Ít ai biết rằng, có một loại gia vị được ví như "vàng thơm" vì điều kiện sinh trưởng vô cùng khắt khe và nguồn cung khan hiếm trên toàn thế giới, nhưng lại đang phủ xanh khắp các bản làng miền núi phía Bắc Việt Nam. Đó chính là cây Hồi (Illicium verum Hook.f.), loài cây nổi tiếng với quả hồi hình ngôi sao 8 cánh cùng hương thơm nồng đượm đặc trưng.
Nhờ đặc ân của tự nhiên, Việt Nam hiện trở thành "á quân" sản xuất hoa hồi toàn cầu, mang về hàng chục triệu USD mỗi năm và mở ra một hướng đi bền vững, đưa sản vật bản địa chinh phục những thị trường khó tính nhất.
Sản vật hiếm hoi trên bản đồ thế giới
Sở dĩ vùng trồng hồi trên thế giới rất hạn hẹp là vì đặc tính sinh học khắt khe của loài cây này. Tổ chức nghiên cứu tài nguyên thực vật Đông Nam Á (PROSEA) cho biết, cây hồi chỉ phát triển tốt ở độ cao 300–700m so với mực nước biển, đòi hỏi khí hậu ôn hòa, độ ẩm ổn định và chỉ cho thu hoạch hai vụ mỗi năm.
Chính sự "kén chọn" đó khiến hoa hồi trở thành loại gia vị có giá trị thương mại đặc biệt, với giá xuất khẩu duy trì mức cao, gần 3.951 USD/tấn (khoảng 100.000 đồng cho mỗi kg).
Hồi là gia vị không thể thiếu trong tinh túy ẩm thực Việt và thế giới. Ảnh do AI thực hiện
Hiện nay, Việt Nam đang sở hữu khoảng 55.000 ha trồng hồi, cho sản lượng khoảng 22.000 tấn mỗi năm. Đứng đầu bản đồ hồi Việt Nam chính là tỉnh Lạng Sơn với diện tích lên tới 40.000 ha. Xứ Lạng vì thế được mệnh danh là "Thủ phủ hồi của Việt Nam".
Ngoài ra, cây hồi còn phân bố tại Quảng Ninh, Cao Bằng và một phần Thái Nguyên. Nhờ hàm lượng tinh dầu cao và mùi thơm đặc trưng, hoa hồi Việt Nam luôn được giới thương mại quốc tế đánh giá thuộc nhóm có giá trị cao nhất thị trường.
Công dụng của hồi trong ẩm thực và y học. Ảnh do AI thực hiện
Vùng canh tác bền vững: Chinh phục các thị trường "quý tộc" Âu, Mỹ
Nếu như trước đây, hoa hồi Việt Nam chủ yếu xuất khẩu thô sang khu vực châu Á (chiếm hơn 78% thị phần, đặc biệt là Ấn Độ), thì nay dòng chảy của "vàng thơm" đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ sang các thị trường châu Âu, châu Mỹ.
Chỉ 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã xuất khẩu 5.769 tấn hồi ra thế giới. Sản vật 8 cánh này đã mang về hơn 22,8 triệu USD kim ngạch xuất khẩu cho đất nước.
Trong đó, thị trường châu Mỹ nhập về 816 tấn hồi. Châu Âu (đứng đầu là các thị trường khó tính như Hà Lan, Đức) nhập khẩu 413 tấn hồi của Việt Nam, tăng hơn 56%.
Để bước chân vào được các thị trường "quý tộc" như Hà Lan, Đức hay Mỹ, vùng trồng hồi Việt Nam bắt buộc phải thay đổi mạnh mẽ để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe. Việc chuyển đổi từ canh tác truyền thống sang canh tác hữu cơ (organic) và bền vững chính là chìa khóa.
Các sản phẩm hồi thành phẩm phải đạt 3 kiều kiện, bao gồm:
Sản phẩm hoa hồi từ các vùng canh tác bền vững này đạt đầy đủ các chứng nhận quốc tế. Đây là "tấm vé" chinh phục thị trường các nước phương Tây. Ảnh do AI thực hiện
Triết lý "Đi ngược số đông" để làm nông nghiệp hữu cơ
Để những cánh hoa hồi vùng Đông Bắc hay những vỏ quế vùng Tây Bắc không dừng lại ở dạng xuất khẩu thô, giá rẻ bấp bênh, cần có những triết lý khác biệt của người Việt.
Vinasamex (Công ty CP Sản xuất và Xuất khẩu Quế Hồi Việt Nam) chính là doanh nghiệp tiên phong đưa "vàng thơm" Việt Nam tỏa hương khắp thế giới theo chuẩn mực cao cấp nhất: Hữu cơ (organic).
Câu chuyện bắt đầu từ những trăn trở rất thực tế khi người nông dân trồng quế, hồi thường bị ép giá, trong khi thị trường quốc tế lại có nhu cầu lớn.
Bà Nguyễn Thị Huyền – CEO Vinasamex.
Vào thời điểm thị trường nông sản còn quen với lối tư duy "buôn chuyến", xuất thô thu tiền nhanh, bà Nguyễn Thị Huyền – CEO Vinasamex đã chọn lối đi riêng đầy gai góc: Làm gia vị hữu cơ chuẩn quốc tế.
Triết lý phát triển bền vững của Vinasamex bắt nguồn từ sự thấu hiểu đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu vùng xa. Họ không chỉ thu mua, mà đồng hành cùng người trồng hồi từ việc thay đổi nhận thức, nói không với hóa chất, đến cam kết bao tiêu sản phẩm với giá cao hơn thị trường ổn định.
Khi người nông dân có cuộc sống ấm no từ rừng hồi, rừng quế, họ sẽ tự khắc gắn bó và bảo vệ báu vật của quê hương.
Hơn 2 thập kỷ phát triển đến nay, Vinasamex là thương hiệu quế, hồi cao cấp đầu tiên tại Việt Nam xây dựng, sản xuất theo chuỗi giá trị khép kín. Hiện, doanh nghiệp hợp tác hơn 2.000 hộ nông dân để trồng hồi, quế hữu cơ, góp phần cải thiện đời sống người dân ổn định.
Tham khảo: Vinasamex
Trang Ly
