Chiến dịch giải cứu diễn ra trong điều kiện cực kỳ khắc nghiệt dưới lòng sông Dương Tử và được xem là một trong những ca xử lý sự cố ngoạn mục nhất trong lịch sử xây dựng hạ tầng ngầm.
Sự cố xảy ra trong quá trình thi công đường hầm Giang Âm, Tĩnh Giang, một tuyến hầm đường bộ dài khoảng 6,4km nằm sâu dưới đáy sông Dương Tử.
Dự án sử dụng máy TBM có đường kính lên tới 16m, trị giá hàng triệu USD, có khả năng vừa đào đất, vừa chống đỡ kết cấu phía trên, đồng thời lắp đặt lớp vỏ hầm khi tiến lên. Ngoài ra, đây là TBM nặng tới khoảng 5.000 tấn và dài hơn 145 mét.
Mọi việc đang diễn ra suôn sẻ thì thảm họa ập đến. Chiếc TBM bất ngờ gặp trục trặc nghiêm trọng khi đang ở độ sâu khoảng 54m dưới lòng đất, phía trên là áp lực nước khổng lồ từ con sông lớn nhất Trung Quốc. Trong điều kiện này, máy không thể quay đầu, cũng không thể tháo rời để đưa lên mặt đất. Việc sửa chữa tại chỗ gần như là bất khả thi. Dự án đứng trước nguy cơ đổ bể hoàn toàn.
Trước tình thế ngặt nghèo, nhóm kỹ sư phải đối mặt với những lựa chọn đều rất khó khăn, chấp nhận bỏ luôn cỗ máy đắt tiền hoặc hủy bỏ, thậm chí thiết kế lại toàn bộ dự án đường hầm, đồng nghĩa với nhiều năm trì hoãn, chi phí đội lên khổng lồ và áp lực uy tín nặng nề. Thay vì chấp nhận thất bại, họ quyết định chọn phương án thứ 3 đó là dùng chiếc TBM khác, được chế tạo tương tự, để “giải cứu” chiếc bị mắc kẹt.
Kế hoạch nghe qua tưởng đơn giản, bao gồm các bước khởi động TBM còn lại từ bờ đối diện, khoan thẳng về phía chiếc máy gặp nạn. Nhưng trên thực tế, đây là một trong những nhiệm vụ khó nhất của kỹ thuật đào hầm hiện đại. Các kỹ sư phải dự đoán chính xác chuyển động của nền đất dưới lòng sông, điều khiển đường khoan dài hàng km với sai số chỉ tính bằng milimet, đồng thời tránh mọi lệch hướng dù là nhỏ nhất để ngăn nguy cơ sập hầm hoặc nước sông tràn vào.
Mục tiêu đặt ra khắt khe đến mức đáng kinh ngạc, sai số cho phép nhỏ hơn độ dày của một đồng xu. Và điều tưởng như không thể đã xảy ra. Khi hai TBM “chạm” nhau trong lòng đất, sai lệch theo phương thẳng đứng chỉ vỏn vẹn 2mm, còn độ lệch ngang gần như bằng 0. Cuộc “ghép nối giữa hầm”, một thao tác cực hiếm và phức tạp trong xây dựng ngầm, đã diễn ra hoàn hảo, ngay trong điều kiện địa chất mềm, bão hòa nước và áp lực cực lớn.
Nhờ cú ghép nối chính xác này, các kỹ sư có thể tiếp cận chiếc TBM bị hỏng, xử lý sự cố và quan trọng hơn là cứu toàn bộ dự án khỏi nguy cơ bị xóa sổ. Đường hầm không những không bị bỏ dở, mà còn có thể tiếp tục thi công theo đúng kế hoạch.
Thành tích này không chỉ là câu chuyện cứu một cỗ máy hay một công trình cụ thể, mà còn cho thấy tư duy linh hoạt, khả năng lập kế hoạch và trình độ điều khiển chính xác của công nghệ đào hầm hiện đại đã đạt tới một tầm cao mới.
Vu Lam
Theo IE
