Chỉ sau một lần thất bại, LandSpace đã trở thành công ty tư nhân đầu tiên của Trung Quốc thu hồi thành công tầng một của tên lửa sau khi đưa hàng hóa lên quỹ đạo. Thành công này đánh dấu bước tiến đáng chú ý của khu vực tư nhân Trung Quốc trong công nghệ tên lửa tái sử dụng, dù nước này vẫn chưa tái sử dụng thành công bất kỳ tầng tên lửa nào.
LandSpace đạt cột mốc trên trong chuyến bay thứ hai của Zhuque-3, tên lửa được thiết kế để có thể thu hồi tầng một sau khi hoàn thành nhiệm vụ đưa vệ tinh lên quỹ đạo.
Tên lửa đã đưa vệ tinh Honghu-3 lên quỹ đạo, sau đó tầng một quay trở lại Trái đất và hạ cánh thẳng đứng thành công tại khu vực được chỉ định ở tỉnh Cam Túc. Đây là lần đầu tiên một tên lửa thương mại của Trung Quốc vừa đạt quỹ đạo vừa thu hồi thành công tầng một.
Điều khiến thành công này đáng chú ý hơn là LandSpace đã từng thất bại với chính nhiệm vụ tương tự. Trong lần phóng đầu tiên của Zhuque-3 vào tháng 12, tầng một của tên lửa đã bốc cháy trong quá trình thực hiện cú hạ cánh cuối cùng. Nguyên nhân được LandSpace xác định là động cơ không thể tái khởi động khi tầng tên lửa còn cách mặt đất khoảng 3 km.
Sau thất bại đó, công ty đã điều chỉnh thiết kế và hệ thống điều khiển. LandSpace giảm số động cơ được sử dụng trong quá trình hạ cánh, cải thiện hệ thống điều khiển an toàn tự động và tăng cường khả năng bảo vệ nhiệt cho tầng tên lửa khi tái nhập khí quyển.
Đến lần thử thứ hai, những thay đổi này đã giúp Zhuque-3 hoàn thành cả hai nhiệm vụ quan trọng: đưa hàng hóa lên quỹ đạo và đưa tầng một trở về mặt đất an toàn.
Thành công của LandSpace cũng có một ý nghĩa khác đối với chương trình tên lửa tái sử dụng của Trung Quốc. Trước Zhuque-3, Trung Quốc đã thu hồi thành công tầng một của Long March-10B, một tên lửa thuộc chương trình do tập đoàn nhà nước CASC phát triển. Vì vậy, LandSpace trở thành công ty tư nhân đầu tiên của Trung Quốc đạt được cột mốc này.
Điều đáng chú ý là cả khu vực nhà nước và tư nhân Trung Quốc hiện đều đang thử nghiệm các phương án thu hồi tên lửa khác nhau. Long March-10B sử dụng một hệ thống lưới khổng lồ trên biển để bắt tầng tên lửa, trong khi Zhuque-3 sử dụng chân hạ cánh để đưa tầng một trở lại mặt đất.
Tuy nhiên, thu hồi thành công chưa đồng nghĩa với tái sử dụng thành công.
Đây vẫn là khoảng cách lớn giữa Trung Quốc và SpaceX. Theo bài viết, Trung Quốc hiện chưa tái sử dụng thành công bất kỳ tầng tên lửa nào. LandSpace cũng chưa công bố thời điểm cụ thể cho lần đầu tiên đưa một tầng Zhuque-3 đã thu hồi trở lại không gian.
Trong khi đó, SpaceX đã có hơn 600 lần hạ cánh thành công và một tầng tên lửa Falcon 9 từng thực hiện tới 36 chuyến bay. Falcon 9 hiện có thể được phóng khoảng 150 lần mỗi năm, cho thấy công nghệ tái sử dụng của SpaceX đã bước sang một cấp độ hoàn toàn khác, trong đó việc thu hồi chỉ là một phần của quy trình.
Với LandSpace, thử thách tiếp theo vì thế không còn đơn giản là chứng minh Zhuque-3 có thể trở về mặt đất. Công ty cần chứng minh rằng tầng tên lửa sau khi thu hồi có thể được kiểm tra, bảo dưỡng và đưa trở lại thực hiện một nhiệm vụ mới mà không làm mất đi lợi thế kinh tế của công nghệ tái sử dụng.
LandSpace cho biết họ muốn tái sử dụng tầng tên lửa đã thu hồi và hướng tới tần suất phóng Zhuque-3 khoảng 10 lần mỗi năm. Nếu đạt được mục tiêu này, thành công của lần thử thứ hai sẽ không còn chỉ là một cột mốc kỹ thuật mà có thể trở thành bước đầu cho một mô hình phóng tên lửa thương mại thường xuyên hơn.
Nhưng ở thời điểm hiện tại, điều Trung Quốc vừa đạt được vẫn là khả năng thu hồi tầng tên lửa, chứ chưa phải khả năng tái sử dụng chúng. Với LandSpace, hành trình đó đã bắt đầu bằng một thất bại ở lần thử đầu tiên và một cú hạ cánh thành công ngay ở lần thử thứ hai. Bước tiếp theo mới là chứng minh rằng tầng tên lửa vừa trở về mặt đất có thể một lần nữa bay lên không gian.
Nguyễn Hải
