Vào lúc 14h20 ngày 17/05/2026, Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc Trẻ em (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, TP.HCM) đã tiếp nhận một bệnh nhi nam tên N.Q.B (13 tuổi), ngụ tại đường Phạm Hùng, xã Bình Hưng, TP.HCM trong tình trạng nguy kịch.
Trước nhập viện khoảng 17h, bé xuất hiện sốt cao liên tục, đau đầu dữ dội, nôn ói, đau bụng, tiêu lỏng, mệt đừ. Khi nhập viện, bệnh nhi có nhiều dấu hiệu cảnh báo nặng của nhiễm não mô cầu: Tử ban rải rác toàn thân lan nhanh, xuất huyết kết mạc mắt phải, cổ gượng, sau đó nhanh chóng rơi vào tình trạng ngủ gà, lơ mơ, thở chậm nông. Đặc biệt, có thời điểm mạch của em tụt xuống chỉ còn khoảng 42 lần/phút trong khi huyết áp tăng vọt đến 220/120mmHg. Đây là dấu hiệu báo động của tình trạng tăng áp lực nội sọ nặng và nguy cơ tụt não, tử vong cao nếu không được xử trí kịp thời.
Qua khai thác dịch tễ, bệnh nhi không ghi nhận tiếp xúc với người mắc/nghi mắc não mô cầu, không đi đâu xa trong vòng 6 tháng gần đây và chưa từng tiêm ngừa vaccine não mô cầu. Điều này cho thấy bệnh có thể xuất hiện tản phát ngay trong cộng đồng và tiến triển cực kỳ nhanh chóng chỉ trong vài giờ.
Ngay sau khi tiếp nhận, ê-kíp bác sĩ Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc Trẻ em đã khẩn trương triển khai hàng loạt biện pháp hồi sức tích cực: Điều trị kháng sinh sớm, kiểm soát đường thở, đặt nội khí quản thở máy, xử trí phù não tích cực, theo dõi huyết động và thần kinh liên tục nhằm giành lại sự sống cho bệnh nhi.
Kết quả xét nghiệm dịch não tủy ghi nhận tình trạng viêm màng não mủ điển hình với bạch cầu tăng rất cao, đạm tăng, lactate tăng mạnh. MRI não ghi nhận tụ mủ lượng ít khu trú tại sừng chẩm não thất bên bên trái. Đặc biệt, kết quả PCR (Viện Pasteur TP.HCM) đã xác định dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis serogroup B trong cả bệnh phẩm dịch não tủy và sang thương da.
Nhờ được chẩn đoán sớm và xử trí tích cực, sau 3 ngày điều trị, bệnh nhi đã được cai máy thở và rút nội khí quản thành công. Sau 10 ngày điều trị, em tỉnh táo hoàn toàn, tiếp xúc tốt, đi lại và sinh hoạt bình thường, được xuất viện trong tình trạng ổn định.
Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến viêm màng não mủ, nhiễm trùng huyết tối cấp và tử vong nhanh chóng. Bệnh lây qua đường hô hấp, đặc biệt trong môi trường đông người như trường học, ký túc xá hoặc gia đình có tiếp xúc gần.
Để phòng bệnh một cách chủ động và hiệu quả nhất, tiêm ngừa vaccine vẫn là giải pháp hàng đầu. Hiện nay đã có các loại vaccine phòng não mô cầu thuộc nhiều nhóm huyết thanh khác nhau như B, C, ACYW. Do mỗi loại vaccine chỉ có tác dụng bảo vệ đối với những nhóm huyết thanh nhất định, người dân được khuyến khích tiêm chủng đầy đủ theo tư vấn và khuyến cáo chuyên môn để tăng hiệu quả bảo vệ toàn diện trước căn bệnh có diễn tiến nhanh và khó lường này.
(Ảnh: BV)
Tuấn Minh
