Theo Luật BHXH năm 2014, người tham gia BHXH tự nguyện chỉ có 2 chế độ hưu trí và tử tuất. Đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến số người tham gia.
Khi lấy ý kiến dự thảo Luật, cán bộ Công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn lao động tự do đều kiến nghị bổ sung chế độ thai sản vào BHXH tự nguyện.
Theo đó, phụ nữ là lao động tự do, ở nhà nội trợ, không đi làm ở công ty mà tham gia BHXH tự nguyện đều được hưởng chế độ thai sản.
Căn cứ theo Điều 95 dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi mới nhất trình Quốc hội thì từ 1/7/2025, người tham gia BHXH được hưởng chế độ thai sản 2 triệu đồng cho:
- Mỗi con được sinh ra.
- Mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên không may chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ.
Đối với lao động nữ là người dân tộc thiểu số hoặc lao động nữ là người Kinh có chồng là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo, cư trú tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn khi sinh con thì ngoài mức hưởng nêu trên, vẫn được hưởng chính sách hỗ trợ khi sinh con theo quy định của Chính phủ.
Điều kiện hưởng trợ cấp thai sản khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện
Điều kiện hưởng trợ cấp thai sản khi tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được nêu rõ tại Điều 94 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như sau:
- Đối tượng có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con được hưởng trợ cấp thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
+ Lao động nữ sinh con;
+ Lao động nam có vợ sinh con.
- Trường hợp chỉ có mẹ tham gia bảo hiểm xã hội mà mẹ chết sau khi sinh con thì cha hoặc người trực tiếp nuôi dưỡng được hưởng trợ cấp thai sản.
- Trường hợp cả cha và mẹ cùng tham gia bảo hiểm xã hội đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản theo quy định thì chỉ cha hoặc mẹ được hưởng trợ cấp thai sản.
- Trường hợp người vừa có đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện và vừa có đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc thì chỉ được hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc.
- Trường hợp mẹ đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc, cha đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện thì mẹ được hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc và cha được hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện.
- Trường hợp cha đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc, mẹ đủ điều kiện hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện thì cha được hưởng chế độ thai sản trong bảo hiểm xã hội bắt buộc và mẹ được hưởng trợ cấp thai sản trong bảo hiểm xã hội tự nguyện.
Như vậy, lao động nữ sinh con hoặc lao động nam có vợ sinh con mà có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vừa có thời gian đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con được hưởng trợ cấp thai sản.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bổ sung chế độ thai sản vào chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện. (Ảnh minh họa)
Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thai sản
Điều 96 Luật BHXH sửa đổi có quy định cụ thể hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thai sản.
Theo đó, để nhận được chế độ này cần chuẩn bị 1 trong các giấy tờ:
- Bản sao giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con;
- Trường hợp thai chết trong tử cung, thai chết trong khi chuyển dạ hoặc con chết sau khi sinh mà chưa được cấp giấy chứng sinh thì hồ sơ là 1 trong các giấy tờ sau:
Bản chính hoặc bản sao bản tóm tắt hồ sơ bệnh án có thể hiện thông tin con chết;
Bản chính hoặc bản sao giấy ra viện của lao động nữ sinh con có thể hiện thông tin con chết;
Bản sao giấy báo tử của con;
Văn bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã đối với trường hợp con chết trong vòng 24 giờ sau khi sinh.
Điều 97 Luật này cũng quy định về thời gian giải quyết hưởng trợ cấp thai sản.
Cụ thể, trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh con, người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ theo quy định nêu trên cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định, cơ quan BHXH sẽ có trách nhiệm giải quyết.
Trong trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Trên đây là thông tin về việc lao động tự do sinh con vẫn được nhận tiền thai sản.
