào cũng trong trạng thái hơi khó chịu. Cuối cùng, tôi vẫn phải mua - chỉ là muộn hơn và tốn thêm chi phí “chịu đựng”.
4. Tối giản hình thức, phức tạp bên trong
Bề ngoài, tôi có vẻ ít đồ hơn. Nhưng bên trong, mọi thứ lại rối rắm theo cách khác. Tôi có ít quần áo nhưng không cái nào thật sự phù hợp, nên mỗi lần ra ngoài lại mất thời gian chọn lựa. Tôi có ít vật dụng nhưng lại thiếu những món “đúng chức năng”, nên phải xoay sở, thay thế tạm bợ.
Tối giản đúng cách là để mọi thứ trở nên đơn giản hơn, còn tôi thì ngược lại: ít hơn nhưng phiền hơn.
5. Tự đặt ra quy tắc rồi tự làm khổ mình
Có lúc tôi đặt ra những quy tắc rất cứng nhắc: không mua thêm đồ trong 3 tháng, không chi tiền cho những thứ “không cần thiết”, không nâng cấp bất cứ thứ gì. Nghe thì có vẻ kỷ luật, nhưng thực tế lại khiến tôi căng thẳng. Tôi bắt đầu suy nghĩ quá nhiều trước mỗi quyết định mua sắm, thậm chí cảm thấy tội lỗi khi chi tiền cho bản thân. Tối giản đáng lẽ phải giúp nhẹ đầu hơn, nhưng kiểu tối giản nửa mùa của tôi lại khiến mọi thứ nặng nề hơn.
6. Tiêu tiền kiểu vòng vo
Sau một thời gian, tôi nhận ra mình vẫn tiêu tiền nhưng là tiêu theo cách vòng vo hơn. Tôi mua rẻ rồi thay mới, giữ đồ cũ rồi lại mua thêm vì không dùng được, trì hoãn rồi cuối cùng vẫn phải chi. Nếu tính tổng, số tiền không hề ít hơn, chỉ là bị chia nhỏ ra nên không nhận ra ngay. Tối giản nửa mùa không giúp tiết kiệm, nó chỉ khiến việc tiêu tiền trở nên kém hiệu quả hơn.
Sau tất cả, điều tôi học được là: tối giản không nằm ở số lượng đồ ít hay nhiều, mà ở cách mình lựa chọn và sử dụng chúng. Đó là việc hiểu rõ mình cần gì, sẵn sàng bỏ đi những thứ không còn giá trị, và đầu tư vào những thứ thật sự phục vụ cuộc sống lâu dài. Khi bỏ được tư duy “càng ít càng tốt” và thay bằng “đúng và đủ là tốt”, tôi mới bắt đầu thấy nhẹ nhõm hơn, cả trong không gian sống lẫn trong cách tiêu tiền.
Sống tối giản nếu làm nửa vời, không những không giúp tiết kiệm mà còn âm thầm khiến mình tốn kém hơn. Và đôi khi, cái đắt nhất không phải là món đồ đã mua, mà là những lựa chọn sai lặp đi lặp lại mà mình không nhận ra.
Ngọc Linh
