Theo kinh nghiệm, ngoài phát quang bụi rậm, dọn dẹp môi trường sống, không ít người truyền tai nhau cách trồng một số loại cây có mùi đặc trưng để hạn chế rắn tiếp cận. Đáng chú ý, nhiều loại cây này không chỉ được cho là giúp “đuổi rắn” mà còn có giá trị làm thuốc trong dân gian đã được ghi nhận.
Sả - vừa gia vị quen thuộc, vừa hỗ trợ xua rắn
Sả là loại cây được nhắc đến nhiều nhất khi nói về khả năng xua đuổi rắn. Tinh dầu sả chứa citral và geraniol – những hợp chất có mùi thơm mạnh. Rắn có khứu giác nhạy cảm nên thường tránh những khu vực có mùi nồng, đặc biệt là mùi tinh dầu.
Trong thực tế, nhiều hộ gia đình trồng sả dọc hàng rào, lối đi hoặc quanh khu vực chuồng trại. Dù chưa có nghiên cứu khẳng định sả có thể đuổi rắn hoàn toàn, nhưng việc tạo ra môi trường có mùi tinh dầu đậm đặc được cho là khiến rắn ít lui tới hơn.
Không chỉ vậy, sả còn là vị thuốc quen thuộc trong y học cổ truyền. Sả có tác dụng giải cảm, hỗ trợ tiêu hóa, kháng khuẩn nhẹ và thường được dùng nấu nước xông khi cảm lạnh. Cây dễ trồng, ít sâu bệnh, phù hợp với khí hậu Việt Nam.
Nén (hành tăm) - mùi hăng cay đặc trưng
Nén, hay còn gọi là hành tăm, là cây gia vị phổ biến. Tương tự họ hành tỏi, nén chứa các hợp chất sulfur tạo mùi hăng cay rất mạnh. Chính mùi đặc trưng này được cho là khiến rắn và một số côn trùng khó chịu.
Người dân ở vùng nông thôn thường trồng nén thành từng khóm trong vườn, quanh nhà hoặc sát chân tường. Bên cạnh kinh nghiệm dân gian về việc hạn chế rắn, nén còn được sử dụng như một vị thuốc trị cảm lạnh, ho, đầy bụng và có tính kháng viêm nhẹ. Khi bị côn trùng đốt, người dân có thể giã nén tươi để đắp ngoài da.
Ưu điểm của nén là dễ trồng, ít tốn công chăm sóc và có thể thu hoạch làm gia vị quanh năm.
Cây lưỡi hổ
Cây lưỡi hổ thường được trồng làm cảnh, nhưng ở một số địa phương, người dân tin rằng hình dáng lá nhọn, cứng và mùi đặc trưng của cây khiến rắn ít bò qua. Tuy nhiên, khác với sả hay nén vốn có mùi tinh dầu rõ rệt, khả năng “đuổi rắn” của lưỡi hổ chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền miệng.
Trong y học cổ truyền, lưỡi hổ được dùng thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ giảm sưng viêm khi giã đắp ngoài da. Dù vậy, nhựa cây có thể gây kích ứng, vì thế cần thận trọng khi sử dụng.
Đuổi rắn quan trọng nhất vẫn là môi trường sống
Các chuyên gia sinh học cho rằng rắn xuất hiện quanh nhà chủ yếu vì có nguồn thức ăn như chuột, ếch, nhái và nơi trú ẩn an toàn. Vì vậy, việc trồng cây chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế các biện pháp phòng ngừa cơ bản.
Để hạn chế rắn bò vào vườn, người dân nên: Phát quang bụi rậm, cắt tỉa cây rậm rạp; Dọn sạch lá khô, gạch đá chất đống; Bịt kín các hang hốc quanh nhà; Kiểm soát chuột và các loài gặm nhấm.
Việc kết hợp giữa giữ gìn môi trường thông thoáng và trồng các loại cây có mùi đặc trưng sẽ góp phần giảm nguy cơ rắn xuất hiện. Tuy nhiên, nếu phát hiện rắn, tuyệt đối không tự ý bắt hoặc xử lý khi không có kỹ năng mà cần liên hệ lực lượng chuyên trách để đảm bảo an toàn.
Minh Khang
