Sáng 13/8, tại diễn đàn "Đồng hành cùng Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và đổi mới sáng tạo" tổ chức ở Hà Nội, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, đưa ra quan điểm rằng chiến lược phát triển bán dẫn của Việt Nam cần xuất phát từ bài toán thị trường, thay vì chỉ tập trung vào năng lực sản xuất. Theo ông, câu hỏi cốt lõi không chỉ là làm ra con chip mà còn là sản phẩm đó bán được cho ai, ở thị trường nào, và Việt Nam giữ lại được bao nhiêu giá trị trong chuỗi cung ứng.
Diễn đàn có sự tham dự của ông Nguyễn Chí Dũng, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, cùng đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam và nhiều viện, trường, doanh nghiệp công nghệ. Nội dung thảo luận xoay quanh các ưu tiên của Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn, AI và đổi mới sáng tạo, cùng nhu cầu về thiết bị đo lường, phân tích vật liệu và mô hình phòng thí nghiệm dùng chung. Trong khuôn khổ sự kiện, NIC và Thermo Fisher Scientific, tập đoàn công nghệ trong lĩnh vực khoa học sự sống, đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Chí Dũng chia sẻ định hướng về các mục tiêu chiến lược của Việt Nam trong lĩnh vực bán dẫn, AI và đổi mới sáng tạo, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các tập đoàn công nghệ lớn trong việc giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Ông cũng đề nghị NIC và Thermo Fisher Scientific tiếp tục cụ thể hóa hợp tác, kết nối nguồn lực và công nghệ quốc tế nhằm phát triển hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm dùng chung, hỗ trợ doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các cơ sở đào tạo trong nước.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Khoa cho rằng mỗi công đoạn trong chuỗi bán dẫn, từ thiết kế, kiểm thử, đo lường cho đến đào tạo nhân lực, đều có thị trường và tập khách hàng riêng. Ông cho biết thị trường toàn cầu mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế, trong khi thị trường trong nước với hơn 100 triệu dân, cùng sự phát triển của trung tâm dữ liệu, thiết bị điện tử, IoT và các công nghệ chiến lược khác, cũng đang tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với các sản phẩm và dịch vụ bán dẫn.
Ông nhấn mạnh rằng không một doanh nghiệp nào có thể đảm nhận toàn bộ chuỗi giá trị, và Việt Nam cũng không cần thiết phải làm mọi công đoạn. Điều quan trọng, theo ông, là xác định rõ công đoạn nào Việt Nam có thể làm chủ, công đoạn nào có lợi thế kinh doanh và tạo ra lợi nhuận, và công đoạn nào cần hợp tác với các đối tác lớn trên thế giới.
Ở cấp độ doanh nghiệp, FPT theo đuổi định hướng "Thị trường - Sản phẩm - Công nghệ - Hạ tầng - Con người". Ông Khoa cho biết tập đoàn lựa chọn chip nguồn làm sản phẩm khởi đầu vì đây là linh kiện cần thiết trong nhiều thiết bị điện tử và phù hợp với năng lực hiện có của FPT. Đối với các công nghệ ở trình độ cao hơn, doanh nghiệp tập trung vào nghiên cứu và đào tạo nhằm chuẩn bị năng lực cho dài hạn.
Một nội dung đáng chú ý khác trong phát biểu của đại diện FPT là vấn đề hạ tầng dùng chung. Theo ông Khoa, các thiết bị phục vụ nghiên cứu, đo lường và kiểm thử bán dẫn đòi hỏi mức đầu tư lớn, trong khi công nghệ thay đổi nhanh và chi phí vận hành cao, nên việc đầu tư dàn trải là không hợp lý. FPT đề xuất xây dựng một mạng lưới hạ tầng bán dẫn dùng chung ở quy mô quốc gia, kết nối với năng lực của NIC để doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đối tác cùng khai thác.
Tập đoàn cũng đề xuất với NIC và Thermo Fisher khả năng cùng đầu tư các phòng thí nghiệm dùng chung, tập trung vào kiểm soát và phân tích lỗi, đánh giá sản phẩm và chip mới, cùng kỹ thuật ngược nhằm phân tích cấu trúc và chức năng của chip hoặc sản phẩm để hiểu cách hoạt động, đồng thời kiểm tra các yếu tố kỹ thuật, an toàn và an ninh.
Về hiệu quả của mô hình phòng thí nghiệm dùng chung, ông Khoa cho rằng cần đo lường bằng số lượng doanh nghiệp sử dụng, số dự án được triển khai, số sản phẩm được tạo ra, và đặc biệt là số sản phẩm có thể thương mại hóa và tạo ra doanh thu. Xa hơn, FPT kỳ vọng năng lực thử nghiệm và đánh giá tại Việt Nam có thể đạt tiêu chuẩn quốc tế, qua đó vừa phục vụ doanh nghiệp trong nước vừa cung cấp dịch vụ cho các khách hàng quốc tế đặt hàng thử nghiệm tại Việt Nam.
Bán dẫn hiện là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược mà FPT theo đuổi. Tập đoàn đã đầu tư vào thiết kế vi mạch từ nhiều năm trước và đã cho ra mắt 8 dòng chip nguồn do đội ngũ kỹ sư Việt Nam thiết kế. Cuối tháng 12/2025, FPT xuất khẩu lô chip nguồn thương mại "Make in Vietnam" đầu tiên sang Nhật Bản, thông qua đối tác phân phối Restar.
Đây được xem là dấu mốc quan trọng khi lần đầu tiên một doanh nghiệp Việt Nam đưa chip thương mại vào thị trường Nhật Bản, nơi có yêu cầu khắt khe về chất lượng, độ tin cậy và tiêu chuẩn chuỗi cung ứng xanh. Thỏa thuận giữa FPT và Restar đặt mục tiêu phân phối 10 triệu chip do FPT thiết kế và sản xuất trong ba năm tới tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Ngày 28/1/2026, FPT công bố thành lập Nhà máy Kiểm thử và Đóng gói tiên tiến chip bán dẫn tại Bắc Ninh, đánh dấu bước mở rộng năng lực từ khâu thiết kế sang kiểm thử và đóng gói. Song song đó, tập đoàn cũng đẩy mạnh đào tạo nhân lực ngành bán dẫn ở các cấp cao đẳng, đại học và thông qua hợp tác quốc tế, hướng tới mục tiêu đào tạo 10.000 nhân sự đến năm 2030.
