Sự khác biệt giữa tài khoản ETC và tài khoản giao thông
Theo Nghị định 119/2024 của Chính phủ quy định về thanh toán điện tử giao thông đường bộ, từ ngày 1/10/2025, chủ xe ôtô phải chuyển đổi tài khoản thu phí hiện tại sang tài khoản giao thông kết nối với phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Nếu không thực hiện, phương tiện sẽ không thể lưu thông qua các trạm thu phí điện tử không dừng (ETC).
Thực tế, trước đây, khi dán thẻ thu phí VETC hoặc ePass, người dùng sẽ mở tài khoản ETC chuyên dùng để trả phí. Muốn sử dụng, phải nạp tiền trực tiếp vào tài khoản ETC và không thể rút ra.
Hiện nay, khi các tài khoản ETC được liên kết với phương tiện thanh toán điện tử đã định danh (như tài khoản ngân hàng, MoMo, ZaloPay, Viettel Money, ví VETC...), tài khoản này trở thành TKGT. Từ 1/10, chỉ những tài khoản đã liên kết như vậy mới tiếp tục dùng được dịch vụ ETC.
Như vậy, sự khác nhau giữa EVC và TKGT có thể hiểu một cách đơn giản: Nếu như ETC chỉ cho phép nạp tiền vào tài khoản thu phí, tiền bị “đóng” trong hệ thống, không rút ra được thì TKGT lại có thể nạp tiền trực tiếp vào TKGT hoặc vào ví/ngân hàng đã liên kết. Tiền nạp có thể rút về ví, rồi từ ví về ngân hàng; số dư trong ví còn có thể sinh lãi. Ngoài việc trả phí ETC, TKGT còn có thể dùng cho các mục đích thanh toán khác.
Đáng lưu ý, hiện nay VETC đang dùng tên gọi TKGT và ví VETC hơi lẫn lộn, dễ gây nhầm cho người sử dụng.
Lợi ích kép cho người dân lẫn doanh nghiệp
Lý giải về quy định chuyển đổi tài khoản thu phí, ông Tô Nam Toàn, Trưởng phòng Khoa học công nghệ Môi trường và Hợp tác quốc tế, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, tài khoản thu phí chủ phương tiện đang sử dụng hiện nay gồm các thông tin về phương tiện, chủ phương tiện và tiền do chủ phương tiện nạp để thanh toán khi xe qua trạm.
Do là tài khoản chuyên thu nên tiền do chủ phương tiện nạp tiền vào chỉ được dùng thanh toán phí đường bộ mà không được sử dụng cho các mục đích khác và tiền trong tài khoản thu phí cũng không được tính lãi.
Thêm nữa, việc kết nối giữa tài khoản thu phí với phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt còn nhiều hạn chế, chưa tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp vận tải lớn có nhiều phương tiện, phải nạp một lượng tiền lớn vào tài khoản thu phí.
Điều này dẫn đến phản ứng của doanh nghiệp và người dân vì tiền trong tài khoản không được tính lãi. Do Bộ Xây dựng không phải là đơn vị có chuyên môn về quản lý tiền trong tài khoản thu phí nên việc quản lý dòng tiền thu phí gặp nhiều khó khăn.
"Với những lý do trên, trong quá trình xây dựng Nghị định 119, Bộ GTVT đã thống nhất với Ngân hàng Nhà nước một phương thức quản lý là tách tài khoản thu phí thành tài khoản giao thông kết nối với phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt là ví điện tử hoặc tài khoản, thẻ tín dụng… của ngân hàng. Chủ phương tiện có quyền lựa chọn phương tiện thanh toán để kết nối tài khoản giao thông", ông Toàn cho hay.
Nói về những lợi ích, ông Toàn cho hay, Nghị định 119 khi triển khai thực hiện sẽ giúp công tác quản lý Nhà nước về thu phí ngày càng công khai, minh bạch hơn; giúp người dân thực hiện thanh toán dễ dàng, đơn giản, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt theo chủ trương của Chính phủ.
Việc chuyển đổi tài khoản nhằm mục đích tách bạch trong quản lý Nhà nước, Bộ Xây dựng chuyên quản lý về tài khoản giao thông phục vụ thu phí điện tử không dừng. Ngân hàng Nhà nước quản lý phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, đảm bảo tính pháp lý và an toàn về hơn về phương tiện thanh toán cho người dân, doanh nghiệp.
Quan trọng hơn, tiền nằm trong phương tiện thanh toán sẽ được tính lãi. Với sự đa dạng về phương tiện thanh toán sẽ tạo thuận lợi cho chủ phương tiện, nhất là đối với các doanh nghiệp vận tải quy mô lớn.
Theo Chinhphu.vn, thông tin từ Cục Đường bộ Việt Nam cho biết cả nước có khoảng 6,3 triệu phương tiện sử dụng dịch vụ thu phí tự động không dừng, đạt gần 100% tổng số phương tiện. Tuy vậy tỷ lệ chuyển đổi sang tài khoản giao thông chỉ đạt khoảng 30% do chủ phương tiện chưa biết quy định mới, có nghĩa có khoảng 70%, tương đương hơn 4 triệu người chưa chuyển sang tài khoản giao thông.
Vì lẽ đó, Cục Đường bộ Việt Nam khuyến cáo chủ xe nên chủ động chuyển đổi sớm để tránh gián đoạn trong quá trình lưu thông và không bị từ chối qua trạm thu phí từ ngày 1/10/2025.
Nguyên Đỗ
