Mới đây, một đoạn video ghi lại vụ xô xát tại một khu vui chơi trẻ em trong nhà ở Hong Kong (Trung Quốc) bất ngờ được chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội. Sự việc bắt đầu khi 2 đứa trẻ 5 tuổi, một bé trai và một bé gái, tranh nhau một quả bóng rổ.
Hai đứa trẻ giằng co qua lại, nhưng không xảy ra xô xát nghiêm trọng. Tuy nhiên, thay vì để các em tự giải quyết hoặc can thiệp để tách hai đứa trẻ ra, người lớn đi cùng lại xảy ra mâu thuẫn và sự việc nhanh chóng vượt khỏi chuyện tranh đồ chơi ban đầu.
Theo nội dung được chia sẻ, mẹ của bé gái đã tát bà của bé trai. Khi hai người mẹ tiếp tục tranh cãi, bà của bé trai quay sang xô đẩy rồi tát bé gái. Những người lớn sau đó tiếp tục giằng co, thậm chí dùng ô để đánh nhau, khiến vụ việc trở nên nghiêm trọng.
Cảnh sát sau đó có mặt và đưa 3 người lớn liên quan về đồn. Bé gái được đưa đến bệnh viện vì vùng má bị sưng đỏ. Trong khi đó, mẹ của bé trai được cho là đã bị công ty tạm đình chỉ công việc.
Một vụ tranh giành đồ chơi giữa hai đứa trẻ 5 tuổi vì thế đã chuyển thành xô xát giữa người lớn, kéo theo những hậu quả mà có lẽ không ai nghĩ tới khi sự việc mới bắt đầu.
Trẻ tranh đồ chơi là một phần của quá trình học cách giao tiếp
Trẻ từ 2-7 tuổi thường có xu hướng nhìn nhận thế giới chủ yếu từ góc nhìn của bản thân. Điều đó không có nghĩa trẻ ích kỷ mà đơn giản là các em vẫn đang học cách nhận biết rằng người khác cũng có suy nghĩ, mong muốn và nhu cầu riêng. Với tâm lý này, việc hai đứa trẻ 5 tuổi cùng muốn chơi một quả bóng như trong vụ việc không nhất thiết là vấn đề về tính cách hay đạo đức. Đó có thể chỉ là một tình huống rất bình thường trong quá trình trẻ học cách tương tác với những người xung quanh.
Qua những lần tranh giành, thương lượng, nhường nhịn hay thỏa hiệp, trẻ dần học được cách giải quyết bất đồng và hiểu rằng không phải lúc nào mình cũng có thể có được thứ mình muốn.
Nhưng khi người lớn lập tức lao vào giải quyết thay, rõ ràng, cơ hội để trẻ tự xử lý tình huống cũng biến mất. Mỗi lần cha mẹ đứng ra "đòi lại công bằng" cho con, trẻ lại ít có thêm một lần tự thương lượng, tự nhường nhịn hoặc tìm cách giải quyết vấn đề. Nếu điều này lặp lại thường xuyên, trẻ có thể hình thành thói quen chờ người lớn đứng ra xử lý mỗi khi xảy ra mâu thuẫn.
Người lớn đánh nhau trước mặt trẻ cũng là một bài học
Điều đáng lo nhất trong những vụ việc như vậy đôi khi không nằm ở cuộc tranh chấp ban đầu, mà ở những gì trẻ chứng kiến sau đó. Một đứa trẻ nhìn thấy người lớn đánh nhau có thể không hiểu được toàn bộ nguyên nhân và những suy nghĩ phức tạp phía sau hành động ấy.
Thứ trẻ dễ ghi nhớ hơn là một cách giải quyết xung đột rất trực tiếp: tức giận, đánh nhau và dùng sức mạnh để giải quyết vấn đề. Nếu cha mẹ thường xuyên can thiệp bằng thái độ đối đầu mỗi khi con gặp mâu thuẫn, trẻ cũng có thể dần coi đó là cách ứng xử bình thường.
Đáng nói hơn, trong vụ việc này, hai đứa trẻ còn phải chứng kiến người thân của mình bị cảnh sát đưa đi. Với một đứa trẻ 5 tuổi, đây có thể là trải nghiệm đáng sợ và khó hiểu. Các em có thể không biết chính xác chuyện gì đã xảy ra, nhưng hoàn toàn có thể cảm thấy sợ hãi, hoang mang hoặc thậm chí nghĩ rằng mình là nguyên nhân khiến người lớn xảy ra xô xát.
Nhiều cha mẹ có tâm lý không muốn con mình chịu thiệt. Nhưng một quả bóng không được chạm vào, phải chờ thêm vài phút hay thua một lượt chơi có thực sự là "chịu thiệt"?
Trẻ sẽ còn gặp rất nhiều tình huống không như ý khi lớn lên. Không phải lúc nào cũng đứng đầu lớp, thắng một cuộc thi, được chọn đầu tiên hay đạt được điều mình muốn. Nếu cha mẹ luôn tìm cách dọn đường để con không bao giờ phải chịu thiệt, trẻ cũng sẽ mất dần cơ hội học cách đối diện với thất vọng.
Điều đáng lo hơn không phải là việc trẻ nhường một quả bóng cho người khác mà là trẻ không học được cách giải quyết mâu thuẫn, quen chờ người lớn đứng ra bảo vệ hoặc thậm chí cho rằng bạo lực là cách giải quyết vấn đề. Với người lớn, hậu quả của việc mất kiểm soát còn có thể nghiêm trọng hơn rất nhiều. Một phút nóng giận có thể dẫn đến thương tích, rắc rối pháp lý, ảnh hưởng công việc và quan trọng nhất là để lại một trải nghiệm không đáng có cho chính những đứa trẻ.
Khi trẻ xảy ra mâu thuẫn, cha mẹ nên làm gì?
Trẻ tranh đồ chơi, cãi nhau hay không muốn nhường nhau là chuyện rất bình thường. Cha mẹ không nhất thiết phải can thiệp ngay từ giây đầu tiên.
Thứ nhất, đừng vội lao vào khi trẻ chưa đánh nhau. Nếu hai đứa trẻ chỉ đang tranh luận hoặc giằng co một món đồ, cha mẹ có thể quan sát trước thay vì lập tức đứng ra phân xử. Hãy cho trẻ một khoảng không để thử tự giải quyết. Có thể các em sẽ tự nghĩ ra cách chia lượt, cùng chơi hoặc chuyển sang một trò khác.
Thứ hai, khi cần can thiệp, hãy giúp trẻ tìm ra cách giải quyết thay vì làm thay. Nếu hai bên không thể tự thống nhất, cha mẹ có thể đưa ra một vài lựa chọn đơn giản, chẳng hạn như ai đến trước chơi trước, chơi theo lượt hoặc oẳn tù tì để quyết định. Điều quan trọng là giúp trẻ hiểu nguyên tắc và lựa chọn cách giải quyết, thay vì đứng về một phía rồi tranh cãi với đứa trẻ hoặc phụ huynh còn lại.
Thứ ba, nếu trẻ bắt đầu đánh nhau, việc đầu tiên là tách các em ra. Khi trẻ đã có hành vi đánh, đẩy hoặc xô xát, người lớn cần can thiệp để đảm bảo an toàn. Nhưng sau khi tách hai trẻ ra, hãy bình tĩnh xử lý thay vì tiếp tục tranh cãi hoặc dùng bạo lực.
Thứ tư, về nhà có thể cùng con nhìn lại sự việc. Cha mẹ có thể hỏi: "Lúc đó con muốn chơi quả bóng nhưng bạn cũng muốn chơi, con nghĩ lần sau mình có thể làm gì?". Những cuộc trò chuyện như vậy giúp trẻ có thêm cách xử lý cho những lần sau. Trẻ có thể học cách đề nghị "Chúng mình chơi cùng nhau nhé", "Bạn chơi xong thì đến lượt mình" hoặc tìm một phương án mà cả hai cùng chấp nhận.
Trẻ cần được cha mẹ bảo vệ khi gặp nguy hiểm, bị bắt nạt hoặc bị tổn thương. Nhưng bảo vệ không có nghĩa là cha mẹ phải đứng ra giải quyết mọi mâu thuẫn thay con. Trong rất nhiều tình huống nhỏ của tuổi thơ, điều trẻ cần học không phải là "mẹ sẽ luôn đứng về phía con", mà là "khi có vấn đề, con có thể bình tĩnh tìm cách giải quyết". Bênh con là bản năng của cha mẹ, nhưng biết dừng lại đúng lúc cũng là một phần của việc bảo vệ con.
Theo QQ
Thiên An
