Bộ Y tế vừa ban hành công văn yêu cầu các bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh trên toàn quốc chấn chỉnh việc thực hiện quy định về hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người, sau khi xuất hiện thông tin về các đường dây môi giới, mua bán nội tạng hoạt động trái phép.
Theo Bộ Y tế, thời gian gần đây, qua thông tin từ các cơ quan chức năng và phản ánh trên các phương tiện truyền thông, đã phát hiện một số đường dây môi giới, mua bán và chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người. Các hoạt động này được tổ chức trái phép, thậm chí kết nối qua mạng xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp, uy tín của ngành y tế và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, tính mạng người dân.
Để tăng cường quản lý nhà nước và chấn chỉnh việc thực hiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực này, Bộ Y tế yêu cầu các bệnh viện trực thuộc Bộ, Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các cơ sở khám chữa bệnh có thực hiện ghép tạng nghiêm túc thực hiện nhiều nội dung.
Trước hết, các cơ sở y tế phải tuân thủ đầy đủ quy định của: Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác cùng các văn bản pháp luật liên quan. Bộ Y tế nhấn mạnh nghiêm cấm mọi hành vi môi giới, mua bán mô và bộ phận cơ thể người dưới bất kỳ hình thức nào. Người đứng đầu cơ sở khám chữa bệnh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra vi phạm tại đơn vị.
Bên cạnh đó, các cơ sở có thực hiện ghép tạng cần rà soát, chấn chỉnh toàn bộ quy trình chuyên môn liên quan đến hiến, lấy và ghép mô, bộ phận cơ thể người. Việc tiếp nhận và thẩm định hồ sơ phải được thực hiện chặt chẽ, đặc biệt đối với trường hợp hiến tạng từ người sống.
Các bệnh viện phải xác minh rõ mối quan hệ giữa người hiến và người nhận theo đúng quy định pháp luật, đồng thời kiểm tra kỹ hồ sơ hiến – ghép để bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch. Bộ Y tế yêu cầu không thực hiện ghép tạng khi hồ sơ chưa đầy đủ hoặc có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến môi giới, mua bán trái phép.
Ngoài ra, các cơ sở y tế cần tăng cường giáo dục đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý cho đội ngũ nhân viên y tế, đặc biệt là những người trực tiếp tham gia hoạt động ghép tạng.
Đối với các địa phương, Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở khám chữa bệnh có thực hiện ghép tạng trên địa bàn. Khi phát hiện vi phạm, cần kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Song song với đó, ngành y tế cũng được yêu cầu đẩy mạnh truyền thông, vận động hiến tạng từ người chết não nhằm tăng nguồn tạng hiến hợp pháp, từng bước hạn chế việc hiến tạng từ người sống.
Bộ Y tế cũng đề nghị các cơ sở y tế chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu môi giới hoặc mua bán mô, bộ phận cơ thể người. Trong trường hợp nghi vấn, đơn vị phải kịp thời báo cáo cơ quan quản lý cấp trên để xác minh và xử lý theo quy định.
Theo danh sách kèm theo công văn, hiện cả nước có nhiều bệnh viện đủ điều kiện thực hiện ghép tạng như Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Nhi đồng 2… Ngoài ra còn có nhiều cơ sở hoạt động ngân hàng mô, tế bào gốc phục vụ cho công tác ghép tạng và điều trị.
Bộ Y tế yêu cầu các đơn vị nghiêm túc triển khai các nội dung trên. Trong quá trình thực hiện nếu có khó khăn, vướng mắc, các đơn vị cần phản ánh về Cục Quản lý Khám, chữa bệnh để được hướng dẫn và giải quyết.
Ngọc Minh
