Một trọng tài VAR tại World Cup 2026 vừa trở thành tâm điểm tranh cãi sau khi bị cáo buộc thực hiện cử chỉ tay mang hàm ý phân biệt chủng tộc trước trận đấu giữa Đức và Curacao. Tuy nhiên, sau cuộc điều tra khẩn cấp, FIFA quyết định không loại ông khỏi giải đấu.
Nhân vật gây tranh cãi là Shaun Evans, trọng tài người Australia đang làm nhiệm vụ trong tổ VAR tại World Cup. Sự việc xảy ra trước trận Đức thắng Curacao 7-1 tại Dallas. Khi truyền hình chuyển hình ảnh đến phòng VAR trước giờ bóng lăn, Evans xuất hiện với bàn tay phải buông xuống bên hông trong tư thế tạo thành dấu "OK", với ngón cái và ngón trỏ chạm vào nhau, ba ngón còn lại duỗi thẳng.
Cử chỉ này nhanh chóng gây bão trên mạng xã hội khi nhiều người cho rằng nó giống biểu tượng thường được một số người theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng sử dụng trong những năm gần đây. Theo các tổ chức chống phân biệt đối xử, dấu hiệu này được diễn giải là hai chữ cái "W" và "P", viết tắt của cụm từ "White Power" (Quyền lực da trắng), một thông điệp mang tính cực đoan nhưng được truyền tải theo cách kín đáo nhằm nhận diện lẫn nhau.
Tổ chức chống phân biệt chủng tộc FARE, đơn vị từng hợp tác với FIFA trong nhiều chiến dịch chống kỳ thị, đã kêu gọi cơ quan quản lý bóng đá thế giới loại Evans khỏi World Cup. Tuy nhiên, sau khi xem xét vụ việc, FIFA kết luận không có bằng chứng cho thấy vị trọng tài người Australia cố tình thực hiện cử chỉ mang thông điệp chính trị hay tư tưởng cực đoan.
Trong tuyên bố chính thức, Evans phủ nhận mọi cáo buộc: "Tôi muốn làm rõ rằng mình không cố ý thực hiện bất kỳ cử chỉ hay biểu tượng nào nhằm truyền tải một thông điệp, sự liên kết, trò đùa hay niềm tin dưới bất kỳ hình thức nào".
Trọng tài 38 tuổi cho biết ông hoàn toàn không nhận ra mình đã thực hiện động tác đó vào thời điểm máy quay ghi hình: "Lời giải thích duy nhất tôi có thể đưa ra là đó là một cử động giật cơ vô thức, theo phản xạ tiềm thức, và bản thân tôi không hề nhận ra mình đã làm điều đó vào thời điểm ấy".
Evans cũng cho biết các đoạn ghi hình sau đó cho thấy ông lặp lại động tác tương tự nhiều lần trong trận đấu khi đang cầm bút giữa các ngón tay. Ông thừa nhận hiểu vì sao hình ảnh của mình gây tranh cãi, nhưng khẳng định việc gán cho ông những quan điểm cực đoan là hoàn toàn sai lệch.
"Những gì được lan truyền sau vụ việc hoàn toàn không phản ánh con người tôi. Tôi hiểu cách cử chỉ đó đã bị diễn giải và tôi lấy làm tiếc về điều đó. Tuy nhiên, tôi muốn khẳng định rõ ràng rằng tôi không hề cố ý hay chủ đích thực hiện biểu tượng như những gì đang bị cáo buộc".
Evans cũng nhấn mạnh rằng được tham dự World Cup là niềm tự hào lớn nhất trong sự nghiệp trọng tài của mình: "Điều hành tại World Cup là vinh dự lớn nhất trong sự nghiệp của tôi và tôi mong tiếp tục hỗ trợ các đồng nghiệp trong phần còn lại của giải đấu".
Trước khi FIFA đưa ra kết luận, FARE từng chỉ trích gay gắt vụ việc và cho rằng thật khó tin khi một thành viên tổ VAR lại thực hiện cử chỉ gây tranh cãi đúng vào thời điểm biết rõ máy quay đang hướng về mình. Tổ chức này cho rằng những biểu tượng bị liên hệ với tư tưởng phân biệt chủng tộc không nên xuất hiện tại một sự kiện thể thao toàn cầu như World Cup, đồng thời kêu gọi FIFA có biện pháp mạnh tay hơn.
Dù vậy, cơ quan quản lý bóng đá thế giới cuối cùng vẫn đứng về phía Evans. Người phát ngôn FIFA cho biết: "Ủy ban Kỷ luật độc lập của FIFA xác nhận rằng sau khi xem xét vụ việc liên quan đến trợ lý VAR Shaun Evans, họ không tìm thấy bất kỳ bằng chứng nào về hành vi vi phạm Bộ quy tắc kỷ luật".
Ủy ban cũng đã ghi nhận tuyên bố của ông Evans: Với quyết định này, Shaun Evans sẽ tiếp tục làm nhiệm vụ tại World Cup 2026, nhưng tranh cãi xung quanh hình ảnh của ông nhiều khả năng vẫn chưa dừng lại trong thời gian tới".
Tú Tú.
