Nhiều chủ quán cà phê đang xôn xao sau khi các bài đăng trên mạng xã hội đưa tin "từ 1/7 không được mở nhạc nếu chưa trả phí bản quyền". Thực tế, nghĩa vụ này không phải mới - Luật Sở hữu trí tuệ đã quy định từ lâu. Điều thay đổi từ ngày 1/7/2026 là có công thức tính phí rõ ràng, gắn với mức lương cơ sở mới.
Không gian một quán cafe tại Hà Nội - Ảnh: Thế Duyệt
Cụ thể, Chính phủ ban hành Nghị định 134/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026, sửa đổi Nghị định 17/2023/NĐ-CP về quyền tác giả, quyền liên quan. Điều 33 của nghị định này quy định công thức tính tiền bản quyền hàng năm cho các cơ sở kinh doanh có sử dụng âm nhạc: Tiền bản quyền/năm = Mức lương cơ sở x Hệ số điều chỉnh. Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP là 2.530.000 đồng/tháng, tăng từ mức 2.340.000 đồng trước đó - nghĩa là mức phí cũng tự động tăng theo.
Quán càng rộng, đóng càng nhiều
Hệ số điều chỉnh với quán cà phê và cơ sở giải khát được tính theo diện tích sử dụng. Với diện tích đến 15 m², hệ số cơ bản là 0,35. Cứ mỗi m² tăng thêm từ 15 m² đến 50 m², hệ số tăng thêm 0,04 mỗi m². Trên 50 m², mỗi m² tăng thêm chỉ tính 0,02.
Lấy ví dụ cụ thể: quán 15 m² tại Hà Nội đóng 2.530.000 × 0,35 = 885.500 đồng/năm, tương đương khoảng 74.000 đồng/tháng - chưa bằng một ly cà phê pha máy. Quán 30 m² thì hệ số là 0,35 + (15 × 0,04) = 0,95, tức phí là 2.530.000 × 0,95 = 2.403.500 đồng/năm, tức xấp xỉ 200.000 đồng/tháng. Mức phí tối đa không vượt quá 8 lần lương cơ sở, tương đương 20.240.000 đồng/năm, áp dụng cho cả quán cà phê lẫn nhà hàng.
Bảng minh họa công thức tính phí bản quyền theo diện tích quán - Ảnh: Thế Duyệt
Các mức trên áp dụng đầy đủ cho Hà Nội và TP.HCM. Ở các địa bàn khác, mức phí được nhân thêm hệ số đô thị: đô thị loại I áp dụng 80% khung giá, đô thị loại II là 50% (giảm so với mức 60% trong nghị định cũ), đô thị loại III là 20%, và vùng sâu vùng xa chỉ 10%.
Đã có Spotify Premium vẫn chưa đủ
Một hiểu lầm phổ biến mà nhiều chủ quán mắc phải là cho rằng đã trả phí Spotify Premium hay YouTube Premium thì không cần đóng thêm gì. Luật sư Đào Tiến Phong tư vấn trên VnExpress cho biết, gói đăng ký cá nhân của các nền tảng này chỉ cấp quyền nghe nhạc cho mục đích riêng tư, không bao gồm quyền phát nhạc trong môi trường kinh doanh thương mại. Đây là hai loại quyền độc lập nhau và có giá trị khác nhau.
Để đóng phí hợp lệ, chủ quán cần liên hệ với một trong hai đầu mối được pháp luật ủy quyền: Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (VCPMC) - đại diện cho nhạc sĩ và tác giả; hoặc Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam (RIAV) - đại diện cho nhà sản xuất bản ghi âm và người biểu diễn. Nếu cả hai tổ chức đều không được ủy quyền cho bài hát cụ thể, chủ quán phải liên hệ trực tiếp với chủ sở hữu tác phẩm đó.
VCPMC và RIAV - hai đầu mối thu phí bản quyền âm nhạc tại Việt Nam - Ảnh tạo bởi AI
Không đóng phí trong 90 ngày thì phải dừng phát nhạc
Về mặt thực thi, quy định xác định rõ: nếu không trả tiền bản quyền trong vòng 90 ngày kể từ khi bắt đầu sử dụng, cơ sở kinh doanh phải dừng phát nhạc. Tiếp tục mở sau thời hạn đó mà chưa đóng phí được coi là vi phạm. Mức phạt hành chính theo quy định hiện hành là từ 10 đến 15 triệu đồng với cá nhân, và gấp đôi - tức từ 20 đến 30 triệu đồng - với tổ chức. Ngoài tiền phạt, bên vi phạm vẫn phải trả đủ tiền bản quyền cho giai đoạn đã sử dụng.
Các chuyên gia nhận định đây là chi phí tuân thủ không lớn, nhưng là khoản mà nhiều cơ sở F&B chưa đưa vào cơ cấu giá thành. Theo khảo sát của iPOS trên 3.000 doanh nghiệp ngành F&B, hơn 57% cho biết áp lực từ các chính sách tuân thủ pháp lý là một trong những rào cản ảnh hưởng đến biên lợi nhuận. Bản quyền âm nhạc chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh đó, nhưng sẽ là phần dễ tránh vi phạm nhất nếu chủ quán hiểu đúng từ đầu.
Thế Duyệt
