Trọng tài người Somalia Omar Abdulkadir Artan, người từng được ca ngợi là "trọng tài xuất sắc nhất châu Phi", đã nhận được sự chào đón như một người hùng khi trở về quê nhà sau vụ việc gây tranh cãi khiến ông lỡ hẹn với World Cup 2026.
Artan, 34 tuổi, đã bị loại khỏi danh sách trọng tài tham dự World Cup sau khi nhà chức trách Mỹ từ chối cho phép ông nhập cảnh tại sân bay quốc tế Miami. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump sau đó tuyên bố vị trọng tài này bị từ chối nhập cảnh vì những lo ngại liên quan đến khủng bố, tạo nên làn sóng tranh cãi lớn trên toàn thế giới và kéo theo nhiều sự ủng hộ dành cho Artan.
Bản thân vị trọng tài người Somalia cũng thừa nhận ông vô cùng đau đớn trước quyết định này. Ông cho biết giấc mơ lớn nhất đời mình là được cầm còi tại một kỳ World Cup đã tan vỡ chỉ trong vài giờ đồng hồ.
Sau khi bị buộc rời Mỹ, Artan được đưa lên chuyến bay sang Thổ Nhĩ Kỳ trước khi trở về Somalia. Tuy nhiên, những gì chờ đợi ông tại quê nhà hoàn toàn trái ngược với trải nghiệm ở sân bay Miami.
Khi đặt chân xuống sân bay ở Somalia, Artan nhận được sự chào đón nồng nhiệt từ người dân, quan chức và những người ủng hộ. Các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy vị trọng tài bước xuống máy bay trong tiếng reo hò của đám đông.
Ông liên tục bắt tay những người có mặt, mỉm cười và được nhiều người vây quanh chúc mừng. Sau đó, Artan còn chụp ảnh cùng quốc kỳ Somalia như một biểu tượng của niềm tự hào dân tộc và sự kiên cường trước biến cố. Trong một trận đấu tại Somalia mới đây, nhiều cổ động viên còn mang theo ảnh của Artan tới sân vận động để bày tỏ sự ủng hộ đối với ông.
Chia sẻ với New York Times, Artan khẳng định ông vẫn không thể hiểu lý do khiến mình bị từ chối nhập cảnh. "Tôi rất thất vọng. Tôi có đầy đủ giấy tờ. Tôi có visa hợp lệ".
Theo lời kể của vị trọng tài 34 tuổi, ông đã xuất trình cho lực lượng biên phòng Mỹ các giấy tờ do FIFA cấp cùng nhiều hình ảnh chứng minh sự nghiệp trọng tài chuyên nghiệp của mình. Artan cũng cho biết các nhân viên an ninh Mỹ đã tìm kiếm thông tin về ông trên internet trong quá trình kiểm tra. Trước đó, ông vừa được Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) bầu chọn là Trọng tài xuất sắc nhất châu Phi năm 2025.
Theo Artan, ông đã trải qua cuộc thẩm vấn kéo dài tới 11 giờ đồng hồ tại sân bay Miami. Sau đó, ông tiếp tục bị đưa vào khu vực giam giữ riêng trong nhiều giờ trước khi bị áp giải lên chuyến bay quay trở lại Istanbul. Điều khiến ông thất vọng hơn cả là trong suốt quá trình đó, nhà chức trách Mỹ không giải thích cụ thể nguyên nhân từ chối nhập cảnh. "Tôi chỉ là một trọng tài đang cố gắng thực hiện giấc mơ của mình, giấc mơ lớn nhất cuộc đời tôi, được đến World Cup".
Sau khi vụ việc bùng nổ trên truyền thông quốc tế, chính quyền Trump đã đưa ra tuyên bố chính thức. Một quan chức Mỹ cho biết trong quá trình kiểm tra bổ sung, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đã phát hiện những "thông tin bất lợi", bao gồm việc Artan bị cho là có liên hệ với các cá nhân bị nghi ngờ là thành viên của các tổ chức khủng bố.
Theo phía Mỹ, những thông tin này khiến ông không đủ điều kiện nhập cảnh theo Đạo luật Nhập cư và Quốc tịch của Hoa Kỳ. Quan chức này nhấn mạnh: "Chính quyền Tổng thống Trump sẽ không cho phép bất kỳ mối đe dọa an ninh nào được đặt chân vào đất nước chúng tôi". Tuy nhiên, phía Mỹ không công bố công khai bất kỳ bằng chứng cụ thể nào liên quan đến những nghi vấn nói trên.
Điều đáng chú ý là FIFA trước đó từng xác nhận mọi vấn đề liên quan đến visa của Artan đã được giải quyết. Tổ chức này thậm chí từng khẳng định ông đủ điều kiện tham gia World Cup 2026. Tuy nhiên sau quyết định từ phía Mỹ, FIFA buộc phải xác nhận Artan sẽ không thể tham gia tập huấn cũng như điều hành các trận đấu tại giải. FIFA cho biết họ không có thẩm quyền can thiệp vào các quyết định nhập cư của quốc gia chủ nhà.
Đây không phải trường hợp duy nhất bị từ chối nhập cảnh liên quan đến World Cup 2026. Mỹ cũng đã từ chối cấp visa cho một số thành viên trong ban huấn luyện tuyển Iran. Tuần trước, tiền đạo tuyển Iraq Aymen Hussein cũng bị giữ lại và thẩm vấn gần 7 giờ đồng hồ trước khi được phép nhập cảnh.
Tất cả những sự việc này đang khiến chính sách nhập cư của Mỹ trở thành một trong những chủ đề nóng nhất bên lề World Cup 2026, ngay trước thời điểm giải đấu chính thức khai mạc.
Tú Tú.
