Đài TST (Nga) đưa tin, đêm và sáng 28/5, tình hình trở nên nóng lên trên nhiều hướng cùng lúc. Tại Ukraine, các mũi tiến công của Nga tiếp tục gây sức ép ở Kharkov và Sumy.
Ở Bắc Đại Tây Dương, một tàu trinh sát Nga bất ngờ xuất hiện giữa cuộc tập trận của NATO, buộc liên minh phải đặt lực lượng trong trạng thái cảnh giác.
Trong khi đó, bên trong nước Nga, một quyết định gây chấn động mới của Bộ Công Thương lập tức khiến mạng xã hội "dậy sóng".
Ba câu chuyện tưởng như tách biệt, nhưng lại cùng phản ánh một xu hướng chung: Moscow đang chuyển sang trạng thái chủ động hơn, cứng rắn hơn và liên tục phát tín hiệu trên nhiều mặt trận.
Đấu súng dữ dội ở Ukraine
Trên hướng Kharkov, Lữ đoàn xe tăng độc lập số 11 thuộc cụm quân "Sever" thông báo đã kiểm soát khu định cư Granov, nằm trên ranh giới giữa tỉnh Kharkov và tỉnh Belgorod. Đây được xem là một diễn biến đáng chú ý trong bối cảnh giao tranh ở khu vực biên giới tiếp tục leo thang.
Tại khu vực Volchansk, Lực lượng Vũ trang Nga được cho là đã tiến thêm trên 9 khu vực, với mức tiến sâu lên tới 1.000m. Các trận đấu súng dữ dội đang diễn ra tại các làng Karaichnoye và Okhrimovka, cũng như trong các khu rừng thuộc huyện Volchansk.
Trên hướng Veliky Burluk, cụm quân "Sever" tiếp tục tiến thêm 1.200m trên 4 khu vực, gồm làng Budarki và các khu rừng thuộc huyện Kupyansk, gần Novovasilievka.
Các cuộc đấu súng dữ dội đang diễn ra tại Ukraine (Ảnh minh họa: TST)
Không chỉ Kharkov, vùng Sumy cũng đang chịu sức ép lớn. Theo kênh Telegram quân sự "Hai Thiếu tá", cụm quân "Sever" của Nga tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tại đây. Tại huyện Shostka, một đợt phản công của Lực lượng Vũ trang Ukraine đã bị đẩy lùi.
Ở huyện Sumy, Lực lượng Vũ trang Nga được cho là đã tiến thêm trên 22 khu vực, với mức tiến sâu lên tới 1.000m. Giao tranh đang diễn ra tại Ivolzhanskoye, Kondratovka, Pisarevka và khu vực lân cận. Một đợt tấn công khác của Ukraine tại khu vực Kondratovka cũng đã bị chặn đứng.
Tại huyện Krasnopolye, giao tranh tiếp tục diễn ra giữa các khu định cư Lesnoye và Taratutino. Tình hình được mô tả là căng thẳng, nhưng theo phía Nga, vẫn nằm dưới sự kiểm soát của bộ chỉ huy Nga.
Những diễn biến này cho thấy mặt trận phía bắc Ukraine đang nóng lên rõ rệt. Các mũi tiến công, các trận đấu súng và những đợt phản kích liên tiếp khiến khu vực biên giới Kharkov – Sumy trở thành một trong những điểm đáng chú ý nhất trong ngày 28/5.
Lệnh cấm gây chấn động
Trong lúc chiến trường Ukraine tiếp tục căng thẳng, bên trong nước Nga, một quyết định kinh tế cũng lập tức gây chấn động, tạo ra tranh luận lớn.
Đây không phải một lệnh cấm nhỏ lẻ, mà là động thái đánh thẳng vào nhóm hàng công nghệ vốn có nhu cầu rất lớn: laptop, ổ cứng, màn hình và linh kiện máy tính.
Theo TST, từ ngày 27/5, sắc lệnh của Bộ Công Thương Nga chính thức có hiệu lực, cấm nhập khẩu vào Nga qua kênh nhập khẩu song song đối với laptop và một số thiết bị kỹ thuật của nhiều nhà sản xuất nước ngoài.
Theo Mash, các sản phẩm của HP, Asus, Acer, Samsung, Intel, Toshiba cùng hàng chục thương hiệu khác đã bị loại khỏi danh sách hàng hóa được phép nhập khẩu "xám". Nói cách khác, một phần nguồn cung công nghệ quen thuộc lâu nay trên thị trường Nga có nguy cơ bị chặn lại.
Tác động của quyết định này có thể xuất hiện ngay từ khâu hải quan. Những người bán vẫn cố đưa các mặt hàng trên vào Nga mà không có sự cho phép của chủ sở hữu quyền sẽ đối mặt với rủi ro lớn: hàng hóa có thể không được thông quan, bị cấm bán, thậm chí bị tịch thu mà không được bồi thường.
Chính điểm này khiến quyết định của Bộ Công Thương Nga nhanh chóng gây chấn động trên mạng xã hội. Với người tiêu dùng, câu hỏi là giá thiết bị công nghệ sẽ biến động ra sao.
Với giới kinh doanh, nỗi lo là nguồn hàng có thể bị thu hẹp đột ngột. Còn với những người theo dõi tình hình chiến sự, vấn đề lại nhạy cảm hơn: liệu việc siết nhập khẩu thiết bị và linh kiện có ảnh hưởng tới các nhu cầu công nghệ liên quan đến SVO hay không?
Bộ Công Thương Nga cho biết danh mục hàng hóa được phép nhập khẩu song song vẫn được rà soát định kỳ. Tuy nhiên, lời giải thích này không làm dịu tranh luận. Trên mạng xã hội Nga, nhiều người đặt câu hỏi: nếu hàng ngoại bị siết lại, liệu hàng nội địa đã thực sự đủ khả năng thay thế hay chưa?
Phóng viên chiến trường ông Alexander Sladkov bình luận đầy mỉa mai: "Vậy là, theo những gì người ta viết, chúng ta đã học được cách sản xuất thiết bị điện tử, nên sẽ cấm nhập khẩu hàng ngoại. Hàng trong nước rất tốt. Có lẽ là nói về chiếc laptop của ông Chubais?".
Không dừng lại ở laptop hay máy tính, ông Sladkov đẩy vấn đề sang một hướng gay gắt hơn. Nếu Nga đã tự tin với thiết bị điện tử trong nước, vậy còn copter, UAV và các thiết bị phục vụ chiến trường thì sao? Những mặt hàng này cũng sẽ bị siết, hay vẫn được phép nhập khẩu?
"Máy tính thì chúng ta làm dễ như trở bàn tay, từ linh kiện Nga. Còn copter thì sao? Cũng từ linh kiện Nga à?" - ông Sladkov châm biếm.
Và câu hỏi "nặng ký" nhất được ông đặt ra là: Quyết định này sẽ tác động thế nào tới SVO?
Đây chính là lý do lệnh cấm lần này không chỉ dừng ở một chính sách thương mại. Nó chạm vào cùng lúc 3 điểm nhạy cảm: nguồn cung công nghệ, năng lực thay thế bằng sản phẩm trong nước và nhu cầu thiết bị trong bối cảnh chiến sự. Vì vậy, phản ứng mạnh trên mạng xã hội Nga không phải điều khó hiểu.
Sự xuất hiện của tàu Nga khiến NATO báo động (Ảnh: TST)
Tàu Nga ập vào giữa "trận địa" quân NATO
Trong lúc tranh cãi về nhập khẩu song song còn chưa hạ nhiệt, một diễn biến khác lại gây chú ý ở khu vực Bắc Âu.
Theo ấn phẩm Trung Quốc Sohu, giữa lúc 9 quốc gia NATO đang tiến hành diễn tập quân sự ngoài khơi Na Uy, tàu trinh sát Nga "Yury Ivanov" bất ngờ xuất hiện ngay giữa khu vực hoạt động. Động thái này được mô tả là khiến NATO không kịp trở tay.
Liên minh sau đó phát báo động và đặt lực lượng trong trạng thái sẵn sàng cao. Các khinh hạm Đức và tàu sân bay HMS Prince of Wales của Anh lập tức theo dõi tàu Nga. Trên không, máy bay của Mỹ, Pháp và Canada hoạt động liên tục. Dưới mặt biển, tàu ngầm của Đức và Hà Lan cũng được triển khai.
Theo bài viết, phương Tây lo ngại "Yury Ivanov" không chỉ đơn thuần quan sát cuộc tập trận, mà còn tiến hành trinh sát vô tuyến điện tử. Nói cách khác, con tàu Nga có thể đang thu thập dữ liệu từ chính hoạt động quân sự của NATO.
Nỗ lực gây sức ép bằng lực lượng áp đảo được cho là không khiến tàu Nga rút lui. Bài viết nhấn mạnh "Yury Ivanov" được trang bị súng máy hạng nặng và các tổ hợp phòng không, đồng thời sẵn sàng ứng phó với nhiều kịch bản.
Các nhà quan sát Trung Quốc cho rằng những tình huống như vậy tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương sẽ ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn. Nga, theo cách diễn giải này, đang công khai thể hiện rằng nước này có thể hoạt động ngay sát — thậm chí ngay giữa — các khu vực quân sự nhạy cảm của NATO.
Nói cách khác, đây không chỉ là một vụ "chạm mặt" trên biển. Nó còn là tín hiệu chính trị và quân sự: Moscow muốn cho thấy mình không đứng ngoài cuộc chơi ở vùng biển phía bắc.
Nga siết chặt kiểm soát người nhập cư
Cùng thời điểm, bên trong nước Nga, một mặt trận khác cũng được siết lại: quản lý người nhập cư.
Theo quy định mới, người nước ngoài có kế hoạch lưu trú tại Nga trên 3 tháng phải hoàn tất kiểm tra y tế trong vòng 30 ngày kể từ khi nhập cảnh. Trước đây, thời hạn này là 90 ngày.
Điểm đáng chú ý là quy định không chỉ áp dụng với lao động nhập cư, mà với tất cả những người có ý định ở lại Nga trong thời gian dài để sinh sống hoặc làm việc.
Trách nhiệm đối với hành vi né tránh kiểm tra y tế cũng được tăng nặng. Người vi phạm có thể bị phạt tới 50.000 rúp. Trong một số trường hợp, tòa án có thể ra quyết định trục xuất khỏi Nga.
Như vậy, thủ tục kiểm tra y tế không còn là một yêu cầu mang tính hình thức. Nó trở thành điều kiện bắt buộc, đi kèm hậu quả rõ ràng nếu bị phớt lờ.
Đặc biệt, Nga cũng nhắm vào thị trường giấy tờ giả. Việc sử dụng giấy chứng nhận y tế giả có thể dẫn tới án tù, kèm các khoản phạt lớn. Nếu hành vi làm giả gây hậu quả nghiêm trọng, chẳng hạn dẫn tới lây nhiễm trên diện rộng, mức xử lý có thể nặng hơn nhiều.
TST cho rằng đây là bước ngoặt quan trọng: giấy tờ sức khỏe giả không còn bị xem là hành vi vi phạm nhỏ lẻ, mà được nhìn nhận như nguy cơ trực tiếp đối với an toàn của công dân.
Có thể nói, từ các trận đấu súng dữ dội ở Ukraine, lệnh cấm nhập khẩu song song gây tranh cãi, sự xuất hiện của tàu Nga giữa cuộc tập trận NATO, cho tới việc siết chặt quản lý người nhập cư, các diễn biến trong đêm và sáng 28/5 cho thấy Moscow đang phát đi nhiều tín hiệu cùng lúc.
Một mặt, Nga muốn giảm phụ thuộc vào bên ngoài. Mặt khác, nước này cũng đang đẩy mạnh hiện diện quân sự tại những khu vực nhạy cảm và siết lại các vấn đề nội bộ liên quan tới an ninh.
Nhịp diễn biến đang nhanh hơn. Các quyết định cũng cứng rắn hơn. Và điều khiến dư luận chú ý là: sau những bước đi này, Nga sẽ còn tiếp tục siết thêm những lĩnh vực nào?
Minh Minh (Theo TST)
