Tại một tòa nhà rộng lớn ở Hàng Châu, lớp học buổi sáng bắt đầu như mọi ngày. Các học viên được phân vào bốn khoa: công nghệ, y tế, nghệ thuật và thể thao. Hôm nay, khoa y tế tập gấp quần áo. Khoa công nghệ tập lắp ráp linh kiện. Khoa nghệ thuật tập nấu ăn. Điểm khác biệt duy nhất so với một trường học thông thường là toàn bộ học viên đều là robot hình người.
Đây là trường robot đầu tiên của Trung Quốc, và nó không đơn độc lâu. Các tỉnh Sơn Đông, An Huy, Chiết Giang và nhiều tỉnh khác đang lần lượt mở thêm các trung tâm huấn luyện tương tự với tốc độ nhanh chóng.
Tính đến cuối năm ngoái, Trung Quốc đã thành lập hơn 40 trung tâm thu thập dữ liệu robot được nhà nước hậu thuẫn, trong đó 24 đã đi vào hoạt động. Tại một trung tâm ở Sơn Đông, hàng chục robot đang học cách bưng khay, gấp quần áo và lấy nước từ kệ. Tại Hồ Bắc, khoảng 100 robot hình người lặp đi lặp lại việc gấp và là quần áo, lau bàn hàng trăm lần mỗi ngày.
Thoạt nhìn, đây có vẻ là hình ảnh vừa hài hước vừa kỳ lạ. Nhưng hiểu được lý do tồn tại của những trường học này mới thấy tầm vóc thực sự của những gì Trung Quốc đang xây dựng. Huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT hay Claude có thể dùng hàng nghìn tỷ từ ngữ và hình ảnh lấy từ internet.
Huấn luyện robot hình người thì không. Dữ liệu cần thiết bao gồm chuyển động của từng khớp, tốc độ, góc xoay, thị giác, cảm ứng, áp lực và lực tác động, những thứ không tồn tại trên bất kỳ trang web nào và không thể tạo ra bằng cách nào khác ngoài để robot thực sự làm việc trong môi trường thực tế, hàng giờ mỗi ngày.
Mỗi lần robot gấp một chiếc áo thành công hay thất bại đều là một điểm dữ liệu. Một triệu lần gấp áo là một triệu điểm dữ liệu không thể mua, không thể scrape và không thể tổng hợp.
Trung tâm Leju ở Thạch Gia Trang, Hà Bắc là ví dụ rõ nhất về quy mô đầu tư này. Trong không gian 10.000 m2, công ty đã tạo tái nhiều môi trường làm việc thực tế bao gồm dây chuyền lắp ráp ô tô, nhà thông minh và cơ sở chăm sóc người cao tuổi.
Mười sáu chương trình huấn luyện robot đang chạy song song. Các robot đeo thiết bị VR và phát hiện chuyển động thực hiện tác vụ như trả hộp rỗng, phân loại vật liệu và đóng gói sản phẩm. Trung tâm này tạo ra khoảng 6 triệu mục dữ liệu mỗi năm, mức cao nhất Trung Quốc, và các robot được huấn luyện tại đây đã thành thạo hơn 20 chức năng với tỷ lệ thành công nhiệm vụ đạt 95%.
Kết quả thương mại đã bắt đầu xuất hiện. Ba trung tâm thu thập dữ liệu ở Giang Tây, Quảng Tây và Tứ Xuyên đã giúp công ty robot UBTECH Robotics bán được lượng robot hình người trị giá 566 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 79 triệu USD. Robot hình người dự kiến được triển khai đầu tiên trong các nhà máy sản xuất ô tô và ngành logistics, nơi nhiều tác vụ đơn giản và lặp đi lặp lại.
Dữ liệu vật lý tích lũy từng ngày trong 40 trung tâm đó là thứ không thể sao chép bằng cách rót thêm tiền hay thuê thêm kỹ sư. Nó chỉ tạo ra được bằng thời gian và bằng robot thực sự làm việc trong thế giới thực. Và Trung Quốc đã bắt đầu quá trình đó sớm hơn, ở quy mô lớn hơn và với sự phối hợp nhà nước mà ít hệ thống nào trên thế giới có thể tái tạo.
Nguyễn Hải
