Tại TP.HCM, dịch tay chân miệng đang tăng mạnh. Tuần qua, thành phố ghi nhận 1.481 ca, tăng 42% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca tích lũy từ đầu năm đến tuần 45 là 29.395 ca. Các khu vực có số ca mắc cao trên 100.000 dân gồm Côn Đảo, Nhà Bè và Bình Tân.
Tại một số bệnh viện tại phía Nam như Bệnh viện Nhi Đồng I đã ghi nhận những trường hợp mắc tay chân miệng nặng vào nhập viện tăng, có biến chứng.
Trong khi đó, theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, trong tuần vừa qua, thành phố ghi nhận 116 trường hợp mắc tay chân miệng tại 61 phường, xã. Cộng dồn từ đầu năm 2025, toàn thành phố đã ghi nhận 5.693 trường hợp, tăng 2.368 ca so với cùng kỳ năm 2024.
Báo cáo của hệ thống giám sát cũng đã ghi nhận sự gia tăng cục bộ các trường hợp mắc cúm mùa, bệnh do vi rút RSV, bệnh tay chân miệng tại một số địa phương, trong đó có nhiều ca nhập viện điều trị tại các bệnh viện tuyến cuối, nhất là khu vực miền Bắc (Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương…).
Số ca mắc tay chân miệng tăng có phải điều bất thường?
Dù đã bước sang những tháng cuối năm 2025 nhưng số ca mắc tay chân miệng không hề có chiều hướng giảm. Nhiều người lo ngại diễn biến dịch năm nay sẽ có những diễn biến bất thường. Tuy nhiên, bác sĩ Trương Hữu Khanh, Chuyên gia truyền nhiễm cho biết: “Số ca mắc tay chân miệng tăng là điều dễ hiễu và rất bình thường vì hiện nay vẫn đang là giai đoạn phát triển của dịch. Thông thường dịch tay chân miệng sẽ kéo dài từ tháng 9 – tháng 12 và từ tháng 3 – tháng 5”.
Trẻ dưới 3 tuổi là nhóm có nguy cơ mắc tay chân miệng cao nhất, nhưng tất cả các lứa tuổi đều có thể mắc bệnh. Hiện nay, tay chân miệng chưa có thuốc đặc trị, chỉ có thuốc hỗ trợ khi có biến chứng, giúp trẻ vượt qua giai đoạn nặng. Tỷ lệ tử vong do bệnh đã giảm nhiều so với 5–10 năm trước. Nếu phát hiện sớm, đa số trẻ đều có thể hồi phục hoàn toàn.
Dấu hiệu điển hình của bệnh tay chân miệng gồm nổi các bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông, gối và miệng. Một số trẻ chỉ nổi bóng nước mà không bị loét miệng, ngược lại có trẻ chỉ bị loét miệng mà không xuất hiện bóng nước.
Trẻ mắc tay chân miệng nặng có các dấu hiệu như sốt cao khó hạ (trên 39°C), sốt kéo dài trên 2 ngày, nôn ói.
Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, biến chứng của bệnh tay chân miệng có thể ảnh hưởng thần kinh trung ương, thần kinh thực vật hoặc tim mạch – tuần hoàn. Trẻ nhỏ có nguy cơ biến chứng cao hơn, vì vậy, việc phát hiện sớm là quan trọng. Dấu hiệu cảnh báo trẻ gặp biến chứng của tay chân miệng gồm trẻ giật mình, chới với, run chi, yếu tay chân, thở mệt,... Khi thấy trẻ có những dấu hiệu này, cha mẹ cần đưa con đến bệnh viện thăm khám ngay.
Cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng
Bác sĩ Trương Hữu Khanh khẳng định: “Cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng hiệu quả là rửa tay và cách ly trẻ bệnh”.
Cả người lớn và trẻ em đều phải rửa tay thường xuyên. Người lớn nên rửa tay trước khi chăm sóc trẻ và sau khi trở về từ những khu vực có dịch. Trẻ em cần rửa tay trước khi vào lớp, sau khi ra khỏi lớp, và trước khi vào nhà. Đây là biện pháp hiệu quả để cắt nguồn lây từ khu vực này sang khu vực khác.
Trẻ mắc bệnh cần được phát hiện sớm và cách ly ít nhất 10 ngày. Nếu trẻ đang trong độ tuổi đi học, khi trẻ mắc bệnh, phụ huynh nên cho con ở nhà và thông báo cho giáo viên để thực hiện các biện pháp phòng ngừa tại trường, tránh lây lan. Các vật dụng trong nhà như đồ chơi, sàn nhà, tay nắm cửa cần được vệ sinh sạch bằng dung dịch sát trùng để tiêu diệt virus.
Tay chân miệng được phân loại từ cấp độ 1 đến cấp độ 4. Cấp độ 1 là nhẹ, không biến chứng, có thể điều trị tại nhà và tái khám. Từ cấp độ 2 đến 4, trẻ cần khám tại bệnh viện, đặc biệt là độ 2b, 3 và 4 là cấp độ có thể gặp biến chứng, trẻ cần được theo dõi sát để tránh nguy cơ tử vong. Trên 90% trẻ mắc bệnh thuộc cấp độ 1 và có thể theo dõi, điều trị tại nhà mà không cần thuốc đặc hiệu.
Khi chăm sóc trẻ tại nhà, bác sĩ Khanh lưu ý, trẻ không cần kiêng ăn quá mức, chỉ nên tránh đồ nóng, cay, mặn, cứng khi miệng đau. Cha mẹ nên vệ sinh vết loét trong miệng bằng nước muối sinh lý hoặc thuốc rơ miệng phù hợp, đồng thời cho trẻ uống nhiều nước. Nốt phỏng sẽ tự lành trong 7–10 ngày, không để lại sẹo nếu chăm sóc đúng cách. Ngoài ra, cha mẹ cũng có thể cho trẻ sử dụng thuốc giảm đau hoặc bôi để giảm loét miệng nếu cần thiết. Khi trẻ bị bội nhiễm, trẻ cần được chỉ định dùng kháng sinh.
Ngọc Minh
