Khối FDI muốn thành đối tác khăng khít của Việt Nam
Ngày 7/8, Cục thông tin và Truyền thông Chính phủ tổ chức Tọa đàm "Nghị quyết 10: Phát triển hệ sinh thái FDI chất lượng cao".
Chia sẻ tại sự kiện, ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam nhận định ở thời điểm này, rất nhiều công ty đầu tư trực tiếp nước ngoài và các tập đoàn đa quốc gia đều hướng tới Việt Nam, không chỉ vì những lợi ích ngắn hạn như tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng hay một thị trường tiềm năng với quy mô hàng trăm triệu dân.
Mặt khác, bản thân Chính phủ Việt Nam qua từng thời kỳ cũng có những mục tiêu ưu tiên khác nhau; chẳng hạn như ở giai đoạn đầu, mục tiêu trọng tâm là giải quyết việc làm, gia tăng nguồn thu ngân sách từ thuế. Ông cho rằng giai đoạn thu hút đầu tư ban đầu đó hiện nay đã qua. Giai đoạn phát triển tiếp theo sẽ gắn liền với những cam kết đầu tư mang tính dài hạn, bền vững và bao trùm hơn.
Dưới góc độ là một doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã hiện diện tại Việt Nam trong 30 năm qua, lãnh đạo Nestlé nhận định những định hướng đổi mới từ Nghị quyết số 10-NQ/TW là tinh thần chia sẻ trách nhiệm và tăng cường mối quan hệ hợp tác đối tác bình đẳng, chặt chẽ.
“Trong quá khứ, khi hợp tác với nhiều nhà cung ứng và đối tác khác nhau, việc phân định trách nhiệm đôi khi chưa thực sự rõ ràng; chẳng hạn như việc nâng cao năng lực, kỹ năng và đào tạo cho người nông dân sẽ do doanh nghiệp hay Chính phủ đảm nhiệm chính. Tôi cho rằng thời kỳ thiếu rõ ràng đó nay đã đi qua. Hiện tại, vai trò và trách nhiệm của mỗi bên đã được xác định cụ thể hơn nhiều”, ông nói.
Ông cho rằng tín hiệu quan trọng đầu tiên mà Nghị quyết số 10-NQ/TW gửi đến cộng đồng doanh nghiệp đầu tư nước ngoài là: Các nhà đầu tư không nên đến Việt Nam nếu chỉ nhằm tìm kiếm những lợi ích ngắn hạn; ngược lại, Việt Nam luôn rộng mở chào đón các nhà đầu tư đến để hợp tác, đồng hành, cùng tạo ra sức mạnh cộng hưởng và xây dựng các giá trị bền vững trong dài hạn.
Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam cho biết, hiện Việt Nam thường sử dụng cụm từ "nhà đầu tư nước ngoài", tạo cảm giác về một chủ thể từ bên ngoài vào Việt Nam thực hiện một hoạt động nhất định rồi sẽ rút lui.
Do đó, thay vì cách gọi này, ông đề xuất nên chuyển sang sử dụng các thuật ngữ như "đối tác FDI", "đối tác đầu tư" hoặc "đối tác đầu tư trực tiếp nước ngoài".
Ông cho rằng việc chuyển đổi tư duy từ "nhà đầu tư" sang "đối tác đầu tư" là rất cần thiết. Khi xác lập mối quan hệ đối tác, điều đó tương tự như việc các bên cùng ký kết một giao ước hay một hợp đồng chính thức, trong đó xác định rõ ràng quyền hạn, trách nhiệm và vai trò của từng chủ thể.
Sự chuyển dịch trong thuật ngữ và phương thức tiếp cận này đóng vai trò như một cam kết chiến lược. Nhờ đó, cộng đồng nhà đầu tư sẽ gia tăng niềm tin và sự tự tin khi đến Việt Nam đầu tư dài hạn, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển giao kiến thức, công nghệ, cũng như nâng cao năng lực quản trị.
“Chúng tôi cũng kỳ vọng Chính phủ Việt Nam tiếp tục có những hành động quyết liệt, trọng tâm là tăng cường đầu tư nâng cấp hệ thống hạ tầng cơ sở; ngược lại, các nhà đầu tư nước ngoài sẽ chủ động triển khai các cam kết đầu tư cụ thể. Qua đó, hai bên sẽ trở thành những đối tác chiến lược thực sự của nhau”, ông nhấn mạnh.
Ông lấy ví dụ từ câu chuyện của Nestlé. Khi mới bắt đầu hoạt động, tập đoàn hợp tác với một đơn vị vận tải nội địa, năng lực quản trị doanh nghiệp còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, sau quá trình chia sẻ các phương pháp quản trị, kĩ thuật, đơn vị vận tải này phát triển từ 1 đầu xe lên tới 50 chiếc xe; từ chỗ chỉ làm đối tác cho Nestlé, họ đã mở rộng hợp tác kinh doanh với 5 doanh nghiệp lớn khác.
Thời kì FDI đầu tư chỉ vì ưu đãi đã qua
Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam cho biết trong một thời gian dài, Chính phủ Việt Nam và các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có lẽ đều chú trọng nhiều đến các chính sách ưu đãi.
Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là từ khi cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng, ưu đãi đầu tư không còn là yếu tố quyết định duy nhất. Các ưu đãi chỉ đóng vai trò như yếu tố gia tăng bổ trợ, chứ không phải là lý do cốt lõi hay dài hạn để các tập đoàn đa quốc gia lựa chọn Việt Nam làm điểm đến đầu tư.
Đối với các tập đoàn toàn cầu như Nestlé, khi duy trì và mở rộng quy mô hoạt động, điều đầu tiên giữ vai trò quyết định là toàn bộ khuôn khổ chính sách của Chính phủ tại quốc gia đó cần bảo đảm tính minh bạch và có thể dự báo được.
“Chúng tôi hiểu rằng sự điều chỉnh chính sách là điều luôn xảy ra trong quá trình phát triển, nhưng các thay đổi đó cần nằm trong lộ trình có thể dự báo trước. Điều các nhà đầu tư e ngại nhất chính là sự thiếu chắc chắn và tính bất ổn không thể dự báo”, ông nói.
Bên cạnh đó, chất lượng của nguồn nhân lực là một trụ cột hết sức quan trọng. Ngoài ra, một hệ sinh thái phụ trợ vững mạnh, tạo tiền đề cho phép các doanh nghiệp FDI triển khai các chiến lược đầu tư dài hạn.
“Khi các tiêu chí nêu trên được đáp ứng, hoặc ít nhất khi các nhà đầu tư nhận thấy cam kết cùng nỗ lực rõ ràng của Chính phủ Việt Nam trong việc chú trọng hoàn thiện các điều kiện này dù có thể chưa đồng bộ ngay lập tức nhưng sẽ được cải thiện trong tương lai chúng tôi chắc chắn sẽ tự tin cân nhắc việc mở rộng quy mô hoạt động tại Việt Nam”, ông nhấn mạnh.
Phan Trang
