Tờ South China Morning Post (SCMP) mới đây đưa tin, trong kỷ nguyên tác chiến hải quân được định nghĩa bởi ưu thế trên không, tên lửa chính xác và máy bay không người lái tự hành, hải quân Trung Quốc dường như đang đưa trở lại “đại pháo”.
Một hệ thống pháo hải quân mới được cho là đang trong quá trình phát triển, sử dụng đạn pháo 155mm.
Điều đó sẽ khiến nó trở thành loại pháo lớn nhất thế giới hiện nay.
Gần đây, khẩu pháo hải quân này đã được phát hiện đang tiến hành thử nghiệm hiệu suất trên biển từ một tàu chiến. Điều này cho thấy nó đang tiến gần hơn đến việc được lực lượng hải quân thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) triển khai.
Theo thông tin trên mạng xã hội Trung Quốc, Wu Yunduo - tàu thử nghiệm khẩu kháo này - đã được nhìn thấy khi đang hướng về vùng biển gần thành phố Đại Liên, phía đông bắc Trung Quốc, vào đầu tháng 5 và quay trở lại khoảng hai tuần sau đó.
Các cuộc thử nghiệm trên biển đối với khẩu pháo chủ lực thường bao gồm thử nghiệm bắn đạn thật để đánh giá độ ổn định của bệ phóng, độ chính xác của hệ thống điều khiển hỏa lực và độ tin cậy khi bắn liên tục trong các điều kiện khác nhau.
Trước đó, con tàu thử nghiệm nặng 6.000 tấn đã được chụp ảnh tại một xưởng đóng tàu với khẩu pháo khổng lồ lắp đặt ở mũi tàu hồi tháng 2/2026. Hình ảnh của tàu và khẩu pháo hải quân đã được đăng tải trên mạng xã hội Trung Quốc. Địa điểm được xác định là Xưởng đóng tàu Liaonan ở thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc.
Nguyên mẫu của khẩu pháo lần đầu tiên được nhìn thấy vào năm ngoái khi đang được vận chuyển bằng đường bộ. Theo tấm nhãn gắn trên khí tài, hệ thống pháo 155mm này được chế tạo bởi một nhà máy sản xuất thuộc Tập đoàn Công nghiệp Bắc Trung Quốc (Norinco) thuộc sở hữu nhà nước. Nó nặng gần 21,8 tấn, có khả năng bắn đạn dẫn đường, và việc sản xuất đã hoàn thành vào tháng 3/2025.
Các nhà quan sát quân sự đã lưu ý rằng tháp pháo của khẩu pháo có thiết kế tàng hình nhằm giảm thiểu khả năng bị radar phát hiện.
Khi được đưa vào biên chế của Hải quân Trung Quốc, nó sẽ có cỡ nòng lớn hơn bất kỳ khẩu pháo chủ lực nào khác đang phục vụ trong hải quân các nước trên toàn thế giới. Các tàu khu trục lớp Zumwalt của Hải quân Mỹ ban đầu được trang bị một cặp pháo 155mm nhưng chúng đang được thay thế bằng hệ thống phóng thẳng đứng cho tên lửa.
Hỗ trợ hỏa lực hải quân
SCMP đưa tin, kể từ khi tàu sân bay xuất hiện, các khẩu pháo hải quân cỡ lớn nói chung được coi là lỗi thời.
Đối với các hoạt động tấn công, tên lửa và máy bay trên tàu sân bay cung cấp khả năng tấn công ngoài tầm nhìn với tầm bắn và độ chính xác vượt trội. Điều đó có nghĩa là pháo chủ lực chủ yếu được sử dụng để bắn phá bờ biển.
“Chức năng chính của pháo hải quân hiện nay là hỗ trợ hỏa lực cho các cuộc tấn công trên bộ và chúng đóng vai trò là vũ khí trong các cuộc xung đột hải quân quy mô nhỏ”, Fu Qianshao - một nhà phân tích quân sự và cựu thành viên Không quân PLA - cho biết.
Về mặt phòng thủ, các mối đe dọa chính đối với các tàu chiến hiện đại hiện nay đến từ tên lửa chống hạm, máy bay không người lái (UAV) và tàu không người lái mặt nước.
Các hệ thống pháo cỡ nhỏ, tốc độ bắn nhanh – như các hệ thống vũ khí tầm gần – đã trở thành tiêu chuẩn hải quân cho phòng không và phòng thủ tên lửa, trong khi các loại pháo cỡ lớn truyền thống lại quá chậm và cồng kềnh khi đối phó với các mối đe dọa hiện đại di chuyển nhanh.
Nhưng theo các chuyên gia, PLA cần sự hỗ trợ hỏa lực hải quân cho các hoạt động đổ bộ – cụ thể là một chiến dịch đổ bộ trong trường hợp tấn công đảo Đài Loan (Trung Quốc). Điều đó sẽ bao gồm việc bắn phá các công sự và cơ sở hạ tầng ven biển để yểm trợ cho quân đội tiến công. So với tên lửa hoặc rocket tầm xa phóng từ đất liền bên kia Eo biển Đài Loan, pháo gắn trên tàu chiến mang lại giải pháp hiệu quả hơn về chi phí, số lượng lớn và linh hoạt hơn nhiều.
“Khả năng yểm trợ hỏa lực của pháo hải quân gần như tương đương với một tiểu đoàn pháo binh trên đất liền, cho phép thực hiện các cuộc tấn công và trấn áp mạnh mẽ”, chuyên gia Fu nói.
Trung Quốc coi Đài Loan là một phần không thể tách rời và không loại trừ khả năng thống nhất bằng vũ lực.
Nhiều vai trò khác
Theo các chuyên gia quân sự, pháo hải quân 155mm mới cũng có thể có các vai trò khác trong các nhiệm vụ của Hải quân PLA trong tương lai.
“Pháo hải quân bắn nhanh có thể phù hợp hơn để đối phó với tàu không người lái mặt nước”, ông Fu nói, đề cập đến các tàu không người lái mặt nước được sử dụng với số lượng lớn để thực hiện các cuộc tấn công theo đàn.
Khi được trang bị các loại đạn chuyên dụng, pháo hải quân cũng có thể đóng vai trò như một lớp phòng thủ hiệu quả chống lại các mối đe dọa trên không, bao gồm UAV và tên lửa hành trình cận âm đang bay tới.
“Những khẩu pháo hải quân mới này cũng có thể thực hiện một số chức năng phòng không”, Yue Gang - một đại tá PLA đã nghỉ hưu và là nhà bình luận quân sự - nói.
Ông cho biết các vai trò khác có thể bao gồm việc sử dụng khẩu pháo để xua đuổi các tàu không tham chiến bằng cách bắn cảnh cáo hoặc nó có thể là một giải pháp thay thế tiết kiệm chi phí cho tên lửa trong việc đánh chặn tàu thuyền ở cường độ thấp.
Theo chuyên gia Yue, pháo hải quân mới cũng có thể được sử dụng trong các hoạt động chống cướp biển và để xử lý các tàu không tuân thủ trong các tình huống thực thi pháp luật trên biển.
Duy Nguyễn
Theo SCMP
