Từ ngày 1/7/2026, một khu vực trung tâm của Thủ đô sẽ bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, trong đó có xe máy và ô tô chạy xăng, nhằm kiểm soát khí thải và cải thiện chất lượng không khí đô thị.
Theo kế hoạch, phạm vi thí điểm ban đầu tương đối gọn, tập trung tại khu vực có mật độ giao thông và hoạt động du lịch cao, nơi đang duy trì không gian đi bộ vào cuối tuần. Trong khu vực này, các phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ bị hạn chế lưu thông theo khung giờ hoặc tuyến đường cụ thể.
Đáng chú ý, xe tải sử dụng nhiên liệu hóa thạch có tải trọng trên 3.500 kg sẽ bị cấm hoàn toàn; xe máy, đặc biệt là phương tiện kinh doanh qua ứng dụng, cũng nằm trong diện bị kiểm soát tùy thời điểm.
Khu vực được lựa chọn thí điểm là lõi quận Hoàn Kiếm, trước khi mở rộng ra các vành đai lớn hơn.
Việc triển khai vùng phát thải thấp tại Hà Nội được xem là bước đi đầu tiên trong lộ trình dài hạn nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí, trong bối cảnh giao thông đang là một trong những nguồn phát thải lớn tại đô thị.
Chính sách được xây dựng trên cơ sở nghị quyết của HĐND thành phố, cụ thể hóa các yêu cầu cấp bách về bảo vệ môi trường theo chỉ đạo của Chính phủ. Thành phố đồng thời định hướng không khuyến khích gia tăng phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, tiến tới kiểm soát chặt việc đăng ký mới.
Sau giai đoạn thí điểm, Hà Nội dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ quận Hoàn Kiếm, trước khi lan sang các khu vực khác. Trong vòng 3-5 năm tới, phạm vi có thể được mở rộng đến Vành đai 1, xa hơn là Vành đai 2, dù đây được đánh giá là mục tiêu đòi hỏi nguồn lực lớn và lộ trình triển khai phù hợp.
Song song với việc siết chặt phương tiện gây ô nhiễm, thành phố cũng thúc đẩy chuyển đổi sang giao thông xanh. Các chính sách hỗ trợ người dân và doanh nghiệp chuyển sang phương tiện thân thiện môi trường đang được nghiên cứu, dự kiến trình HĐND trong thời gian tới.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các biện pháp tài chính như trợ giá xe điện, miễn giảm thuế, phí có vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu. Cùng với đó, việc phát triển hạ tầng như trạm sạc, điểm đổi pin và quy định lắp đặt tại các tòa nhà được xem là yếu tố then chốt để thúc đẩy quá trình chuyển đổi.
Để đảm bảo hiệu quả quản lý, Hà Nội dự kiến triển khai hệ thống giám sát hiện đại gồm camera, thiết bị đo khí thải và nền tảng dữ liệu tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), mã QR và thu phí tự động, hướng tới quản lý minh bạch, chính xác và đồng bộ.
Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ
Huỳnh Duy
