Công ty Trung Quốc phát hiện mỏ đất hiếm ở châu Phi
Theo báo cáo của Business Insider ngày 21/5, các công ty Trung Quốc phối hợp với chính quyền địa phương đã phát hiện một lượng lớn khoáng sản đất hiếm quý giá tại một khu khai thác ở Tanzania, Đông Phi.
Báo cáo cho biết việc phát hiện mỏ khoáng sản quy mô lớn này không chỉ giúp Tanzania trở thành nhân tố quan trọng trên thị trường khoáng sản chiến lược của châu Phi, mà còn tạo thêm động lực cho vai trò của châu Phi với tư cách nhà cung cấp các khoáng sản then chốt phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng sạch toàn cầu.
Theo các báo cáo, hoạt động thăm dò do Công ty Hongji Mining Co. Ltd của Trung Quốc phối hợp với chính phủ Tanzania thực hiện đã phát hiện neodymium và praseodymium tại làng Mkiu, huyện Ludwa, tỉnh Njombe. Đây là những khoáng chất được sử dụng rộng rãi trong xe điện, tua-bin gió và các thiết bị điện tử cao cấp.
Kỹ sư Lucas Mlekwa, Trưởng phòng Khai thác mỏ khu vực Njombe, cho biết các công ty Trung Quốc đang phối hợp thăm dò để xác định quy mô mỏ khoáng sản cũng như tiềm năng phát triển thương mại, tạo nền tảng cho các khoản đầu tư lớn trong tương lai.
Ông nhấn mạnh phát hiện này xuất hiện đúng thời điểm nhu cầu toàn cầu đối với công nghệ năng lượng sạch tiếp tục tăng mạnh.
“Những nguồn tài nguyên khoáng sản này vô cùng quý giá vì chúng là một phần không thể thiếu của nhiều công nghệ hiện đại. Điều này mở ra cơ hội phát triển kinh tế quan trọng cho vùng Njombe và toàn bộ Tanzania”, ông nói.
Ông cũng cho biết: “Chúng tôi rất hy vọng Tanzania có thể trở thành một trong những quốc gia hưởng lợi kinh tế trên thị trường khu vực và quốc tế nhờ hoạt động thương mại khoáng sản.”
Theo các báo cáo, khu khai thác Mkiu có tổng diện tích khoảng 280 km2. Giai đoạn thăm dò đầu tiên của Hongji đã hoàn tất và công ty hiện đang tiến hành đánh giá tác động môi trường, đồng thời hoàn thiện các thỏa thuận bồi thường cho người dân địa phương. Công ty cho biết đã chi trả 1 tỷ shilling Tanzania, tương đương khoảng 350.000 USD, cho các hộ dân bị ảnh hưởng.
Giám đốc Hongji, ông Yahya Mohamed, cho biết công ty dự định sử dụng công nghệ khai thác quặng tại chỗ hiện đại nhằm giảm thiểu tác động môi trường so với các phương pháp khai thác lộ thiên hoặc khai thác hầm mỏ truyền thống.
“Chúng tôi muốn cộng đồng địa phương được hưởng lợi trực tiếp thông qua cơ hội việc làm, tăng trưởng kinh doanh và cải thiện thu nhập hộ gia đình”, ông Mohamed nói.
Lợi thế chiến lược của Trung Quốc so với Mỹ
Báo cáo nhận định các phát hiện khoáng sản mới không chỉ phản ánh giá trị địa chiến lược ngày càng tăng của tài nguyên châu Phi, mà còn xuất hiện đúng thời điểm cạnh tranh nguồn cung đất hiếm giữa Trung Quốc và Mỹ ngày càng gay gắt. Điều này tiếp tục củng cố lợi thế cạnh tranh của Trung Quốc và mở rộng mạng lưới các dự án đất hiếm của nước này trên khắp châu Phi.
Ngành công nghiệp đất hiếm của Mỹ hiện bị đánh giá là tụt hậu hàng chục năm so với Trung Quốc. Sản lượng khai thác đất hiếm thô của Mỹ chỉ chiếm khoảng 13% toàn cầu, trong khi Trung Quốc chiếm khoảng 70% sản lượng khai thác. Năng lực tinh chế, tách chiết đất hiếm và sản xuất vật liệu nam châm vĩnh cửu của Trung Quốc cũng vượt hơn 90% toàn cầu. Các chuyên gia phân tích cho rằng Mỹ có thể cần ít nhất 10 năm để tự chủ và kiểm soát được chuỗi cung ứng đất hiếm của mình.
Để đối phó, chính quyền của Donald Trump đã triển khai nhiều biện pháp nhằm kiềm chế sự phát triển của ngành đất hiếm Trung Quốc. Trong bối cảnh cạnh tranh ở thị trường nước ngoài ngày càng gay gắt, Trung Quốc đang chuyển hướng chú ý nhiều hơn sang châu Phi và coi đây là nguồn cung đất hiếm quan trọng.
Dữ liệu khảo sát địa chất tại châu Phi năm 2025 cho thấy khu vực này sở hữu khoảng 1,956 triệu tấn oxit đất hiếm, trong khi hơn 10 quốc gia được xác nhận có trữ lượng tài nguyên đất hiếm chất lượng cao vượt 10,144 triệu tấn.
Riêng Tanzania được cho là sở hữu khoảng 887.000 tấn trữ lượng oxit đất hiếm cùng 3,3 triệu tấn tài nguyên chất lượng cao. Nhiều khu vực khoáng sản tại quốc gia này vẫn chưa được thăm dò và khai thác đầy đủ.
Trong khi đó, hoạt động thăm dò tại Kenya, Namibia và Botswana cũng đang tiến triển thuận lợi. Kết quả khoan sơ bộ cho thấy các mỏ tại đây chứa đủ 17 nguyên tố đất hiếm thiết yếu cùng nhiều kim loại phục vụ sản xuất pin, phù hợp để xây dựng các nhà máy chế biến sâu.
Trước thềm hội nghị khai thác mỏ Nam Phi hồi tháng Hai, nhiều nhà ngoại giao, lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia phân tích cho biết Mỹ đang tìm cách cạnh tranh với Trung Quốc để giành nguồn cung các khoáng sản chiến lược như đồng và coban tại châu Phi thông qua các thỏa thuận mua bán và các gói tài trợ có chính phủ hậu thuẫn.
Theo các báo cáo, Mỹ hiện tập trung chiến lược vào Zambia, Guinea và Democratic Republic of the Congo. Riêng Congo hiện cung cấp hơn 70% nguồn coban toàn cầu, với sản lượng đồng năm 2024 ước đạt khoảng 3,3 triệu tấn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng dù Mỹ đang đẩy mạnh đầu tư, vẫn chưa rõ liệu nước này có thể bắt kịp Trung Quốc về tốc độ và quy mô hay không. Các công ty Trung Quốc hiện vẫn duy trì lợi thế lớn và tiếp tục mở rộng nhanh chóng tại những quốc gia như Cộng hòa Dân chủ Congo.
An An (Theo Business Insider)
